II SA/Po 2497/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2006r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] roku nr [...], II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ B. Koś Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. 2001, Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu D.O. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w M. Jako okoliczność przesądzającą o zasadności tego rozstrzygnięcia uznał fakt sporadycznych odwiedzin przedmiotowego lokalu przez D.O. W ocenie organu I instancji mała częstotliwość pojawiania się w lokalu świadczy o tym, że osoba ta nie zamieszkuje w nim na stałe. Organ uzasadniając decyzję oparł się na treści art. 15 ust. 2 powołanej ustawy zgodnie z którym, organ uprawniony jest do wymeldowania osoby, jeżeli kumulatywnie zostały spełnione niezbędne przesłanki: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania z pobytu stałego lub opuszczenie lokalu bez wymeldowania, nieprzebywanie w lokalu przez okres 6 miesięcy oraz stwierdzenie braku ustaleń, co do nowego miejsca pobytu. W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie doszło do faktycznego opuszczenia lokalu przez D.O. oraz do niedopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D.O. zarzucając, że zaskarżona decyzja narusza jego konstytucyjne prawa, w szczególności prawo wolności do zamieszkiwania i zameldowania. Podniósł też, że przebywa w lokalu w sposób ciągły. Przerwy w zamieszkiwaniu spowodowane są awanturami wszczynanymi przez żoną oraz tym, że wbrew jego woli wymieniała zamki w drzwiach, co kończyło się kilkakrotnie interwencją policji. Przerwy te trwają jednak nie dłużej niż 1 miesiąc. Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek B.O., która oświadczyła, że jej mąż –D.O. opuścił lokal przy [...] w M. w lipcu 2001 r. Okoliczność tę potwierdziła w dniu [...] lipca 2003 r. składając zeznanie. Dodała też, że mąż posiada klucze do mieszkania, z którego podczas nieobecności rodziny zabiera rzeczy stanowiące dorobek objęty wspólnością majątkową małżeńską. W mieszkaniu jednak nie nocuje i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. D.O. zeznał, że z uwagi na pracę nie przebywa w lokalu codziennie. Kilka razy w tygodniu przebywa z dziećmi. W mieszkaniu posiada swoje rzeczy osobiste oraz rzeczy będące wspólnym dorobkiem małżeńskim. Dodał też, że z mieszkania został wyrzucony przez żonę, jednak po interwencji Policji oddano mu klucze. M.C. przesłuchany jako świadek zeznał, że nie widuje D.O. Dzieci widuje tylko z matką. Natomiast K.N. zeznała, że widuje D.O. raz lub dwa razy w tygodniu, oraz, że na pewno przyjeżdża do dzieci. Fakt nieprzebywania przez odwołującego w przedmiotowym lokalu potwierdzają też ustalenia przeprowadzone przez Policję. Organ odwoławczy opierając się na treści art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych oraz powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) zgodnie z którym, organy ewidencyjne nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu, podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Uznał, że zgromadzone dowody w szczególności, zeznania świadków oraz ustalenia Policji wskazują, iż D.O. nie zamieszkuje w sposób stały w przedmiotowym lokalu, a jedynie odwiedza dzieci, które zamieszkują wraz z matką w M. Ponadto, zarzut uniemożliwiania mu dostania się do lokalu nie uzasadnia zmiany rozstrzygnięcia. D.O. nie skorzystał bowiem z możliwości dochodzenia przed sądem swoich roszczeń, a także nie podjął żadnych działań prawnych by ponownie zamieszkać w lokalu. Działanie takie w ocenie organu świadczy o dobrowolnym opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Dodał też, że lokal wówczas jest stałym miejscem zamieszkania przebywającej w nim osoby, gdy stanowi wyłączne centrum życiowe, w którym koncentrują się wszystkie codzienne sprawy, gdzie przebywa, wypoczywa i prowadzi gospodarstwo domowe, a ponadto, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. D.O. wniósł skargę na powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. podnosząc, że okres, w którym nie przebywał w lokalu nie przekraczał jednego miesiąca, przy czym dobrowolnie przedmiotowego lokalu nie opuszczał. Zachowanie żony i wzgląd na dobro dzieci zmuszały do usunięcia się z mieszkania. Zarzucił, że organ nie przesłuchał jego matki na okoliczność przyczyny opuszczenia mieszkania. Pozwoliłoby to ocenić powód, dla którego nie przebywa w lokalu. Ponadto, organy administracji niezasadnie oparły się na zeznaniach M.C., który w rzeczywistości nie mieszka w M., a w P., a ponadto, nie wskazały, na jakiej podstawie uznały, iż skarżący przebywa na os. [...]. Podkreślił też, że fakt wymieniania zamków i stosowanej przemocy potwierdzają wielokrotne interwencje Policji. Skarżący oświadczył też, że mieszkanie wykupił za własne pieniądze oraz, że spłacił zadłużenie ciążące na lokalu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wyjaśnił, że fakt zameldowania w lokalu nie wywołuje określonych uprawnień do lokalu, gdyż obowiązek meldunkowy to jedynie czynność techniczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim, co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu musi być jednak ustalony przez organ administracji ponad wszelką wątpliwość. Zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. W przedmiotowej sprawie analizując orzeczenie organu I instancji trudno ustalić, w oparciu, o jakie dowody organ wydał swoją decyzję, albowiem z uzasadnienia decyzji wynika jedynie ogólne stwierdzenie, iż oceniając zgromadzony materiał dowodowy – bez wskazania, o jakich w istocie dowodach mowa oraz bez jakiejkolwiek oceny tychże dowodów – organ jednoznacznie stwierdził, że spełniona została przesłanka zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy. Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzielił ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji oraz jego wnioski prawne. Wskazał na zeznania stron, w tym D.O., nie dokonując jednakże żadnej oceny tych dowodów, w szczególności nie uzasadniając, dlaczego odmówiono wiarygodności zeznaniom skarżącego. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia ustalenia oparto na lakonicznych zeznaniach świadków, w tym zeznaniach M.C., który, jak zarzuca skarżący mieszka w P., zaś w mieszkaniu w M. jedynie jest zameldowany. Organ za uzasadnione przyjmuje twierdzenie B.O., że skarżący po wyprowadzeniu się z mieszkania w lipcu 2001 roku nie podejmował żadnych czynności, by powrócić do mieszkania. Tymczasem,, jak podnosi skarżący wielokrotnie prosił o interwencje policji w celu umożliwienia mu wejścia do mieszkania, co w żaden sposób nie zostało zbadane w przedmiotowej sprawie. Wątpliwości budzą również ustalenia, co do braku uczestniczenia skarżącego w kosztach utrzymania mieszkania, na co wskazują przedłożone przez niego dowody wpłat na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w M. W żaden sposób nie wyjaśniono również, czy i w jakim zakresie charakter pracy skarżącego ma znaczenie dla ustaleń poczynionych w sprawie, zwłaszcza w świetle zeznań złożonych przez sąsiadów. Zdaniem skarżącego, przy jego trybie pracy, codzienne widywanie sąsiadów było niemożliwe, ze względu na to, iż zwykle wracał do domu późnym wieczorem. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.), (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7, poz. 83). Okoliczności powyższe, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały w przedmiotowej sprawie należycie wyjaśnione, co budzi poważne wątpliwości, czy opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter trwały i czy było ono dobrowolne, a zatem, czy rzeczywiście spełniona została ustawowa przesłanka wymeldowania go z miejsca stałego pobytu, jaką jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów art. 145§ 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/B. Koś