II SA/Po 252/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-07-21
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, a postępowania cywilne dotyczą kwestii własności i posiadania nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli nie istnieje bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde zakończenie postępowania. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na sprawę administracyjną, nie jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia. W przypadku robót budowlanych, ustalenie, czy doszło do samowoli budowlanej i jakie środki należy podjąć w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nie jest uzależnione od rozstrzygnięć postępowań cywilnych dotyczących własności czy posiadania nieruchomości.Stan faktyczny
K. J. wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych dotyczących montażu zbiornika gazu i urządzeń stacji napełniania, wskazując na toczące się postępowania cywilne dotyczące wykupu gruntu, wydania nieruchomości oraz przywrócenia posiadania, a także postępowanie administracyjne dotyczące pozwolenia na budowę. Organy administracji obu instancji odmówiły zawieszenia, uznając, że sprawy cywilne nie stanowią zagadnienia wstępnego dla postępowania nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. J., uznając, że brak jest bezpośredniego związku między sprawami cywilnymi a postępowaniem w sprawie samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. J. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...2016 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ...2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Dnia [...] listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB w C.) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych przez K. J. na terenie posesji w C. przy ul. [...], działki nr [...] i [...]. związanych z montażem zbiornika gazu płynnego i urządzeń stacji napełniania samochodów gazem propan-butan. O wszczęciu postępowania organ powiadomił strony pismem z tej samej daty sygn. [...] PINB.
Pismem z [...] stycznia 2016 r. (data wpływu do organu [...] stycznia 2016 r.) K. J. wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W uzasadnieniu wnioskujący wskazał, iż przed Sądem Rejonowym w T. Wydział I Cywilny toczą się postępowania mające wpływ na rozpoznanie sprawy przez PINB w C.: pod sygn. I C [...] sprawa o wykup gruntu z powództwa K. J. oraz sprawa z pozwu wzajemnego C. G. o wydanie nieruchomości oraz pod sygn. I C [...] sprawa z pozwu K. J. o przywrócenie przez C. G. posiadania stacji napełniania samochodów gazem propan-butan. Nadto K. J. wskazał, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się sprawa ze skargi J. J. i K. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...]. w sprawie udzielenia C. G. pozwolenia na budowę na działce nr [...] w Rybakach samoobsługowej myjni.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych przez K. J., związanych z montażem zbiornika gazu płynnego i urządzeń stacji napełniania samochodów gazem propan-butan, na terenie posesji w C. przy ul. [...], działki nr [...] i [...].
W uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r. PINB w C. przytoczył treść art. 97 § 1 i art. 98 k.p.a. i wskazał, że wnoszący o zawieszenie postępowania za przyczynę wskazuje art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ administracji publicznej.
Organ wyjaśnił, iż w jego ocenie taka sytuacja w sprawie nie występuje, bowiem wystąpienie przez K. J. na drogę sądową ze stosownymi powództwami o ochronę własności i stanu posiadania nie stanowią zagadnienia wstępnego, bez którego organ nadzoru budowlanego nie może rozstrzygnąć przedmiotowej sprawy.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych PINB w C. wskazał, iż użyty w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zwrot "zawiesza" oznacza, że kwestia zawieszenia postępowania administracyjnego nie została pozostawiona uznaniu organu prowadzącego postępowanie, oraz, iż organ administracji jest obowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi zaś sytuacja, w której kwestia zagadnienia wstępnego uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym okoliczność, że wynik innego postępowania, np. przed sądem powszechnym może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.
Organ wskazał nadto, iż z faktu, że postępowanie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z urzędu wynika, iż nie jest możliwym zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 k.p.a., albowiem nie została spełniona pierwsza wymieniona w tym przepisie przesłanka, czyli konieczność wystąpienia z wnioskiem o zawieszenie postępowania przez stronę na której żądanie postępowanie zostało wszczęte.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył w terminie prawem przewidzianym K. B., zarzucając naruszenie art. 97§1 pkt 4 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez organ I instancji, że w przedmiotowym postępowaniu nie zachodzi sytuacja, w której kwestia zagadnienia wstępnego uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, a w konsekwencji że nie zachodzą przesłania do zawieszenia postępowania i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu zażalenia K. J. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie występuje związek bezpośredni, zagadnienia rozpatrywane przez Sąd Rejonowy w T. stanowią kwestię prejudycjalną dla niniejszego postępowania, bowiem treść rozstrzygnięć w sprawach przywołanych we wniosku o zawieszenie postępowania z dnia [...] stycznia 2016 r. rozpatrywanych przez Sąd Rejonowy w T. Wydział I Cywilny o sygn. akt I C [...] w sprawie o wykup gruntu oraz I C [...] w kwestii przywrócenia przez C. G. posiadania stacji napełniania samochodów gazem propan-butan poprzez: odbudowę m.in. mur)' oddzielenia pożarowego i przeciwwybuchowego o klasie odporności ogniowej REI 120, montaż wszystkich zdemontowanych przez C. G. urządzeń m.in. zabezpieczających, zaworów bezpieczeństwa, infrastruktury ssąco-tłoczącej, montaż zdemontowanych przez C. G. elementów stacji - m.in. zbiornika, odmierzacza, słupa nośnego i urządzeń systemu alarmującego, warunkuje możliwości prawidłowego przeprowadzenia niniejszego postępowania w przedmiocie robót budowlanych wykonanych przez K. J..
Zdaniem autora zażalenia istotną okolicznością dla niniejszego postępowania jest fakt kilkukrotnego dopuszczenia się przez C. G. samowoli budowlanej polegającej w szczególności na dewastacji stacji poprzez dokonanie między innymi rozbiórki budowli znajdującej się przy stacji tankowania gazów bez stosownego zezwolenia, a także demontażu zbiornika gazu propan-butan wraz z dystrybutorem i obudową pompy oraz części fundamentu, czego konsekwencją było nałożenie na niego mandatów karnych. Powyżej przywołane okoliczności stanowią jedną z kwestii rozpatrywanych przez Sąd Rejonowy w T. Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I C [...]. Rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy w T. okoliczności będących przedmiotem tego postępowania, w szczególności zaś zakresu dokonanych przez C. G. zniszczeń i istotnych zmian w konstrukcji stacji, będzie miało decydujący wpływ na toczące się postępowanie. Dalej skarżący wskazał, że sąd w tych. postępowaniach rozpatruje kwestię budowy stacji paliw oraz dystrybutora przez uprzedniego właściciela nieruchomości - T. B.. Ustalenie powyższych okoliczności jest istotne dla przedmiotowej sprawy, gdyż toczące się postępowanie dotyczy rozbudowy stacji oraz budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...], które wniósł ówczesny właściciel.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) po rozpoznaniu zażalenia K. J. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Termin "zagadnienie wstępne" oznacza takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest władny organ prowadzący postępowania, natomiast właściwy jest inny organ administracji publicznej lub sąd. Dalej powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych WWINB wskazał, że organ administracji jest obowiązany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.
W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie zakończenie postępowania, to jest ustalenie wykonanych przez K. J. robót budowlanych związanych z montażem zbiornika gazu płynnego i urządzeń stacji napełniania samochodów gazem propan-butan, na terenie posesji w C. przy ul. [...], działki nr [...] i [...] oraz ustalenie sposobu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem nie jest uzależnione od rozstrzygnięć postępowań wskazanych we wniosku strony z dnia [...] stycznia 2016 r. Kwestie te organ nadzoru budowlanego może ustalić za pomocą innych środków dowodowych.
Organ wskazał także, iż skoro postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych przez K. J., związanych z montażem zbiornika gazu płynnego i urządzeń stacji napełniania samochodów gazem propan-butan, na terenie posesji w C. przy ul. [...], działki nr [...] i [...] zostało wszczęte z urzędu, to w świetle art. 98 § 1 k.p.a. nie jest możliwe jego zawieszenie na żądanie strony, albowiem to nie na jej żądanie postępowanie zostało wszczęte.
Skargę na postanowienie WWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika K. J., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.
W szczególności skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie znajdował on zastosowania, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, pomimo iż istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości,
2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym i prawnym, w którym przepis ten znajdował zastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i brak orzekania co do istoty sprawy,
3. art. 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, które zostało wydane wbrew przepisom prawa, tj. poprzez naruszenie zasady praworządności statuującej po stronie organu administracji publicznej obowiązek działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa,
4. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu w stanie faktycznym i prawnym, w którym znajdował on zastosowanie i w efekcie utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki faktyczne i prawne przemawiały za uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i wydaniem decyzji o zawieszeniu postępowania oraz poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, w sytuacji, gdy spełnione zostały wymagania obligujące organ pierwszej instancji do jego wydania. Nadto poprzez błędne przyjęcie przez organ pierwszej instancji, jakoby wynik innego postępowania, prowadzonego przed sądem powszechnym, mogący mieć wpływ na treść wydanych decyzji, nie przesądzał o istnieniu zagadnienia wstępnego,
5. art. 98 § 1 k.p.a. poprzez uznanie niniejszego przepisu za podstawę wydania postanowienia, w sytuacji w której nie znajduje on zastosowania i w efekcie uzasadnienia wydanej decyzji w sposób budzący rażące wątpliwości,
6. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej, które przedstawia połowicznie stan sprawy, zarówno od czasu wydania decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia wydania decyzji organu II instancji z dnia [...] marca 2016 r., które nie odpowiada wymogom określonym przepisami prawa, w szczególności wobec braku wskazania przyczyn z powodu których organ II instancji uznał wskazane przez skarżącego postępowania mające istotny wpływ na rozpoznanie przedmiotowej sprawy za niestanowiące kwestii prejudycjalnej niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ drugiej instancji, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, na skutek błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, dopuścił się naruszenia Art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w ten sposób, że błędnie zastosował przepis art. 98 § 1 k.p.a. w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie znajdował on zastosowania i w konsekwencji utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza stanu sprawy doprowadziłaby organ do wniosków, iż wszelkie przesłanki faktyczne i prawne przemawiały za wydaniem postanowienia zgodnie z wnioskiem skarżącego. Naruszenie wskazanego przepisu polega na tym, że organ drugiej instancji, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznał za merytorycznie poprawne wadliwe rozstrzygnięcie, polegające na zastosowaniu jako podstawy prawnej art. 98 § 1 k.p.a., wysnuwając tym samym argumenty tożsame dla uzasadnienia poprawności zastosowania art. 97 § 1 k.p.a., który w ocenie skarżącego w niniejszej sprawie znajdował pełne zastosowanie. Skarżący wskazał na dwa toczące się przed Sądem Rejonowym w T., I Wydziałem Cywilnym postępowania (sygn. akt: I C [...] oraz I C [...]), których wynik będzie miał szczególnie istotny wpływ na rozpoznanie przedmiotowej sprawy, albowiem tyczyły się one kwestii wykupu gruntu (będącego przedmiotem sporu i związanego bezpośrednio z niniejszą sprawą) oraz wydania nieruchomości. Skarżący wskazał nadto na zniszczenia dokonane przez jego przeciwnika procesowego na przedmiocie toczącego się sporu oraz konieczność przywrócenia niezakłóconego posiadania, która musi bezwzględnie zaistnieć, aby skarżący mógł podejmować wszelkie dalsze prawem przewidziane działania. Stąd zawieszenie przedmiotowego postępowania uznać należało za w pełni konieczne i uzasadnione. Odmowa zawieszenia postępowania została poddana swobodnemu uznaniu organu.
Skarżący podniósł dalej, że każde ustalenia związane z robotami budowlanymi wykonanymi na terenie jego posesji, wymagają najpierw przywrócenia stanu niezakłóconego posiadania, co w związku z zasadą art. 97 § 1 k.p.a. aktywowało obligatoryjną podstawę zawieszenia postępowania.
Zdaniem skarżącego organ drugiej instancji, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji naruszył zasadę praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a., która to zasada statuuje obowiązek ciążący na organie administracji publicznej, aby działał on wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Nadto zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. decyzje organów administracji powinny zmierzać do uwzględnienia słusznego interesu obywateli, zatem w takim też kierunku realizowane być muszą oceny dokonywane przez podmioty administrujące.
Autor skargi podniósł wreszcie, że odnosząc się do sprawy w szerszym aspekcie, uwzględniając zasadniczy cel uregulowań związanych z prawem budowlanym, w tym przepisy dotyczące robót budowlanych, uważa, że zaskarżona decyzja jest rażąco sprzeczna z celem ustanowionych norm prawnych. W niniejszej sprawie skarżący oczekuje bowiem na rozstrzygnięcie prowadzonych w jego interesie innych, odrębnych od niniejszego postępowań, co w bezpośredni sposób ma wpływ na ogólny interes publiczny, albowiem dla prowadzenia prawidłowych prac budowlanych na terenie jego posesji w C., oraz zapewnienia należytego bezpieczeństwa i spełnienia wszystkich warunków prawem przewidzianych, kwestią ważną jest, aby prowadzone przed sądem powszechnym sprawy dotyczące nieruchomości spornej zostały należycie rozstrzygnięte, a niezakłócone posiadanie nieruchomości przywrócone. Organy administracji publicznej winny zatem, korzystając z udzielonego im władztwa, szczególnie dokładnie i z uwzględnieniem indywidualnych aspektów sprawy dokonywać subsumcji stanu faktycznego pod właściwe normy prawne, z uwzględnieniem celów ustanowionych norm.
W odpowiedzi na skargę WWINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. uczestnik postępowania C. G. wniósł o oddalenie skargi.
Występujący na rozprawie pełnomocnik skarżącego i uczestniczki postępowania J. J. wnosił i wywodził jak w skardze, zaś pełnomocnik uczestnika C. G. jak w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn, zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli zaskarżony akt lub czynność może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż wniesiona skarga jest niezasadna.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze rozważyć należy kwestię dopuszczalności wywiedzenia zażalenia od postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania.
Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. w brzmieniu nadanym tej jednostce redakcyjnej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18): "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Przed nowelizacją przepis powyższy brzmiał następująco: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie". Wprowadzone w treści art. 101 § 3 k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r. zmiany wywołały zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze rozbieżności interpretacyjne dotyczące kwestii dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Przesądzenie tego z kolei zagadnienia jest istotne z uwagi na treść art. 141 § 1 k.p.a., w myśl którego to przepisu na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
Przechodząc do analizy powyższego problemu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że aktualnie obowiązującą treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania") oraz na każde postanowienie w przedmiocie zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania"), to jest zarówno na postanowienie o zawieszeniu postępowania, jak i na postanowienie o odmowie jego zawieszenia. Skoro bowiem w przepisie tym posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni ograniczającej ten zwrot wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania.
Skoro bowiem racjonalny ustawodawca w ramach tej samej jednostki redakcyjnej użył dwóch różnych sformułowań, to nie ma jakichkolwiek podstaw by uznawać że zamierzał uregulować tak samo kwestie związane z zaskarżaniem postanowień w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, gdzie dopuszczalność ich zaskarżania wprost ograniczył do postanowień o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania i postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania, gdzie ograniczenia takowego nie wprowadził poprzestając na ogólnym ustaleniu, że zażalenie służy na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, a nie na postanowienie o zawieszeniu postępowania.
Przechodząc do oceny zasadności rozpoznawanej skargi zauważyć należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Innymi słowy, zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 2108/11 dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r.,sygn akt II OSK 1570/11 dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też w ocenie Sądu zasadnie organy przyjęły, że sam fakt zainicjowania przez skarżącego postępowań przed sądami powszechnymi nie może jeszcze przesądzać o konieczności zawieszenia postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanych przez skarżącego robót budowlanych.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego jest bowiem wyłącznie ustalenie czy doszło do zrealizowania przez skarżącego robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, bez uzyskania takowego pozwolenia, a w przypadku udzielenia na powyższe pytanie pozytywnej odpowiedzi ustalenie jakie, przewidziane w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, środki należy podjąć celem doprowadzenia zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej robót do stanu zgodnego, co w realiach kontrolowanej sprawy sprowadza się do zweryfikowania czy w świetle przepisów prawa materialnego możliwa jest legalizacja efektu robót budowlanych wykonanych przez K. J. na terenie posesji w C. przy ul. [...], działki nr [...] i [...]. związanych z montażem zbiornika gazu płynnego i urządzeń stacji napełniania samochodów gazem propan-butan.
Podkreślić przy tym należy, iż dla rozstrzygnięcia powyższych zagadnień jakiegokolwiek znaczenia nie mają podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z badaniem legalności uprzedniej rozbiórki przez C. G. stacji napełniania samochodów gazem propan-butan, albowiem nawet gdyby miało to charakter działań bezprawnych, to ewentualna odbudowa rozebranej części stacji także wymagałaby uzyskania pozwolenia na budowę, a zrealizowanie jej bez takowego pozwolenia byłoby działaniem w warunkach samowoli budowlanej.
Zauważyć dalej należy, iż poza ogólnikowymi twierdzenia o wpływie postępowań toczących się przez Sądem Rejonowym w T. pod sygn. I C [...] sprawa o wykup gruntu z powództwa K. J. oraz sprawa z pozwu wzajemnego C. G. o wydanie nieruchomości oraz pod sygn. I C [...] sprawa z pozwu K. J. o przywrócenie przez C. G. posiadania stacji napełniania samochodów gazem propan-butan skarżący na żadnym etapie postępowania nie wykazał na czym wpływ ten konkretnie miałby polegać i z jakiego powodu bez zakończenia tych postępowań cywilnych nie miałoby być możliwe rozpatrzenie sprawy administracyjnej prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego.
Takiego związku pomiędzy postępowaniami przez sądem powszechnym wskazywanymi przez skarżącego o postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego nie dopatrzył się także z urzędu orzekający w sprawie sąd.
W szczególności zauważyć należy, iż z samej istoty toczącego się pod sygn. I C [...] sprawy z powództwa K. J. o wykup gruntu wynika, że zmierza ono do zmiany aktualnego stanu własności gruntu, co oznacza, że od zakończenia tegoż postępowania nie jest uzależniona możliwość rozpoznania sprawy administracyjnej toczącej się przed organami nadzoru budowlanego, albowiem w tym postępowaniu organy mogą orzekać uwzględniając aktualne stosunki własnościowe na gruncie. Z tych samych przyczyn jakiegokolwiek wpływu na możliwość rozpatrzenia sprawy samowoli budowlanej polegającej na odbudowie stacji LPG nie ma rozstrzygnięcie przez sąd powszechny sporu o przywrócenie posiadania.
Powyższe oznacza, iż nietrafne okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz powiązane z nim zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 98 § 1 k.p.a. zauważyć należy, z okazał się on bezzasadny, albowiem choć strona skarżąca faktycznie nie składała nigdy wniosku o zawieszenie postępowania na tej podstawie, to rozpoznanie jej podania również na tej podstawie, aczkolwiek niezasadne i zbędne, to jednak nie stanowiło takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tym bardziej, że organy nadzoru budowlanego obu instancji w uzasadnieniach swoich postanowień odniosły się nie tylko do przepisu art. 98 § 1 k.p.a., lecz także do wnioskowanej przez stronę podstawy zawieszenia postępowania, a więc art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Stąd też brak było podstaw dla uwzględnienia skargi w oparciu o ten zarzut, albowiem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania może być przesłanką uwzględnienia skargi, tylko gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. zauważyć należy, iż zarzut ten jest oczywiście nietrafny, albowiem skoro to podmiot wnioskujący o zawieszenie postępowania legalizacyjnego twierdził, że wynik wskazanych przez niego postępowań toczących się przed sądem powszechnym stanowić będzie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpoznanie sprawy administracyjnej, to na nim ciążył obowiązek uargumentowania swoich twierdzeń, czego jednakże nie uczynił. W takiej zaś sytuacji procesowej trudno oczekiwać od organu uzasadniania braku zaistnienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji gdy skarżący nie wskazał na czym związek pomiędzy rozpoznaniem niniejszej sprawy administracyjnej, a wynikiem toczących się postępowań cywilnych miałby polegać. Ciężar wykazania określonej okoliczności, w tym jak w niniejszej sprawie uzależnienia możliwości rozpoznania określonej sprawy administracyjnej od uprzedniego zakończenia postępowań przez sądem powszechnym co do zasady obciąża bowiem stronę, która z określonego faktu (w niniejszej sprawie zawisłości spraw przed sądem powszechnym) wywodzi dla siebie skutki prawne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło