II SA/Po 270/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Starosty [...] z [...] 2018 r. nr [...] o zatrzymaniu prawa jazdy kat. T, B i A, dokument nr [...], druk nr [...], do czasu ustania przyczyny zatrzymania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym. Do Starostwa Powiatowego w K. 24 stycznia 2018 r. wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego w K. z 16 stycznia 2018 r. o poddanie J. G. badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm., dalej: u.k.p.) Starosta K. skierował – decyzją z [...] 2018 r. nr [...] – J. G. na badania lekarskie w powyższym celu. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji. SKO w K. decyzją z [...] 2018 r. nr [...] uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskutek tego Starosta K. decyzją z [...] 2018 r. nr [...] skierował J. G. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W wyniku odwołania strony, SKO w K. decyzją z [...] 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wymienioną na wstępie decyzją z [...] 2018 r. Starosta K. orzekł o zatrzymaniu J. G. prawa jazdy kat T, B i A. Organ wskazał, że zgodnie z art. 101 ust./ 2 pkt 1 i 2 u.k.p. osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego (...) w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Ponieważ J. G. nie przedstawił Staroście w wymaganym terminie ww. orzeczenia lekarskiego, wszczęto postępowania w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy. W odpowiedzi strona wyjaśniła, że w sporządzonej opinii na potrzeby Prokuratury Rejonowej w K. biegli nie stwierdzili u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dodatkowo podał, że nie stać go na opłacenie tych badań. Starosta zważył, że z fragmentu opinii dołączonej do wniosku Prokuratora specjaliści psychiatrii stwierdzili objawy organicznych zaburzeń osobowości w przebiegu ZZA (zespół zależności alkoholowej), co stanowi wiarygodną informację o poważnych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia mających wpływ na kierowanie pojazdami. Brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie zostało stwierdzone żadną opinią lekarską. Odnośnie odpłatności za badania Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 76 ust. 2 u.k.p. badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy. Konstatując Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. zobowiązany jest wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy osoba je posiadająca nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji J. G. zarzucił organowi I instancji naruszenie: - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. c) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu zarzutów odnoszących się do bezzasadności skierowania go na badania psychologiczne i bezkrytycznym przyjęciu informacji o uzasadnionych i poważnych zastrzeżeniach co do jego stanu zdrowia, - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przeprowadzenie postępowania w sytuacji, gdy strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję SKO w K. z [...] 2018 r., jednocześnie wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do momentu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, z treści opinii załączonej do wniosku Prokuratury Rejonowej w K. w żaden sposób nie wynika, jakoby istniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Zaznaczył, że nie ma problemów ze zdrowiem, nie jest osobą uzależnioną i decyzja o skierowaniu go na badania lekarskie została wydana z naruszeniem art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Dodał, że ze względu na niskie dochody (świadczenie emerytalne w wys. [...] zł) nie jest w stanie pokryć kosztów badania. Dalej odwołujący podał, że wniósł do WSA w Poznaniu skargę na decyzję SKO w K. z [...] 2018 r., a postanowieniem z 26 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 939/18 Sąd zwolnił go od kosztów sądowych i ustanowił adwokata z urzędu. Zdaniem strony, zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia ww. postępowania sądowoadministracyjnego. Obie decyzje pozostają ze sobą w związku w tym znaczeniu, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, choć każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu i stanowi odrębną sprawę administracyjną. SKO w K. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że decyzja Starosty [...] z [...] 2018 r. o skierowaniu strony na badania lekarskie zawierała pouczenie, że na badania te należy zgłosić się w terminie miesiąca, a stosowne orzeczenie lekarskie należy przedłożyć organowi kierującemu w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Wskazało, że decyzją z 6 sierpnia 2018 r. utrzymało ww. decyzję starosty z 23 maja 2018 r. dodając, że organ I instancji 3-miesięczny termin na doręczenie orzeczenia lekarskiego liczył od dnia doręczenia stronie decyzji Kolegium. Do [...] 2018 r. J. G. nie przedłożył orzeczenia, w związku z czym prawidłowo Starosta zatrzymał kierowcy dokument prawa jazdy. Kolegium przytoczyło przepis art. 103 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) u.k.p. i stwierdziło, że ma on charakter związany. Oznacza to, że organ po stwierdzeniu wystąpienia przesłanki braku przedłożenia orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego jest zobowiązany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie pozostawiono mu w takim przypadku żadnej swobody działania w ramach tzw. luzu administracyjnego. Nie jest możliwe np. przedłużenie terminu do wykonania przedmiotowych badań. Wskazano też, że przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, a nie skierowania strony na badania lekarskie, co było już przedmiotem innego, wcześniejszego postępowania. W konsekwencji zarzuty i argumentacja strony w stosunku do decyzji o skierowaniu na badania lekarskie pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Decyzja Kolegium z 6 sierpnia 2018 r. jest ostateczna i wykonalna, a do dnia wydania niniejszej decyzji nie została wstrzymana jej wykonalność przez WSA w Poznaniu. Brak było zatem podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania. J. G. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wymienioną na wstępie decyzję SKO w K. nie zgodził się z jej rozstrzygnięciem uznając, że narusza ona prawo. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. W odpowiedzi SKO w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swe dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SPP/Po 54/19 referendarz sądowy tutejszego Sądu zwolnił J. G. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z 5 lipca 2019 r. wniósł o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] 2018 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy oraz o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy sądowoadministracyjnej o sygn. akt II SA/Po 939/18 wskazując, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy wprost od wyniku tamtego postępowania. Postanowieniem z 22 sierpnia 2019 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Na rozprawie sądowej 28 sierpnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że organy administracyjne powinny wstrzymać się z wydaniem decyzji w niniejszej sprawie do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna, albowiem zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzja I-instancyjną wydano zgodnie z prawem. Przedmiot sprawy dotyczy decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, podjętej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.), zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Zgodnie z brzmieniem art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. W myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. określa zaś, że osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Z powołanych przepisów wynika jasno, że starosta ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu kierowcy prawa jazdy w sytuacji, gdy ten w terminie 3 miesięcy od skierowania go na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, nie przedstawi orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W tym stanie prawnym należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. ma charakter związany, a organ obowiązany jest do jej wydania w przypadku stwierdzenia, że kierowca nie poddał się w miesięcznym terminie badaniom lekarskim, na które był skierowany mocą uprzedniej decyzji ostatecznej i w terminie 3-miesięcznym nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przechodząc do okoliczności sprawy Sąd uznał, że organy orzekające prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Stwierdziły mianowicie, że na skutek wniosku Prokuratora Rejonowego w K. z 16 stycznia 2018 r., który zawierał opinię sądowo-psychiatryczną (z 23.11.2017 r.) stwierdzającą u J. G. objawy organicznych zaburzeń osobowości w przebiegu ZZA (zespół zaburzeń alkoholowych), decyzją Starosty [...] z [...] 2018 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO w K. z [...] 2018 r., skierowano skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Co istotne, w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie (przez organ I i II instancji) powyższa decyzja SKO w K. kierująca skarżącego na badania lekarskie, pomimo wniesienia przez J. G. skargi do tutejszego Sądu (sygn. akt II SA/Po 939/18), była ostateczna i podlegała wykonaniu. Rację ma Kolegium wskazując na charakter związany decyzji wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. i okoliczność, że w przypadku bezspornego faktu niepoddania się w terminie miesiąca przez J. G. badaniom lekarskim, na które został on skierowany decyzją Starosty [...] z [...] 2018 r. oraz w konsekwencji nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego, należało wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Skoro bezspornie skarżący ostateczną decyzją Starosty [...] zobowiązany był poddać się badaniu lekarskiemu i nie poddał się mu, a tym samym nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, należało na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. zatrzymać mu prawo jazdy do czasu ustania przyczyny zatrzymania. Nie można podzielić zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, iż koniecznym było zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez inny organ lub sąd, a mianowicie rozstrzygnięcie przez tutejszy Sąd sprawy ze skargi J. G. na ww. decyzję SKO w K. z [...] 2018 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie (sygn. akt II SA/Po 939/18). Organy obu instancji trafnie przyjęły, że niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie skierowania strony na badania lekarskie celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało rozstrzygnięte mocą ostatecznych decyzji administracyjnych. Skoro zagadnienie to ostatecznie rozstrzygnięto, organy orzekające były tymi decyzjami związane i ich obowiązkiem było jedynie ustalenie, czy w wymaganych przepisami art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. terminach skarżący poddał się badaniom lekarskim i przedstawił stosowne orzeczenie lekarskie. Organy orzekające nie miały podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zagadnienie zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie zostało już ostatecznie rozstrzygnięte. Co więcej zwlekając z wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy naraziłyby się na zarzut bezczynności i prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. Sąd pragnie zaznaczyć, że ewentualne uchylenie decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie może stanowić podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd podziela też stanowisko Kolegium, że poza granicami niniejszej sprawy było rozstrzyganie kwestii zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie. Tę kwestię badały bowiem organy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 99 u.k.p. Organ wydający decyzję na podstawie art. 102 § 1 pkt 3 lit. a u.k.p., nie ma podstaw czynić ustaleń, już przedsięwziętych w ramach zakończonego postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Natomiast w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się kierowcy na stosowne badania, organ ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Podsumowując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie, w wyniku którego ustalono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i dokonano prawidłowej ich oceny. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.