II SA/Po 269/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-02-25
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Stanisław Małek, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jeśli część współużytkowników nabyła udziały w tym prawie po dacie granicznej określonej w ustawie, mimo że inni współużytkownicy nabyli je przed tą datą i złożyli wniosek o przekształcenie?Ratio decidendi
Skargi okazały się bezzasadne, ponieważ ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności wymaga, aby wszyscy współużytkownicy nieruchomości nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. i złożyli wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002 r. Niespełnienie tych warunków przez choćby jednego współużytkownika wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku, gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnej wspólności prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność gminy i osób fizycznych.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego odmówił przekształcenia, wskazując, że część współużytkowników nabyła udziały w prawie użytkowania wieczystego po 31 października 1998 r., co wyklucza możliwość skorzystania z przepisów ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili błąd w interpretacji przepisów, twierdząc, że powinni być uwzględnieni właściciele lokali nabytych przed datą graniczną, którzy złożyli wnioski w terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. Z.P. sprawy ze skarg 1/ A. i K.W., 2/ K.S., 3/ A.S., 4/ S.P., 5/ M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; o d d a l a s k a r g i /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek
Wniosek o przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] złożyli:
a) K.S.
b) M.S.
c) S.P.
d) A.W., K.W.
e) A.W.S.
Dnia [...] listopada 2002 r. Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego w P. decyzją nr [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], zapisanej w Kw nr [...] związanego z prawem własności lokali, położonej w P. przy ulicy [...] S. P., A. i K. W., A. S., M.A., K. S.
W uzasadnieniu nadmieniono, że wyżej wymienieni są współwłaścicielami wieczystymi opisanej nieruchomości.
I tak S. P. jest współużytkownikiem w udziale wynoszącym [...] części, nabyła go na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego dnia [...] maja 1990 r.
Małżonkowie W. współużytkowanie wieczyste nieruchomości w wysokości [...] nabyli w oparciu o umowę z dnia [...] grudnia 1995 r.
A. S. współużytkowanie wieczyste w wysokości [...] nabyła na podstawie umowy z dnia [...] marca 1995 r.
M. A. jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale [...] części na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 1996 r.
K. S. na mocy spadku stała się współużytkowniczką wieczystą nieruchomości w udziale [...] części (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] stycznia 2001 r.). Spadek nabyła po zmarłej A.P.
Dyrektor Geodezji i Katastru Miejskiego wywiódł, iż z nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] dokonywano sprzedaży lokali, a więc także związanych z nim udziałów w prawie użytkowania wieczystego po dniu 31 października 1998 r. Ostatnia sprzedaż miała miejsce [...] lipca 1999 r.
Przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności stosuje się do osób fizycznych, które prawo użytkowania wieczystego nabyły przed dniem 31 października 1998 r.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie udziały w użytkowaniu wieczystym zostały nabyte przez innych współużytkowników po dniu 31 października 1998 r. stąd należało orzec jak na wstępie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zacytowano treść przepisu art. 1 ust. 5 ustawy. Ponadto wywiedziono, iż z akt sprawy wynika, że oprócz osób, które złożyły wniosek o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego ustanowione na przedmiotowej nieruchomości prawo to nabyły również inne osoby i nastąpiło to po 31 października 1998 r., a więc po dacie przewidzianej w ustawie umożliwiającej skorzystanie z uwłaszczenia.
A zatem w sprawie nie spełniono warunków z zacytowanego przepisu, gdyż część współużytkowników wieczystych nabyła swe prawa dopiero po 31 października 1998 r.
Stąd należało orzec jak w sentencji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyły następujące osoby:
a) A., K. W.
b) K. S.
c) A. S.
d) S. P.
e) M. A.
f) R. D.
W ocenie skarżących błędne jest stanowisko organu, iż osoby, które nabyły prawo współużytkowania wieczystego w związku ze sprzedażą lokalu tracą prawo do przekształcenia udziału w prawo własności w związku z tym, że po 31 października 1998 r. sprzedane są w tym budynku lokale mieszkalne, związane z nimi udziału współużytkowania wieczystego.
W ocenie skarżących uwzględnione powinny być wnioski tych właścicieli ośmiu lokali nabytych przed 31 października 1998 r., którzy posiadają również prawo do wieczystego użytkowania gruntu i którzy w terminie do 31 grudnia 2002 r. złożyli stosowne wnioski do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P., a co za tym idzie spełnili wymagane ustawą z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności warunki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało do tej pory prezentowaną argumentację.
Również o oddalenie skarg wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. zgłaszający swój udział w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi okazały się bezzasadne. I tak zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przepisy tejże ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002 r.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu. Wniosek o przekształcenie muszą jednak złożyć wszyscy współużytkownicy (właściciele lokali) do dnia 31 grudnia 2002 r. (w braku zgody stosuje się art. 199 kc), którzy jednocześnie nabyli prawo do przekształcenia zgodnie z ust. 2 ustawy tj. nabyli prawo przed 31 października 1998 r., złożyli wniosek przed 31 grudnia 2002 r. (ust. 5 art. 1 cyt. ustawy).
W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z zacytowanych wyżej przepisów. I tak prawo do przekształcenia nie nabyli wszyscy współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Część z nich uzyskała bowiem prawo współużytkowania wieczystego po dniu 31 października 1998 r. Wyklucza to możliwość starania się przez te osoby o przekształcenie.
W świetle zaś art. 1 ust. 5 ustawy spełnienie wymogów przekształcenia dotyczyć musi wszystkich współużytkowników. O ile warunków nie spełnił choćby jeden z nich żądaniu nie można zadośćuczynić.
Niedopuszczalne bowiem jest ustanowienie użytkowania wieczystego na gruntach będących niepodzielną współwłasnością gminy i osób fizycznych.
Przepis art. 232 kc stanowi jednoznacznie, iż użytkowanie wieczyste może być ustanowione wyłącznie na gruntach Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków.
W niniejszej sprawie zadośćuczynienie żądaniu skarżących prowadziłoby do niedopuszczalnej w świetle przepisu art. 232 kc wspólności. Niedopuszczalność ta czyni żądanie skarżących bezzasadnym.
Stąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło