II SA/Po 25/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze sprzeciwu Miasta P. od decyzji Wojewody W. z dnia 19 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody W. na rzecz strony wnoszącej sprzeciw kwotę 100;- zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta [...] decyzją z dnia z 3 listopada 2023 r., znak [...], działając m.in. na podstawie art. 5, 136 ust. 3, 137, 142 i 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 dalej u.g.n.) orzekł o odmowie zwrotu p. W. M., p. E. K., p. E. M., p. H. K., p. E. N., p. M. F., p. L. S., p. B. O., p. L. D., p. P. T., p. A. K., p. P. R., p. E. K., p. A. S., p. K. T., p. A. T., p. C. H., p. P. P., p. D. K., p. P. K., p. Z. K., p. J. C., p. I. K., p. L. M., p. R. S., p. D. D. i p. N. D. nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], obręb W., arkusz mapy [...], dla której Sąd Rejonowy [...] w P. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi odpowiednio księgę wieczystą KW nr [...] nr [...] Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym. Decyzją z 24 lipca 1974 r., znak [...] (dalej: "decyzja wywłaszczeniowa") Naczelnik Urzędu Dzielnicy P. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] działka nr [...] i [...] o pow. 2437 m2 zapisaną w księdze wieczystej [...] na rzecz M. D. do połowy, a faktyczną spadkobierców prawnie nieustalonych oraz F. D. do połowy. Jednocześnie orzeczono o przyznaniu odszkodowania za przejętą nieruchomość i warunkach jego wypłaty. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż Zarząd Gospodarki Terenami m. P. zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] z dnia 20 marca 1974 r. nr [...] przeznacza przedmiotową nieruchomość na budowę obiektów wokół Stadionu [...], w związku z koniecznością realizacji zaplanowanych zadań o szczególnym znaczeniu, tj. organizacją dożynek. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z 19 października 2004 r. wynika, że wywłaszczonej nieruchomości odpowiadają obecnie: 1) działka nr [...] o powierzchni 0,0217 ha, objęta KW nr [...] (obecnie: Kw nr [...]), w której ujawnionym właścicielem jest Skarb Państwa; 2) działka nr [...] o powierzchni 0,2220 ha, objęta KW nr [...] (obecnie: Kw nr [...]), w której ujawnionym właścicielem jest Miasto P. . Po zgromadzeniu obszernego materiału dowodowego, obejmującego dokumentację z czasów wywłaszczenia, dokumentację obrazującą stan działek objętych wnioskiem na przestrzeni od 1974 roku, dokumenty z ewidencji geodezyjnej, dokumentację planistyczną oraz konieczną do ustalenia, kto był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości, Starosta stwierdził, że wywłaszczenie działek ewidencyjnych nr [...] i [...] nastąpiło w celu budowy obiektów wokół Stadionu [...] w P. w związku z organizacją centralnych dożynek we wrześniu 1974 r. Cel ten wskazany został zarówno we wniosku Zarządu Gospodarki Terenami m. P. z dnia 4 kwietnia 1974 r., jak i w decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy P. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 24 lipca 1974 r., znak [...] o wywłaszczeniu ww. nieruchomości. Cel wywłaszczenia został określony w ww. dokumentach ogólnie, jednakże w protokole z przeprowadzonej w dniu 19 kwietnia 1974 r. wizji zapisano, że znajdujący się na działce ewidencyjnej nr [...] budynek murowany został przeznaczony do rozbiórki na lipiec 1974 r. Powyższe koresponduje z treścią oszacowania powołanego w postępowaniu wywłaszczeniowym – rzeczoznawca w opinii z dnia 26 marca 1974 r. wskazywał na lokalizację budynku mieszkalnego "przy ulicy". Znajdujące się w aktach sprawy fotografie wskazują, że w dniu obchodów dożynek budynek ten już nie istniał. Zdaniem Starosty z powyższego wynika, że cel wywłaszczenia jakim była "budowa obiektów wokół Stadionu [...]" należy traktować zarówno jako budowę nowych obiektów, jak i rozbiórkę budynków, które według ówczesnych władz nie były reprezentacyjne dla miasta. Centralne Dożynki miały dla P. ogromne znaczenie, a zatem przestrzeń wokół stadionu musiała być reprezentacyjna w takim samym stopniu jak sam stadion, który zresztą także uległ modernizacji. Działka ewidencyjna nr [...] znajdowała się, zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania rejonu Stadionu [...], zaraz przy Parkingu nr [...]. Na zdjęciu nr [...] (w aktach sprawy) widać, że Parking nr [...] został rzeczywiście zbudowany i zaparkowane są na nim samochody osobowe oraz autobusy. Nieruchomości sąsiadujące po prawej i lewej stronie działki ewidencyjnej nr [...] zabudowane są wysokimi kilkupiętrowymi kamienicami, które wkomponowują się w cały pejzaż miasta. Jedynie działka ewidencyjna nr [...] pozostaje niezabudowaną przestrzenią, luką w linii miejskich kamienic. Zdaniem Starosty ówczesna władza musiała zatem uznać, że znajdujący się na nieruchomości budynek murowany, położony zaraz przy drodze, w linii w której na innych działkach znajdowały się okazałe kamienice, jest niereprezentacyjny i konieczny do usunięcia przed dożynkami. Powyższe potwierdzają pozyskane z Urzędu Miasta P. Wydziału Urbanistyki i Architektury dokumenty z 1962 r. oraz stanowiska biegłych powołanych w 1974 r. do oceny stanu budynku na dz. ewid. nr [...]. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w ocenie Starosty można zatem jednoznacznie stwierdzić, iż cel wywłaszczenia na działce ewidencyjnej nr [...], jako terenu położonego w bezpośrednim sąsiedztwie stadionu i miejsca organizacji dożynek, został zrealizowany, wobec czego należało orzec o odmowie zwrotu tej nieruchomości. Co się tyczy działki nr [...] Starosta wskazał, że z uwagi na fakt, iż działka ta znajduje się w pasie drogowym ul. [...], to niemożliwy jest jej zwrot z uwagi na przepisy ustawy o drogach publicznych. Od ww. decyzji wpłynęły (wniesione oddzielnie - dop. Sądu) odwołania stron postępowania P. R., A. S., J. C. i I. K., którzy domagali się od organu odwoławczego zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Wojewoda W. decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Starosty [...] z 3 listopada 2023 r., znak [...] w części dotyczącej działki nr [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda oceniając zgromadzony materiał stwierdził, że nie znalazł dowodów na realizację celu wywłaszczenia w postaci budowy na działce nr [...] jakichkolwiek obiektów wokół Stadionu [...]. Co prawda, jak wynika z analizy akt archiwalnych pozyskanych przez Starostę P. , na przedmiotowej działce znajdował się budynek który wyburzono, jednakże nie był to cel wywłaszczenia, a ewentualnie - w ocenie organu nadzoru - krok ku jego realizacji. Dalej organ podniósł, że wywłaszczenie przedmiotowej działki nastąpiło niewątpliwie w celu budowy obiektów wokół Stadionu [...]. Cel ten wskazany został zarówno we wniosku Zarządu Gospodarki Terenami m. P. z 4 kwietnia 1974 r. dotyczącym wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, decyzji z 12 kwietnia 1974 r., znak [...] Urzędu Miasta P. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jak i w decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicy P. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia 24 lipca 1974 r., znak [...] o wywłaszczeniu ww. nieruchomości. Jak wynika z powyższego działka nr [...] zajęta została przed datą wywłaszczenia na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z 12 kwietnia 1974 r., znak [...] zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w związku z koniecznością realizacji zadań zaplanowanych o szczególnym znaczeniu, tj. dożynki. W dacie dożynek, tj. 8 września 1974 r. stanowiła, co potwierdzą zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy, grunt niezabudowany. Wojewoda zauważył, że w zaskarżonej decyzji Starosta obszernie opisał historyczne tło akcentując znaczenie centralnych dożynek, które odbyły się w P. we wrześniu 1974 r. To w związku z organizacją ww. dożynek konieczne było uporządkowanie terenu i budowa nowych obiektów wokół Stadionu [...]. Wojewoda wyjaśnił, że nie umniejsza rangi owego wydarzenia jak również znaczenia przygotowań, które objęły teren P.. Daje wiarę również obszernym wywodom na temat złego stanu budynku znajdującego się na terenie działki nr [...] i konieczności wyburzenia owego obiektu, jednakże cel wywłaszczenia, wskazany m.in. w decyzji wywłaszczeniowej, był inny. Co prawda cel nie został określony w ww. dokumentach precyzyjnie, jednak w ocenie Wojewody jego dookreślenie przez Starostę P. poprzez wskazanie, iż była nim rozbiórka owego budynku, jest niewłaściwe. Bezspornym jest, że rzeczony budynek został wyburzony i na dzień dożynek, na co wskazują m.in. zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy, działka nr [...] była niezabudowana. Nie świadczy to jednak o realizacji celu wywłaszczenia. Jak wiadomo, aby na działce powstał nowy obiekt, w pierwszej kolejności działka musi zostać "uporządkowana". Z pewnością zbliżające się dożynki przyspieszyły ten proces, o czym świadczy wydana przed decyzją wywłaszczeniowa decyzja z 12 kwietnia 1974 r. o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Jednakże wyburzenie budynku i oczyszczenie terenu z gruzu było tylko etapem prowadzącym do realizacji celu wywłaszczenia, którego ostatecznie nie zrealizowano. Wojewoda podkreślił, że na spornej działce nie wykonano żadnych prac (prócz wyburzenia budynku), a działka nie była i nie jest też w żaden sposób "związana" z obiektem Stadionu. Stanowi grunt niezabudowany, w większości użytkowany pod plac postojowy. Nadto znajdujące się w aktach zdjęcia lotnicze z 1976 r. i 1982 r. obejmujące działkę nr [...] potwierdzają, iż na przedmiotowym gruncie nie były realizowane żadne inwestycje. W aktach sprawy brak potwierdzenia, że w którymkolwiek momencie w przeszłości, przed dniem złożenia wniosku o zwrot, działka była zagospodarowania zgodnie z celem wywłaszczenia. Również wydruki z Geoportalu, ukazujące stan działki nr [...] w latach 2000 – 2024, są dodatkowymi dowodami potwierdzającymi brak realizacji celu wywłaszczenia na tej nieruchomości. Na przywołanych wydrukach widać, że stan przedmiotowej działki pozostaje w tych latach niezmienny. W tych okolicznościach Wojewoda uznał, że skoro na wywłaszczonym gruncie nie wykonano żadnych prac, to nieruchomość stała się zbędna na ten cel w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że w niniejszej sprawie zmuszony był zastosować art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, bowiem przepisy prawa nie przewidują by organ nadzoru jedną decyzją w części utrzymał w mocy a w pozostałej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zdaniem Wojewody zakres czynności wyjaśniających, które trzeba w sprawie przeprowadzić, wykraczałby ponadto poza granice wyznaczone w art. 136 k.p.a., gdzie mowa jest o tym, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność sporządzenia operatu szacunkowego oraz przeprowadzenie na jego podstawie dowodu co do wartości nieruchomości i wzajemnych rozliczeń stron, obejmuje zasadniczy zakres postępowania. Uzasadnia to zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., bowiem operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej prawa i obowiązki stron postępowania, które muszą mieć możliwość pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do takiego dowodu i dlatego należy zagwarantować im prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji (tak w wyroku NSA z 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 226/10 LEX nr 745181, którego tezę Wojewoda w pełni podziela). Nadto zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a., naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w treści art. 15 k.p.a., poprzez pominięcie udziału organu I instancji w określaniu wartości zwracanej działki/części działki i ewentualnego zakwestionowania uzyskanego wyniku w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda stwierdził, że nie był uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w określonym powyżej zakresie, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Od powyższej decyzji sprzeciw do tut. Sądu wniosło Miasto P. domagając się uchylenia decyzji Wojewody z dnia 19 grudnia 2024 r., nr, [...] Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. i w związku z tym stwierdzenie że, nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie została wykorzystana na cel, w związku z jakim nastąpiło jej wywłaszczenie pomimo, iż w aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające okoliczność wykorzystania jej zgodnie z celem wywłaszczenia, - naruszenie prawa procesowego art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę ustaleń stanu faktycznego i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący argumentował w sprzeciwie, że Organ I instancji w toku postępowania pozyskał dokumenty potwierdzające, że działka nr [...] zabudowana była budynkiem mieszkalnym przeznaczonym do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny oraz zabudowaniami gospodarczymi. W związku z wykonywaniem planu realizacyjnego zagospodarowania rejonu Stadionu [...], wyburzono wszystkie zabudowania. Na dzień dożynek, tj. 8 września 1974r., działka nr [...] pozostawała niezabudowana a w jej sąsiedztwie powstał, zgodnie z planem realizacyjnym parking nr [...], niezbędny do obsługi komunikacyjnej wydarzenia. Wbrew stanowisku Wojewody organ I instancji wykazał realizację celu wywłaszczenia, co z kolei przedkładało się na odmowne załatwienie wniosku o zwrot ww. nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie sprzeciw Miasta P. został wniesiony na podstawie art. 64a p.p.s.a., zgodnie z którym od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Jednak rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.). Ustawodawca wyodrębnił zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia ww. przesłanek. Oznacza to, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest jeszcze wystarczające. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Zacytowane stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania – jest podejmowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Istotne jest również to, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Podkreślić przy tym należy, że instytucja uchylenia sprawy do ponownego rozpatrzenia ma charakter wyjątkowy. Kolejne nowelizacje kodeksu postępowania administracyjnego i wprowadzenie instytucji sprzeciwu wskazują na to, że ustawodawca konsekwentnie dąży do przyspieszenia rozpatrywania spraw administracyjnych wzmacniając zakres i funkcję postępowania odwoławczego i nakładając nowe obowiązki na organy II instancji. Zmiana treści art. 136 k.p.a., dokonana tzw. nowelą kwietniową z 2017 r. (ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2017 r., poz. 935) istotnie wzmocniła i podkreśliła merytoryczny charakter postępowania odwoławczego. Zmiana przesłanek wydania decyzji kasacyjnej miała na celu jeszcze dalej idące ograniczenie możliwości uchylania się organu odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie decyzji kasacyjnej. Dlatego wydanie decyzji kasacyjnej jest uzasadnione tylko w przypadkach wyjątkowych, to jest takich, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15 oraz wyroki WSA w Szczecinie z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1279/17 oraz WSA w Łodzi z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 654/17 – dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu nie zachodziły podstawy do wydania przez Wojewodę orzeczenia o charakterze kasacyjnym. Z części sprawozdawczej wynika bowiem, że Wojewoda wypowiedział się w sposób jednoznaczny co do braku zrealizowania celu wywłaszczenia w zakresie działki nr [...]. Wojewoda wskazał, że działka nr [...] na mocy decyzji Prezydenta Miasta P. z 12 kwietnia 1974 r., znak [...], została zajęta w związku z koniecznością realizacji zadań zaplanowanych o szczególnym znaczeniu, organizacją dożynek. W sprawie ustalono, że przed wywłaszczeniem na nieruchomości znajdował się budynek, w złym stanie technicznym i wizualnym. Budynek ten został wyburzony przed dożynkami. W ocenie organu odwoławczego, wyburzenie budynku nie mogło samo w sobie stanowić o realizacji celu wywłaszczenia. Zdjęcia wykonane w dzień dożynek tj. 8 września 1974 r. wskazują, że grunt na dz. nr [...] pozostawał niezabudowany. Wojewoda stwierdził więc, że skoro celem wywłaszczenia była budowa obiektów wokół Stadionu [...] w P. w związku z organizacją ww. dożynek, a na działce nr [...] nie powstały żadne obiekty związane ze Stadionem, to nie można mówić o realizacji celu wywłaszczenia. Zdjęcia lotnicze z lat 1976 i 1982 oraz dane z Geoportalu potwierdzają, że na działce nie były realizowane żadne inwestycje. Działka nr [...] współcześnie stanowi grunt niezabudowany, wykorzystywany jako parking i dojazd do nieruchomości. W aktach sprawy brak potwierdzenia, iż w którymkolwiek momencie w przeszłości, przed dniem złożenia wniosku o zwrot, działka była zagospodarowania zgodnie z celem wywłaszczenia. Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko organu odwoławczego, stwierdzić należy, że Wojewoda wypowiedział się co do meritum sprawy. Organ w kilku miejscach swojego wywodu zaznaczał, że cel wywłaszczenia, co do działki nr [...] nie został zrealizowany. Organ odwoławczy jedynie w podsumowaniu swoich rozważań stwierdził, że zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a., naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w treści art. 15 k.p.a., poprzez pominięcie udziału organu I instancji w określaniu wartości zwracanej działki/części działki i ewentualnego zakwestionowania uzyskanego wyniku w postępowaniu odwoławczym. Sąd powyższego stanowiska nie podziela. W opinii Sądu nie można przyjąć, że dokonanie tej czynności wypełnia wymóg o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tj. nie można przyjąć, że jest to konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Istotą rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia jest ustalenie, kiedy i na jakiej podstawie wywłaszczenia dokonano, jaki był cel wywłaszczenia, czy cel ten został zrealizowany a w razie ustalenia, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, czy o zwrot nieruchomości ubiega się osoba uprawniona. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby w tych kwestiach organ dostrzegał jakieś braki. Wręcz przeciwnie, organ odwoławczy w tym zakresie zajął merytoryczne stanowisko, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w postępowania dowodowego, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając tym samym dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16). Reasumując Sąd stwierdza, że Wojewoda dysponował pełnym materiałem dowodowym i był uprawniony do orzeczenia co do zwrotu lub odmowy zwrotu nieruchomości, natomiast konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, tj. ustalenie wartości zwracanej nieruchomości i dokonanie związanych z tym rozliczeń, mógł zostać uzupełniony w postępowaniu odwoławczym, w ramach art. 136 k.p.a. Z powyższych względów Sąd uznał, że wywiedziony przez Miasto P. sprzeciw jest zasadny. Jednocześnie, z uwagi na istotę sprzeciwu i zakres kontroli sądowoadministracyjnej decyzji kasatoryjnej, Sąd nie był uprawniony do oceny argumentów Miasta P. dotyczących tego, czy cel wywłaszczenia w zakresie działki nr [...] został zrealizowany. W sprawie ze sprzeciwu Sąd nie wypowiada się również, czy stanowisko Wojewody jest w tym zakresie prawidłowe. Na marginesie Sąd wskazuje również, że nie aprobuje rozdzielenia przez Wojewodę sprawy tj. wypowiedzenia się odrębnymi decyzjami co do nieruchomości nr [...] i [...], w sytuacji gdy w I instancji sprawa została załatwiona jedną decyzją. Takie działanie mogłoby teoretycznie doprowadzić do powstania problemów natury procesowej, w zakresie terminów i środków zaskarżenia, a następczo zakresu kontroli sądowej, która w przypadku sprzeciwu obejmuje tylko decyzję II instancji, lecz w przypadku skargi rozciąga się już do orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a.), a nawet ma wpływ na ustalenie stron (uczestników) postępowania przed Sądem. Reasumując Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. i z tego względu orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego z dnia 19 grudnia 2024 r. nr [...], o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku na podstawie art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od sprzeciwu i orzekając na rzecz strony wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł. Sprawa rozpoznana została w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a