II SA/Po 247/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-08-02

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie dekretu z 1949 r. ulega przedawnieniu, a jeśli tak, to czy wnioski złożone po upływie terminu powodują bezprzedmiotowość postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że roszczenia odszkodowawcze za nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretu z 1949 r. ulegają przedawnieniu po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne. Wnioski o ustalenie odszkodowania złożone po tym terminie są bezskuteczne i powodują bezprzedmiotowość postępowania, które powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 KPA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosków o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1953 r. na cele użyteczności publicznej. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając roszczenia za przedawnione, ponieważ wnioski złożono po upływie terminu wynikającego z dekretu z 1949 r. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący kwestionowali zasadność umorzenia, wskazując na wcześniejsze decyzje i uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. B., B. B., M. B., A. B., W. L., R. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę Prezydent Miasta jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej ponownie rozpoznając sprawę decyzją z [...] października 2011 r. znak [...],na zasadzie art. 105 §1 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosków R. M. W. L., A. B., J. B., B. B. i M. B o ustalenie odszkodowania oraz z wniosku p. R. M. o przyznanie nieruchomości zamiennej za wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w P., zapisaną dawniej w księdze wieczystej P.-J. tom V karta 105, stanowiącą parcele nr [...],[...] i [...], odpowiadające obecnie działkom nr [...] i [...] z arkusza mapy [...] obrębu G. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowej decyzji, zdaniem organu I instancji przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują możliwości ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie przepisów ustaw wymienionych w podstawie prawnej orzeczenia z [...] czerwca 1953 r. nr [...] (tj. orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości), w przypadku gdy wniosek o jego ustalenie złożony został po upływie terminu do jego złożenia, a więc w chwili gdy roszczenie odszkodowawcze było już przedawnione. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji uznał to postępowanie za bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: A. B., W. L., R. M. oraz J. B. podnosząc, iż jej treść jest powieleniem wcześniej wydanej, a uchylonej przez Wojewodę decyzji Prezydenta Miasta z [...] kwietnia 2010 r. znak [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda na zasadzie art. 138 §1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalenia stanu faktycznego, z których wynika ,że pismem z 30 grudnia 2004 r. p. R. M. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o "wszczęcie postępowania zwrotu nieruchomości (odszkodowania)" położonych w P. przy ul. G. o powierzchni 0.8220 ha ,a w dalszym zaś piśmie wystąpił o przyznanie nieruchomości zamiennej (karta 26 akt). W dniu 13 kwietnia 2006 r. S. B. również wystąpił z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość. Z uwagi na śmierć S. B. w jego miejsce do postępowania wstąpili spadkobiercy A. B. oraz J. B. Z takim wnioskiem wystąpiła również W. L. ,oraz pismem z 22 stycznia 2010 r. w imieniu pp. B. i M. B. wystąpiła J. B., która także działała w imieniu własnym .Przedstawiając w ujęciu chronologicznym przebieg wydarzeń dotyczących spornej nieruchomości ustalono ,że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej orzeczeniem z [...] czerwca 1953 r. Nr [...], dokonało wywłaszczenia gruntów na rzecz Skarbu Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej - na cele użyteczności publicznej - z nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej P.-J. tom V karta L. [...], parcele nr [...],[...],[...] o łącznej powierzchni 8220 m2, stanowiącej własność nominalną p. K. M. p. S. M., p. S. M., p. M. M., p. M. M oraz p. H B.. Przedmiotowa nieruchomość została zajęta pod zieleń parkową oraz sztuczne jezioro w okresie wojny 1939 -1945. Jak podano w dalszej części tego rozstrzygnięcia ustalenie odszkodowania miało nastąpić na wniosek jednej ze stron stosownie do postanowień art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25) oraz art. 33 pkt 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) - (karta 97 akt). Jak wynika z treści tego orzeczenia właścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli: p. K. M.. S.M., S. M., M. M., M. M. oraz H. B. Spadek po p. S. M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu, nabył p. W. A. M. Pan M. M. zmarł a spadek po nim nabyli na podstawie postanowienia Sądu p. M. G. M. p. M. B. M.-M. oraz p. W. A. M. Na podstawie kolejnego postanowienia Sądu Rejonowego, spadek po p. M. G. Muth nabyli: p. M. B. M.- M., p. M. T. M. oraz p. W. A.M. Również H. B. zmarła i zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego jej spadkobiercami są S. B. i C. B. Z kolei następcami prawnymi po S. B. są J. B. i A. , a spadkobiercami po C. B. są B. B. i M. B. Na podstawie postanowień o dziedziczeniu oraz aktów notarialnych o dział spadku organ ustalił i wykazał ,że następcami prawnymi po K. M. w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania są H. B. w ¼ oraz p. M. M. w ¾ części dlatego wszystkie osoby, które wystąpiły z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość będącą przedmiotem tego postępowania były do tego uprawnione. Na podstawie ewidencji gruntów ustalono, iż dawnym parcelom nr [...] o powierzchni 3270 m2 oraz [...] o powierzchni 3440 m2 odpowiada obecnie działka nr [...], natomiast parceli nr [...] o powierzchni 1510 m2 odpowiada obecnie działka nr [...]. Dalej wskazano, że Kierownik Wydziału Społeczno-Administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. P. decyzją z [...] czerwca 1958 r. l.dz. [...] oddalił wniosek p. M. M. o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość (karta 29 akt Wojewody). Pismem z 14 lipca 1958 r. p. M. M. wniosła odwołanie od ww. decyzji Kierownika Wydziału Społeczno-Administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. P. z 30 czerwca 1958 r. l.dz. [...] oddalającej jej wniosek dotyczący ustalenia odszkodowania z uwagi na przedawnienie roszczeń odszkodowawczych (karta 88 akt). Odwołanie to do chwili wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego nie zostało rozpoznane dlatego pismem z 26 stycznia 2007 r., Prezydent Miasta przekazał dotychczas nierozpoznane odwołanie p. M. M. organowi właściwemu tj. Ministrowi Budownictwa (karta 146 akt) i postanowieniem z [...] lutego 2007r., zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Budownictwa zagadnienia wstępnego, tj. rozpatrzenia odwołania M. M. Minister Infrastruktury decyzją z [...] czerwca 2009 r. znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Wydziału Społeczno-Administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] czerwca 1958 r. l.dz. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy obecnie organ pierwszej instancji tj. Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż orzekając o ustaleniu odszkodowania w stosunku do przedmiotowej nieruchomości organ powinien oprzeć się o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż zgodnie z treścią art. 233 tej ustawy sprawy wszczęte lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie prowadzi się na podstawie jej przepisów (karta 166 akt). Po podjęciu zawieszonego postępowania decyzją z [...] kwietnia 2010 r. znak [...], Prezydent Miasta jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosków W. L., A. B., J. B., B. B. i M. B. o ustalenie odszkodowania oraz z wniosku R. M. o przyznanie nieruchomości zamiennej za wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w P., zapisaną dawniej w księdze wieczystej P.-J. tom V karta [...], stanowiącą parcele nr [...],[...] i [...], odpowiadające obecnie działkom nr [...] i [...] z arkusza mapy [...] obrębu G. Na skutek wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z [...] listopada 2010 r. znak [...], uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozpoznając kolejne odwołanie od decyzji ponownie umarzającej postępowanie organ odwoławczy wskazał ,że zyskuje uprawnienie, a jednocześnie ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a nie jedynie odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. W rozważaniach prawnych na wstępnie wskazano, że stosownie do naczelnej zasady postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. a zgodnie z art. 7 Kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie art. 1 i 4 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948 r. Nr 20, poz. 138) łącznie z przepisem art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. o zmianie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25) oraz przepisem art. 22 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. z 1934 r. nr 86, poz. 776 i z 1939 r. Nr 31, poz. 205). W orzeczeniu tym wskazano, że ustalenie odszkodowania nastąpi na wniosek jednej ze stron stosownie do postanowień przepisów art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. oraz art. 33 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Zgodnie z przepisem art. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r., na cele określone w art. 2 pkt 1 dekretu, które znajdowały się w dniu wejścia w życie dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Wywłaszczenie polegało na odjęciu prawa własności z dniem 9 maja 1945 r. Zgodnie zaś z przepisem art. 39 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., roszczenia odszkodowawcze przedawniały się po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Jak ustalił organ pierwszej instancji, orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 20 czerwca 1953 r., stało się ostateczne w dniu 25 lipca 1953 r., a zatem ostatnim dniem do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania był dzień 25 lipca 1956 r. Tymczasem wnioski o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wniesione zostały przez p. M. M. w dniu 10 lutego 1958 r. do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. oraz przez p. H. B. w dniu [...] kwietnia 1958 r. do Departamentu Społeczno-Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. Kierownik Wydziału Społeczno-Administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. P. decyzją z [...] czerwca 1958 r. 1. dz. [...], oddalił wniosek p. M. M. z dnia 10 lutego 1958 r. o ustalenie odszkodowania. Jako przyczynę oddalenia wniosku wskazał przedawnienie roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisu art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Wyjaśnił również, że ostatnim dniem do złożenia tego wniosku był dzień 25 lipca 1956 r. oraz pouczył, że od decyzji tej służy stronie prawo wniesienia odwołania do Odwoławczej Komisji do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych za pośrednictwem Prezydium Rady Narodowej m. P. W dniu 15 lipca 1958 r. p. M. M. wniosła odwołanie od tej decyzji. Jak ustalił organ pierwszej instancji, ww. odwołanie nie zostało rozpatrzone przez Komisję Odwoławczą do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych. Dopiero Minister Infrastruktury decyzją z [...] czerwca 2009 r. znak [...], uchylił decyzję Kierownika Wydziału Społeczno-Administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. P. z [...] czerwca 1958 r. l.dz. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy obecnie organ pierwszej instancji tj. Prezydenta Miasta P. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek winien być złożony do dnia 25 lipca 1956 r. oraz że w przypadku jego niezłożenia w tym terminie roszczenie ulegało przedawnieniu. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż takowe wnioski wniesione zostały przez p. M. M. w dniu 10 lutego 1958 r. oraz przez p. H. B. w dniu 11 kwietnia 1958 r. , a więc ponad kilkanaście miesięcy po terminie. Z uwagi na powyższe, mając na uwadze treść art. 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. doszło do przedawnienia roszczenia odszkodowawczego. Odnosząc się zaś do wniosku R. M. o przyznanie nieruchomości zamiennej organ wyjaśnił, iż przepis art. 30 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przewidywał przyznanie nieruchomości zamiennej tylko w ściśle określonych przypadkach. Możliwe to było jeżeli wywłaszczona nieruchomość stanowiła gospodarstwo rolne lub ogrodnicze, warsztat rzemieślniczy bądź jedyną działkę wywłaszczonego z domem jednorodzinnym lub dwurodzinnym, bądź też przeznaczona była pod budowę takiego domu. W innych przypadkach dostarczenie nieruchomości zamiennej wymagało uzyskania zezwolenia władzy naczelnej wykonawcy narodowych planów gospodarczych, udzielonego za zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Jak wynika z orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 20 czerwca 1953 r. przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość zajęta pod zieleń parkową oraz sztuczne jezioro w okresie wojny 1939-1945. Jedyną zaś formą rekompensaty, którą przewidywano za jej wywłaszczenie było ustalenie odszkodowania, w przypadku złożenia przez uprawnionych stosownego wniosku w określonym terminie. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania jak i przyznania nieruchomości zamiennej należy uznać za bezprzedmiotowe, a jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe rozważania doprowadziły do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta miasta P. z dnia [...] października 2011 r. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez wszystkich uczestników tego postępowania tj. przez R. M., W. L., A. B., J. B, B. B. i M. B. z wnioskiem o jej uchylenie. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca oraz sprzeczna z decyzją Wojewody z dnia [...] listopada 2010 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne na zasadzie art. 105 §1 kodeksu postępowania administracyjnego .Zgodnie z tym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części ,organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis powyższy określa obowiązek organu prowadzącego postępowanie, a więc w sytuacji, gdy pozostaje ono już w toku orzeczenia decyzją administracyjną o umorzeniu postępowania, wówczas gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Postępowanie administracyjne ma bowiem na celu doprowadzenie do takiego rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną, która skonkretyzuje podmiotowo i przedmiotowo, a więc w odniesieniu do konkretnej osoby, jak też w sprawie konkretnej przedmiotowo uprawnienia i obowiązki wyprowadzone z przepisów obowiązującego w dacie orzekania (rozstrzygania sprawy) prawa materialnego. W przypadku gdy zachodzą przeszkody do tego, aby takie prawa i obowiązki określić w odniesieniu do konkretnego podmiotu, należy mówić o bezprzedmiotowości postępowania, a w konsekwencji wydania merytorycznej decyzji orzekającej o tych prawach i obowiązkach. Decyzja o umorzeniu postępowania kończy do chwili jej wydania toczącą się sprawę administracyjną w ten sposób, iż nie dochodzi już do rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach (czyli tzw. merytorycznego rozstrzygnięcia). Przepis art. 104 § 1 stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, przez którą rozumie się właśnie rozstrzygnięcie merytoryczne o prawach i obowiązkach strony, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. I właśnie art. 105 § 1 stanowi, że tę inaczej załatwiającą sprawę decyzję wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W ustaleniach niniejszego stanu faktycznego bezprzedmiotowość postępowania wynika z faktu ,że roszczenie o wypłatę odszkodowania uległo przedawnieniu i to w stosunku do poprzedników prawnych skarżących. Organy prawidłowo ustaliły i wykazały, że decyzja z dnia [...] czerwca.1953 r. o wywłaszczeniu spornej nieruchomości stała się ostateczna z dniem 25 lipca 1953 r. Nieruchomość ta została wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych / Dz. U. z 1952 nr 4 poz.25/ oraz dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 / Dz. U. nr 20 poz.138 /. Zgodnie z art.33 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych ustalenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości następowało na wniosek stron. W art. 39 tego przepisu wskazano, że roszczenie odszkodowawcze przedawniają się po upływie lat trzech od dnia w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Także dekret z 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajetych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 przewidywał ,że ustalenie odszkodowania dokonywane jest na wniosek właściciela ( art. 4 ust.1 pkt. 6 ). Z ustaleń stanu faktycznego wynika, że poprzednicy prawni obecnych skarżących wniosek o odszkodowanie mogli złożyć najwyżej do dnia 25 lipca 1956 r. Tymczasem poprzednicy prawni skarżących odpowiednio M. M taki wniosek złożyła w dniu 10 lutego 1958 r. , a H. B. w dniu 11 kwietnia 1958 r. Wnioski więc były spóźnione. Art. 39 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych stanowi, że roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji. Jest to przepis prawa materialnego, który nie może być ani skracany ani przedłużany. Sprawia on, że spadkodawcy skarżących M. M. i H. B. w sposób trwały utraciły możliwość uzyskania odszkodowania. W ocenie sądu organ orzekający prawidłowo wskazał, że roszczenie odszkodowawcze w rozpoznawanej sprawie wygasło w dniu 25 lipca 1953 r. Oznacza to, że wnioski następców prawnych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości są bezskuteczne i powodują oczywistą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie. "Uchybienie terminu prawa materialnego powoduje, że nie istnieje przedmiot postępowania, a w konsekwencji postępowanie nie może być wszczęte, a gdy jednak zostało wszczęte, musi zostać umorzone jako bezprzedmiotowe" (wyrok NSA z dnia 21 września 2007 r., I OSK 602/07, LEX nr 443885).Taki sam sposób wykładni wskazanych powyżej przepisów prawa został dokonany w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. I SA/Wa 1168/10. Nie mają racji skarżący twierdząc, że z decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 16 czerwca 2009 r. wynika iż odszkodowanie się skarżącym należy. W uzasadnieniu tejże decyzji organ wyjaśnił ,że zgodnie z przepisem art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz.2603 / sprawy wszczęte lecz nie zakończone decyzja ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Tym samym organem właściwym do rozpoznania sprawy odszkodowawczej jest starosta , a w niniejszej sprawie ponieważ Poznań jest miastem na prawach powiatu właściwym jest Prezydent miasta Poznani. Wskazać należy skarżącym ,że organ pierwszej instancji zastosował powyższą wykładnię i procedował w oparciu o ustawę z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podstawą wydanej decyzji jest art. 105 §1 kodeksu podstępowania administracyjnego, albowiem organ prawidłowo ustalił ,że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.02.2009 r. sygn I OSK 1753/07 w sprawie dotyczącej odszkodowania za wywłaszczone grunty sąd ten wyjaśnił ,że istotną przesłanką do rozważenia jest przesłanka z art. 39 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Pominięcie tej okoliczności może mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jest to dodatkowy argument wzmacniający ocenę iż organy administracyjne dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa. Biorąc powyższe pod rozwagę w ocenie Sądu orzekającego brak podstaw do uwzględnienia skargi wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U.2012.270 / orzekł o oddaleniu skargi .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło