II SA/Po 2590/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr. ) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska as. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref.-staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] i [...] w przedmiocie zasiłku celowego i zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzje z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r. , nr [...] 2. oddala skargę co do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...]. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ J. Stankowski /-/ I. Kucznerowicz 4/II SA/Po 2590/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 114 ze zm.), art. 104 kpa., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] odmówił przyznania A. P. pomocy finansowej na opłatę zaległych rachunków za telefon. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin korzystających z pomocy. Zdaniem organu koszty rozmów telefonicznych nie należą do takich potrzeb. Jednocześnie stwierdzono, że Wnioskodawca otrzymał pomoc finansową w formie zasiłków celowych na miesiąc lipiec i sierpień [...] r. decyzją z dnia [...] r., nr [...]. Z kolei decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 43 ust. 6 i art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej oraz art. 104 kpa. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] odmówił przyznania A. P. pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego wskazując, że Ośrodek nie otrzymał środków na wypłatę takich zasiłków. Pismem z dnia [...] r. A. P. złożył odwołanie od obydwu powyższych decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 16, poz. 95 ze zm.), art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 II 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. nr 13, poz. 115 ze zm.), art. 138 § 1 kpa. oraz art. 1 ust. 1 i 3, art. 2, art. 2a, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r., nr [...]. Organ wskazał, że Odwołujący się spełnia warunki przyznania zasiłku określone w art. 4 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło też, że zasiłek może być przyznany w uwzględnieniem możliwości finansowych organu, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 16, poz. 95 ze zm.), art. 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 II 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. nr 13, poz. 115 ze zm.), art. 138 § 1 kpa. oraz art. 1 ust. 1 i 3, art. 2, art. 2a, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r., nr [...]. Organ wskazał, że Odwołujący się spełnia warunki przyznania zasiłku okresowego określone w art. 4 ust. 1, art. 3 i art. 31 ustawy o pomocy społecznej. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło też, że zasiłek może być przyznany w uwzględnieniem możliwości finansowych organu, a osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Organ podkreślił, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] odmówił przyznania zasiłku działając w ramach uznania administracyjnego i powołując się na brak środków na jego realizację. Zdaniem organu II instancji odmowa ta była zasadna. Skargę na obydwie powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. P. złożył w dniu [...] r., nie podając żadnych argumentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna w części dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...]. Powyższą decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku okresowego. W uzasadnieniu swej decyzji organ prawidłowo wskazał na przesłanki przyznania takiego zasiłku określone w art. 4 ust. 1, art. 3 i art. 31 ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r., nr 64, poz. 114 ze zm.). Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że organ I instancji był uprawniony do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na brak środków na realizację zasiłków okresowych (art. 2 ust. 4 ustawy) Decyzja w sprawie przyznania zasiłku okresowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że kognicji sądu podlega nie zasadność jej wydania lecz jedynie kwestia ewentualnego przekroczenia przez organ granic uznania. Uznanie zmusza do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Akt uznaniowy nie może naruszać celu samego uznania, przepisów ogólnych ani praw i wolności obywatelskich danej osoby. Cele uznania w przedmiotowej sprawie są wyrażone w art. 2 ustawy o pomocy społecznej a także w art. 7 i 77 kpa. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy orzekające nie uzasadniły swych rozstrzygnięć w odpowiedni sposób, w konsekwencji czego sąd nie mógł ocenić, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Nie wystarczy bowiem – odmawiając przyznania świadczenia z uwagi na brak środków na realizację danej formy pomocy – wskazać, że organ nie posiada odpowiednich środków finansowych. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinni byli w przekonywujący sposób wskazać jakimi środkami dysponowali i na jakie świadczenia środki te zostały przeznaczone. Uzasadnienie, w którym podaje się jedynie informacje o braku odpowiednich środków finansowych bez szczegółowego przedstawienia wydatków ośrodka narusza art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 32 ust. 1 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 29 XI 1990 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy mógł być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zdaniem Sądu nie mieści się w tym pojęciu potrzeba uregulowania opłat za telefon. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba, której niezaspokojenie narazi na niebezpieczeństwo samą egzystencję wnioskodawcy lub jego rodziny, a także ich podstawowe potrzeby, których niezaspokojenie urągałoby godności człowieka. Biorąc pod uwagę treść bardzo licznych próśb kierowanych do organów pomocy społecznej i ich dramatyczny niekiedy wydźwięk należy uznać, że potrzeba Skarżącego dotycząca uregulowania rachunków za telefon nie jest niezbędną bytową potrzebą w rozumieniu art. 32 ust. 1. Z tego też powodu za słuszną należy uznać zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r., nr [...] . Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ J. Stankowski /-/ I. Kucznerowicz MK