II SA/Po 2596/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 110 zł (sto dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ St.Małek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) nałożył na R.M. "obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i modernizacją budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w Z. w terminie do 16 czerwca [...]r.". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, określając go na dzień 31 lipca [...]r. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie przepisu art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. Nr 110 poz. 968) wezwał 6 sierpnia [...]r. R.M. do wykonania obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 10 września [...]r. Powiatowy Inspektor, na podstawie przepisów art. 119 i art. 121 § 5 powołanej ustawy nałożył na R.M. karę grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...]zł. R.M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Podał, iż według orzecznictwa sądowo-administracyjnego (ONSA 2002/2/71) postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 89 ust. 2 (obecnie art. 81c ust. 2) ustawy Prawo budowlane, ma charakter dowodowy i nie może stanowić tytułu egzekucyjnego uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nadto wskazał, iż nałożony obowiązek jest niezgodny z prawem i niemożliwy do wykonania, a kara grzywny wymierzona została "bez podstawy prawnej związanej z art. 81c prawa budowlanego". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż przepisy art. 2 § 1 pkt 3 i art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednoznacznie potwierdzają słuszność prowadzenia niniejszego postępowania, którego konsekwencją jest wymierzenie kary grzywny w celu przymuszenia. R.M. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień. Skarżący powołał się na swoją argumentację przedstawioną w zażaleniu na postępowanie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. Nr 110 poz. 968 ze zm.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki określone w tym przepisie, to jest – między innymi – obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Według przepisu art. 3 egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny wszczął postępowanie w oparciu o tytuł wykonawczy, to jest postanowienie organu nadzoru budowlanego z [...]r., wydane na podstawie przepisu art. 123 kpa i art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Na podstawie powołanego postanowienia R.M. został obowiązany do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową i modernizacją budynku mieszkalnego w Z. przy ulicy [...]. Przepis art. 81c ust. 2 stanowi, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie ocen lub ekspertyz, zgodnie z ust. 4 art. 81c, wymienione organy mogą zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz, albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. W świetle powyższego uregulowania prawnego przyjąć należy, iż nałożony obowiązek ma charakter dowodowy, a konsekwencją jego niewykonania nie może być wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższy pogląd utrwalony jest w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, czego wyrazem są orzeczenia II SA/Gd 1425/98 (publikowane w ONSA 2002/2/71); II SA 1843/85 (publikowane w ONSA 1985/2/poz. 35). Konsekwencją niedostarczenia w wyznaczonym terminie ocen lub ekspertyz określonych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 jest uprawnienie do zlecenia wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4). W tym celu uprawniony organ winien wydać postanowienie zobowiązujące wskazana osobę do wpłacenia stosownej kwoty. Postanowienie to, z mocy przepisu art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może dopiero stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy uznać, iż zarzut skargi jest słuszny. Określony w postanowieniu z [...]r. obowiązek nie jest bowiem wymagalny w postępowaniu egzekucyjnym. Prowadzone zatem postępowanie winno ulec umorzeniu (art. 59 § 1 pkt 2). Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ St.Małek MarK