II SA/Po 268/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-02-25
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Stanisław Małek, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w której udziały nabyli również inni współużytkownicy po 31 października 1998 r., może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawcy nabyli swoje udziały przed tą datą?Ratio decidendi
Skargi okazały się bezzasadne. Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed 31 października 1998 r. i złożyły wniosek do 31 grudnia 2002 r. Przepisy te stosuje się odpowiednio do właścicieli lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego, pod warunkiem, że wniosek złożą wszyscy współużytkownicy, którzy nabyli prawo przed 31 października 1998 r. i złożyli wniosek do 31 grudnia 2002 r. W niniejszej sprawie nie wszyscy współużytkownicy nabyli prawo przed wskazaną datą, co wyklucza możliwość przekształcenia, ponieważ niedopuszczalne jest ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach będących niepodzielną współwłasnością gminy i osób fizycznych.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego odmówił przekształcenia, wskazując, że część współużytkowników nabyła udziały w prawie użytkowania wieczystego po 31 października 1998 r., co wyklucza możliwość skorzystania z przepisów ustawy o przekształceniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucili błąd w interpretacji przepisów, twierdząc, że powinny być uwzględnione wnioski właścicieli lokali nabytych przed 31 października 1998 r. Sąd administracyjny oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. Z.P. sprawy ze skarg 1/ A. i K.W., 2/ K.S., 3/ A.S., 4/ S.P., 5/ M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; o d d a l a s k a r g i /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek
Wniosek o przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] złożyli:
a) K.S.
b) M.S.
c) S.P.
d) A.W., K.W.
e) A.W.S.
Dnia [...] listopada 2002 r. Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego w P. decyzją nr [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], zapisanej w Kw nr [...] związanego z prawem własności lokali, położonej w P. przy ulicy [...] S. P., A. i K. W., A. S., M.A., K. S.
W uzasadnieniu nadmieniono, że wyżej wymienieni są współwłaścicielami wieczystymi opisanej nieruchomości.
I tak S. P. jest współużytkownikiem w udziale wynoszącym [...] części, nabyła go na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego dnia [...] maja 1990 r.
Małżonkowie W. współużytkowanie wieczyste nieruchomości w wysokości [...] nabyli w oparciu o umowę z dnia [...] grudnia 1995 r.
A. S. współużytkowanie wieczyste w wysokości [...] nabyła na podstawie umowy z dnia [...] marca 1995 r.
M. A. jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale [...] części na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 1996 r.
K. S. na mocy spadku stała się współużytkowniczką wieczystą nieruchomości w udziale [...] części (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] stycznia 2001 r.). Spadek nabyła po zmarłej A.P.
Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego wywiódł, iż z nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] dokonywano sprzedaży lokali, a więc także związanych z nim udziałów w prawie użytkowania wieczystego po dniu 31 października 1998 r. Ostatnia sprzedaż miała miejsce [...] lipca 1999 r.
Przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności stosuje się do osób fizycznych, które prawo użytkowania wieczystego nabyły przed dniem 31 października 1998 r.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie udziały w użytkowaniu wieczystym zostały nabyte przez innych współużytkowników po dniu 31 października 1998 r. stąd należało orzec jak na wstępie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zacytowano treść przepisu art. 1 ust. 5 ustawy. Ponadto wywiedziono, iż z akt sprawy wynika, że oprócz osób, które złożyły wniosek o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego ustanowione na przedmiotowej nieruchomości prawo to nabyły również inne osoby i nastąpiło to po 31 października 1998 r., a więc po dacie przewidzianej w ustawie umożliwiającej skorzystanie z uwłaszczenia.
A zatem w sprawie nie spełniono warunków z zacytowanego przepisu, gdyż część współużytkowników wieczystych nabyła swe prawa dopiero po 31 października 1998 r.
Stąd należało orzec jak w sentencji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyły następujące osoby:
a) A., K. W.
b) K. S.
c) A. S.
d) S. P.
e) M. A.
f) R. D.
W ocenie skarżących błędne jest stanowisko organu, iż osoby, które nabyły prawo współużytkowania wieczystego w związku ze sprzedażą lokalu tracą prawo do przekształcenia udziału w prawo własności w związku z tym, że po 31 października 1998 r. sprzedane są w tym budynku lokale mieszkalne, związane z nimi udziału współużytkowania wieczystego.
W ocenie skarżących uwzględnione powinny być wnioski tych właścicieli ośmiu lokali nabytych przed 31 października 1998 r., którzy posiadają również prawo do wieczystego użytkowania gruntu i którzy w terminie do 31 grudnia 2002 r. złożyli stosowne wnioski do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P., a co za tym idzie spełnili wymagane ustawą z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności warunki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało do tej pory prezentowaną argumentację.
Również o oddalenie skarg wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. zgłaszający swój udział w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi okazały się bezzasadne. I tak zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przepisy tejże ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002 r.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu. Wniosek o przekształcenie muszą jednak złożyć wszyscy współużytkownicy (właściciele lokali) do dnia 31 grudnia 2002 r. (w braku zgody stosuje się art. 199 kc), którzy jednocześnie nabyli prawo do przekształcenia zgodnie z ust. 2 ustawy tj. nabyli prawo przed 31 października 1998 r., złożyli wniosek przed 31 grudnia 2002 r. (ust. 5 art. 1 cyt. ustawy).
W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z zacytowanych wyżej przepisów. I tak prawo do przekształcenia nie nabyli wszyscy współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Część z nich uzyskała bowiem prawo współużytkowania wieczystego po dniu 31 października 1998 r. Wyklucza to możliwość starania się przez te osoby o przekształcenie.
W świetle zaś art. 1 ust. 5 ustawy spełnienie wymogów przekształcenia dotyczyć musi wszystkich współużytkowników. O ile warunków nie spełnił choćby jeden z nich żądaniu nie można zadośćuczynić.
Niedopuszczalne bowiem jest ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach będących niepodzielną współwłasnością gminy i osób fizycznych.
Przepis art. 232 kc stanowi jednoznacznie, iż użytkowanie wieczyste może być ustanowione wyłącznie na gruntach Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków.
W niniejszej sprawie zadośćuczynienie żądaniu skarżących prowadziłoby do niedopuszczalnej w świetle przepisu art. 232 kc wspólności. Niedopuszczalność ta czyni żądanie skarżących bezzasadnym.
Stąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło