II SA/Po 243/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-07-18

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących określenia granic obszaru objętego planem, etapowego uchwalania planu oraz niezawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu, podlega stwierdzeniu nieważności?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega stwierdzeniu nieważności, jeżeli w toku prac planistycznych doszło do naruszenia przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności w zakresie określenia granic obszaru objętego planem, podziału projektu planu na części bez odpowiedniej uchwały zmieniającej uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu, a także niezawiadomienia właścicieli nieruchomości o terminie wyłożenia projektu planu. Takie naruszenia procedury planistycznej są na tyle poważne, że skutkują nieważnością uchwały w całości.
Stan faktyczny
Skarżący J. i M. L. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie lokalizacji linii elektroenergetycznej. Zarzucili m.in. brak zbadania spójności projektu planu ze studium, niezawiadomienie o wyłożeniu projektu, nieokreślenie granic obszaru objętego planem w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia planu, błędne zakwalifikowanie zarzutów jako protestów oraz niespójność załączonej prognozy skutków wpływu planu na środowisko. Rada Miejska nie uwzględniła wezwania do usunięcia nieprawidłowości. Sąd uznał, że doszło do naruszenia trybu prac planistycznych, w szczególności w zakresie określenia granic obszaru objętego planem oraz niezawiadomienia skarżących o terminie wyłożenia projektu planu, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, określił, że uchwała nie może być wykonana oraz zasądził od Rady Miejskiej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. przy udziale prokuratora– A.O. sprawy ze skargi J. i M. L. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana, III. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżących kwotę 555,- (pięćset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...]Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...] "w sprawie miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego miasta i gminy K., we wsiach K. i, B., S., w części dotyczącej lokalizacji napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 2x400 kV + 2x220 kV, po trasie istniejącej linii wysokiego napięcia 220 kV P.-K.". Przedmiotem ustaleń planu jest przebudowa istniejącej linii wysokiego napięcia, a celem regulacji "stworzenie podstaw formalnych i prawnych dla realizacji przedmiotowej inwestycji oraz sformułowanie zapisu dotyczącego nowych parametrów technicznych linii, zasad lokalizacji słupów oraz wielkości strefy ograniczonego użytkowania (...)". W § 1 ust. 1 tej uchwały szczegółowo wskazano miejscowości oraz numery działek stanowiących obszar objęty uchwałą, w tym między innymi działkę nr [...] położoną w B. Powyższa uchwała jest przedmiotem skargi wniesionej – po uprzednim wezwaniu do usunięci naruszenia prawa – przez M. i A. M. – właścicieli działki położonej w K. oraz c – właścicieli objętych uchwałą działek w B. Skargi M. i A. M. oraz J. i I. K. zostały odrzucone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2005r. sygn. akt II SA/Po 623/05, 624/05625/05 – wobec czego nie są one przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi wniesionej przez M. i J. L. wskazano w szczególności, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej nr [...] z [...] została uchwalona z rażącym naruszeniem prawa i w sposób szczególnie niestaranny. W szczególności skarżący zarzucili, iż wbrew przepisom ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym: 1) nie została zbadana spójność projektu planu miejscowego ze Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...]., 2) nie zawiadomiono skarżących o terminie wyłożenia projektu planu, czym uniemożliwiono skarżącym złożenie zarzutów, 3) uchwała z dnia [...]. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu nie określa granic obszaru objętego planem, 4) wniesione zarzuty zakwalifikowano jako protesty, 5) załącznik "Prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze" nie dotyczy inwestycji objętej planem. Wobec powyższego, zdaniem skarżących, z uwagi na nieścisłości, błędy, naruszenia prawa i procedur – taki akt prawny uniemożliwia sprawne i spójne działanie gminy. Skarżący zgodnie z art. 101 ustawy z 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym wezwali Radę Miejską do usunięci nieprawidłowości, w odpowiedzi na co, pismem z dnia [...] czerwca 2005r. Rada poinformowała, że w dniu [...] podjęto uchwałę nr [...] o nieuwzględnieniu wezwania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2006r. pełnomocnik skarżących podniósł, że w § 1 ust. 2 ustalono strefę ograniczonego użytkowania wzdłuż tej linii elektroenergetycznej o szerokości łącznej 44 m, po 22 m po obu stronach linii, licząc od osi linii w każdą stronę i w konsekwencji w ust. 3 zmieniono uchwalone w dniu [...] 2000r. plany miejscowe zagospodarowania przestrzennego obszaru zabudowy mieszkaniowej – wskazanych osiedli w ten sposób, że zmniejszono strefę ograniczonego użytkowania od linii elektroenergetycznej z 40 do 22 m, licząc w każdą stronę od osi podłużnej przebiegu linii. Podkreślono, że zaskarżona uchwała w większości swoich postanowień łamie zasadę przyzwoitej legislacji (art. 2 Konstytucji). W odpowiedzi na skargę Gmina podniosła, że skarga jest przedwczesna. Prawomocnym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił M. i J. L. termin do wniesienia skargi (k. 125). Postanowieniem z dnia 08 listopada 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. w W. na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 19 maja 2006r. odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie, uchylił zaskarżone postanowienie i dopuścił Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania (k. 216). Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, podnosząc w szczególności iż skarżący pomimo braku pisemnego zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu mieli możliwość podjęcia obrony swoich praw, bowiem dokonano ogłoszenia publicznego na tablicach ogłoszeń i w prasie. Wskazał także, powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 1359/06, w sprawie o podobnym charakterze, że brak dowodu iż Rada Miejska nie dokonała badania zgodności planu miejscowego ze studium nie może stanowić podstawy do eliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały. Zdaniem uczestnika postępowania przedmiotowy plan miejscowy jest spójny z obowiązującym studium, bowiem przewidziano w studium rezerwację terenu o szerokości 80 m pod tereny ograniczonego użytkowania, a w planie strefę ograniczono do 44 m z uwagi na wprowadzone rozwiązania techniczne. Udział w postępowaniu zgłosił Prokurator, który wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, wskazując iż brak indywidualnych zawiadomień skarżących o terminie wyłożenia projektu planu stanowi rażące naruszenie trybu prac planistycznych. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007r. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, podnosząc że stwierdzone naruszenia procedury planistycznej były nieistotne i nie mogą skutkować nieważnością uchwały. Zdaniem organu skarżący wiedzieli o planowanej inwestycji, bowiem kupując działkę nr [...] wiedzieli o ustanowieniu na tej nieruchomości służebności gruntowej na rzecz inwestora, a o terminie wyłożenia projektu planu mogli się dowiedzieć z publicznych ogłoszeń na tablicy Urzędu Miejskiego i w prasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) daje legitymację do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tą uchwałą. Przesłanką skargi jest naruszenie indywidualnego interesu prawnego, o którego istnieniu stanowią przepisy prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Sąd rozpoznając wniesioną przez M. i J. L., w oparciu o wskazany wyżej przepis, skargę uznał że skarżący mają interes prawny w zaskarżeniu uchwały z dnia [...] ponieważ są właścicielami działki objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Legalność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej Gminy z dnia [...] należy ocenić według stanu prawnego określonego w ustawie z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) zwanej dalej u.z.p. W art. 18 tej ustawy szczegółowo określono przebieg procesu sporządzania projektu planu miejscowego i ustanawianie tego planu, jak też wskazani właściwość organów w tym procesie i uczestników procesu oraz ustalono terminy wykonywania czynności przewidzianych w procesie. Zdaniem Sądu, w toku prac planistycznych zakończonych uchwaleniem zaskarżonej uchwały, doszło do naruszenia ustalonego w art. 18 u.z.p. trybu prac i właściwości organów, co musiało skutkować stwierdzeniem nieważności całej uchwały na podstawie art. 27 ust. 1 u.z.p. Procedurę sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania w niniejszej sprawie rozpoczęto uchwaleniem przez Radę Miejską uchwały z dnia [...] Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. w K., B., S., Dz., R., P. i K. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.z.p. uchwała rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinna określać granice obszaru objętego planem, na mapie stanowiącej załącznik graficzny do tej uchwały. Do wyłącznej kompetencji gminy zastrzeżono zatem określenie granic przyszłego projektu planu miejscowego. Uchwała z dnia [...] nie zawiera, zdaniem Sądu, określenia granic obszaru objętego planem ani w części tekstowej, ani w części graficznej. W rezultacie to Burmistrz Gminy, sporządzając projekt planu, dokonał samodzielnie określenia tych granic, naruszając tym samym właściwość organów. W toku prac planistycznych doszło także do uchwalenia planu "etapowo". Jak wynika z załączonej dokumentacji, sporządzony przez Burmistrza Gminy projekt planu miejscowego, który został przedłożony odpowiednim organom do uzgodnienia, następnie wyłożony do publicznego wglądu (zgodnie z art. 18 ust. 1, ust. 2 pkt 4, 6 u.z.p.) różni się treścią od projektu planu przedłożonego Radzie Miejskiej do uchwalenia w dniu [...]. Projekt planu przedłożony do uzgodnienia i wyłożony do publicznego wglądu dotyczy wsi K., B.S., Dz., R., P. i K., gdy tymczasem projekt przedłożony do uchwalenia w dniu [...] dotyczy jedynie wsi K., B. i S. Doszło bowiem w toku postępowania planistycznego do podziału pierwotnego projektu na dwie części. W dniu [...] Rada Miejska podjęła mianowicie uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego we wsiach Dz., Ru., P. i K., natomiast plan miejscowy co do wsi K., B. i S. został uchwalony dopiero w dniu [...]. Zmiana taka została dokonana bez uchwały zmieniającej uchwałę z dnia [...] o przystąpieniu do sporządzenia planu. Należy zauważyć, że rada gminy może, w ramach przyznanej jej swobody planistycznej, dokonywać w toku prac planistycznych zmian co do obszaru objętego planem, jednakże zmian takich można dokonać jedynie na podstawie uchwały zmieniającej uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Działań takich nie może podjąć organ sporządzający projekt planu, gdyż stanowi to naruszenie właściwości organów, o jakim mowa w art. 27 u.z.p. Kolejnym naruszeniem procedury planistycznej było niezawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu (art. 18 ust. 2 pkt 5a u.z.p.). Należy zauważyć, że Burmistrz Gminy całkowicie pominął ten etap prac planistycznych, bowiem niespornym jest, że o terminie wyłożenia projektu planu nie zawiadomiono pisemnie żadnego z właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym planem. Skarżący w niniejszej sprawie zostali w ten sposób pozbawieni możliwości ochrony swoich praw (złożenia zarzutów) w toku procedury uchwalania planu, zagwarantowanej przepisami art. 24 u.z.p. Wskazane powyżej naruszenia procedury planistycznej, zdaniem Sądu, są na tyle poważne, że skutkują nieważnością zaskarżonej uchwały w całości. Nietrafny natomiast okazał się zarzut braku spójności zaskarżonej uchwały ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miejską w uchwała z dnia [...] nr [...]. W studium bowiem przewidziano budowę na terenie gminy "linii przesyłowej prądu zmiennego 400 kV P. (P.) – O. W." (k. 74-75, 97), przewidując konieczność rezerwowego pasa o szerokości 80 m od osi linii energetycznej. Należy zauważyć, że studium sporządzone w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym było opracowaniem przeznaczonym do użytku organów gminy, określającym politykę przestrzenną gminy, wyznaczającym kierunki rozwoju gminy, mającym przede wszystkim charakter analityczno-badawczy. W studium nie określono szczegółowo położenia i rozmiarów planowanych inwestycji, pozostawiając te problemy do rozwiązania w planach miejscowych. W świetle tych uregulowań nie można uznać za brak spójności ze studium ustanowienia w zaskarżonej uchwale strefy ograniczonego użytkowania o szerokości jedynie 22 m od osi linii energetycznej, wynikające z innych rozwiązań technicznych planowanej inwestycji. Skoro stwierdzone naruszenia właściwości organów i procedury planistycznej skutkują ponowienie całego postępowania planistycznego, zbędne jest ustosunkowanie się do innych zarzutów skargi, w tym dotyczących niespójności w nazewnictwie, błędów redakcyjnych itp. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 147 §1, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ B.Drzazga MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło