II SA/Po 2463/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-25
Skład orzekający: Bożena Popowska, Ewa Makosz-Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skreśleniu ucznia z listy uczniów, oparta na kradzieży na terenie szkoły, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności w zakresie uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o skreśleniu ucznia z listy uczniów oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania. Uzasadnienie obu decyzji było wadliwe, ponieważ nie zawierało wskazania konkretnych faktów i dowodów, które przesądziły o podjęciu decyzji, nie wyjaśniono, dlaczego nie uwzględniono opinii samorządu uczniowskiego, dotychczasowego zachowania ucznia, opinii wychowawcy ani wniosku prokuratury. Ponadto, nie rozważono wpływu kary na ucznia ani nie uzasadniono, dlaczego nie zastosowano innych kar, a także nie wyjaśniono opóźnienia w wydaniu decyzji po przyznaniu się do winy. Brak uzasadnienia prawnego w decyzji I instancji również stanowił wadę.Stan faktyczny
Uczeń został skreślony z listy uczniów decyzją Dyrektora szkoły z powodu kradzieży na terenie szkoły, co stanowiło naruszenie statutu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Lubuskiego Kuratora Oświaty. Uczeń wniósł skargę do sądu, zarzucając brak obiektywnej oceny faktów, nieuwzględnienie opinii uczniów i petycji, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wskazania faktów, dowodów, powodów nieuwzględnienia dowodów oraz podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Lubuskiego Kuratora Oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...]. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Lubuskiego Kuratora Oświaty na rzecz M. S. kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r przy udziale sprawy ze skargi M. S. na decyzję Lubuskiego Kuratora Oświaty w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenie z listy uczniów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] nr [...] z dnia [...] r. 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Lubuskiego Kuratora Oświaty w [...] na rzecz M. S. kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus
Dyrektor [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] skreślił z listy uczniów [...] z dniem [...] roku M[...] S[...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja jest wynikiem uchwały Rady Pedagogicznej z dnia [...] r., która stwierdziła złamanie przez ucznia postanowień Statutu Szkoły - rozdz.6, § 33 pkt. 3, a w szczególności rażące naruszenie zasad współżycia społecznego - kradzież na terenie szkoły.
W przewidzianym ustawą terminie skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił decyzji brak obiektywnej oceny zaistniałych faktów, nie uwzględnienie opinii i petycji uczniów[...], wystosowanej do Dyrektora , brak rzetelnej i sprawiedliwej oceny zachowania ucznia.
Lubuski Kurator Oświaty w Gorzowie Wielkopolskim decyzją z dnia [...] r. nr[...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Dyrektora [...] w [...]. została podjęta zgodnie z przepisami prawa, a procedura skreślenia ucznia opisana w Statucie Szkoły została zachowana. Kradzież jest czynem moralnie nagannym i wymaga podjęcia przez szkołę zasadniczych działań wobec sprawcy takiego czynu. Tolerowanie kradzieży dokonanej przez ucznia oraz brak konsekwencji tego czynu może powodować przyjmowanie i utrwalenie negatywnych postaw młodych ludzi.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W skardze podniósł te same zarzuty co w odwołaniu . Wskazał nadto, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a mianowicie art. 107 § 3 kpa. Polegające na pominięciu w uzasadnieniu obu zaskarżonych decyzji wskazania faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów na których się oparły, powodów dla których pewnych zgromadzonych w sprawie dowodów nie wzięły pod uwagę, a także pominięcie w uzasadnieniach wyjaśnienia podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji w niósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga okazała się zasadną.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm. - dalej uwupsa )- sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm. - dalej upsa ).
W postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 upsa. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Sąd przeprowadza kontrolę każdej z w/w decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego.
Nie budzi wątpliwości, że podstawą prawną skreślenia ucznia z listy uczniów [...] są przepisy statutu i regulaminu szkoły oraz ustawa z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz.329 z e zm.- dalej ustawa ) tj.
- § 33 pkt. 3 rozdziału VI statutu
- pkt. 2 lit e rozdziału XII regulaminu
- art.39 ust. 2 i art.41 ust. 1 pkt. 5 cyt. wyżej ustawy
Decyzja o skreśleniu z listy uczniów wydawana jest jednak w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że dyrektor szkoły nie jest związany ani uchwałą rady pedagogicznej podjętą na podstawie art41 ust 5 ustawy ani opinią samorządu uczniowskiego. Wynika to w sposób jednoznaczny z treści art. 39 ust 2 ustawy zgodnie, z którym "Dyrektor szkoły może, w drodze decyzji skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły . Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zaciągnięciu opinii samorządu uczniowskiego". Z powyższego wynika konieczność dokładnego określenia, dlaczego dyrektor podjął taką, a nie inną decyzje.
Pomimo tego, organ w uzasadnieniach swojej decyzji nie wskazał konkretnych faktów i dowodów, które przesądziły o podjęciu powyższej decyzji. Nie uzasadnił, dlaczego nie wziął pod uwagę opinii samorządu uczniowskiego, dotychczasowego zachowania skarżącego w szkole, opinii jego wychowawcy, a także treści wniosku prokuratury
Decyzja nie wskazuje czy organ rozważał jakie będzie oddziaływanie kary na skarżącego, a także dlaczego nie zastosowano wobec skarżącego innych kar przewidzianych w regulaminie. Zwłaszcza, że było to pierwsze naruszenie obowiązków określonych w regulaminie i statucie szkoły przez skarżącego.
W decyzji brak uzasadnienia, dlaczego dopiero po upływie tak długiego okresu czasu od popełnienia kradzieży i przyznaniu się do jej popełnienia przez skarżącego, decyzja została podjęta.
Brak jest także uzasadnienia prawnego w decyzji I instancji.
Decyzja administracyjna składa się z osnowy i uzasadnienia, zaś braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. ( wyrok NSA z 3.11.200or. IV SA 13/98, LEX 53448 ); " Zgodnie z art. 107 § 1 kpa uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem" ( wyrok NSA z 15.11.2000r. I SA/Gd, 668/98, LEX nr 47109, także wyrok NSA z 12.05.2000r. I SA/Kr 856/98, LEX 43041 )
Ze względu na powyższe uchybienia i braki w uzasadnieniu decyzji, Sąd nie mógł przeprowadzić kontroli merytorycznego rozstrzygnięcia organów.
W myśl art. 145 § 1 lit c upsa Sąd uchyla zaskarżoną decyzję wtedy, gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 lit c i art. 135 upsa należało skargę uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] nr [...] z dnia[...].
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 upsa.
Na podstawie art. 152 upsa orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło