II SA/Po 271/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi H. K. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 05 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 945/12; oddala skargę Wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r. (sygn. akt II SA/Po 945/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi H. K., J. B., S. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 roku Nr [...] w przedmiocie wydania w wyniku wznowienia postępowania nowej decyzji w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2011 roku Nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż " rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane są do zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 12 czerwca 2007 r. poprzez wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 151 § 1 pkt. 1 K.p.a. oraz wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]2007 r. Równocześnie wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]2005 r., jak i decyzji z dnia [...]2007 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego organy winny rozważyć konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, obejmujące całość wykonanych robót budowlanych." W dniu [...]2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał decyzję (nr [...]), którą odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...]2017 r. znak [...] nie znajdując podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. Następnie decyzją z dnia [...]2013 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2007 r. o nr [...]. W dniu 1 sierpnia 2013r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wpłynęło wezwanie H. K. do załatwienia sprawy tj. do wydania orzeczenia w sprawie nadbudowy budynku mieszkalnego po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i wydaniu wyroku przez WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 945/12 z dnia 5 lutego 2013 r. W uzasadnieniu wezwania strona wskazała, iż w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 945/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nałożył na organy trzy obowiązki tj: 1. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. winien zakończyć postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją znak[...] z dnia [...]2007 r. poprzez wydanie decyzji , o jakiej mowa w art. 151 § 1 pkt 1 kpa; 2. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji znak: [...]z dnia 12 czerwca 2007 r. 3. Organy winny także rozważyć konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, obejmujące całość wykonanych robót budowlanych. Zdaniem strony dwa pierwsze obowiązki zostały wykonanie. Jednak mimo upływu 5 miesięcy od wydania ww. wyroku trzeci z obowiązków nie został do tej pory wykonany przez Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.. Pismem z dnia 31 styczna 2014 r. H. K. reprezentowana przez r.pr. G. W. wniosła skargę o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. grzywny z powodu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2013 r. o sygn. akt IISA/Po 945/12 . Strona podniosła, iż w tym wyroku Sąd wskazał precyzyjnie trzy obowiązki jakie organy winny wykonać ponownie rozpoznając sprawę. Między innymi Sąd wskazał na konieczność prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Tymczasem mimo wystosowania przez stronę w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwania do załatwienia sprawy organ nie załatwił sprawy po wyeliminowaniu z obiegu prawnego decyzji o pozowaniu na budowę i wydaniu ww. wyroku. Strona wskazała, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o zawieszeniu postępowania w tej sprawie zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 grudnia 2013 r. a mimo to organ ten nie tylko nie załatwił sprawy, lecz zawiadomił o nowym odległym terminie załatwienia sprawy – 15 marca 2014 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. Zdaniem strony podane przyczyny zwłoki są bezzasadne. Sprawa jest już znana organowi i postępowanie się toczy od ponad siedmiu lat. Wydano w międzyczasie kilkanaście różnych orzeczeń, a ponadto w sprawie wielokrotnie orzekały organy wyższej instancji oraz sądy administracyjne. Według strony wszystkie podejmowane czynności nie zmierzają do załatwienia sprawy, są to czynności pozorowane usprawiedliwiające brak kompetencji i niedowład organizacyjny organu. Odpowiadając na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Zdaniem organu przed wniesieniem skargi strona skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia – nie wniosła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania. Uczyniła to dopiero w dniu 4 lutego 2014 r. a więc po wniesieniu przedmiotowej skargi. Z tych też przyczyn skarga winna zostać odrzucona jako wniesiona z naruszeniem art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż złożoność sprawy i konieczność dokonania pogłębionej analizy z uwagi na rozstrzygnięcia innych organów uzasadniało wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Pismem z dnia 27 maja 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, iż sprawa została załatwiona decyzją z dnia [...] 2014 nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Orzekając w oparciu o wskazany przepis art. 154 § 1 sąd w pierwszej kolejności bada zachowanie wymogu formalnego wynikającego z ww. przepisu. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi w omawianym trybie jest bowiem uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku (lub załatwienia sprawy). W niniejszej sprawie przesłankę tę strona skarżąca wypełniła, albowiem pismem z 31 lipca 2013 r. wezwała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 945/12. Zatem możliwe jest merytoryczne rozpoznanie skargi wniesionej w niniejszej sprawie, w oparciu o art. 154 p.p.s.a. Sąd analizując skargę nie stwierdził żadnych innych przyczyn, dla których należałoby ją odrzucić, zgodnie z żądaniem organu zawartym w odpowiedzi na skargę. Wniesienie skargi w tym trybie nie wymaga bowiem uprzedniego złożenia zażalenia do organu wyższej instancji. Dalej wyjaśnić należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność w rozumieniu wskazanego przepisu art. 154 ma miejsce wówczas, gdy wyrok nie został wykonany w ogóle, jak również wtedy, gdy został wykonany (poprzez wydanie stosownego aktu), ale po terminie. Skarga, o jakiej mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. zmierza bowiem do wymierzenia organowi sankcji za niewykonanie wyroku sądu w sytuacji określonej tą normą prawną. Zaznaczyć należy, iż samo wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 p,p.s.a. ). Oznacza to, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialno-prawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a. jest upływ terminu wyznaczonego przez sąd administracyjny do wydania aktu lub podjęcia czynności bądź też upływ ustawowego terminu. Jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu (lub podjęcia czynności), zastosowanie znajdują bowiem terminy ustawowe do załatwienia sprawy (wynikające z art. 35 k.p.a.). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające uwzględnienie skargi. Podkreślić należy, iż przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zakończonego wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/po 954/12 były decyzje Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( z dnia [...] 2012 r.) oraz Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (z dnia [...] 2011 r.) wydane w toku wznowionego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2007 r. znak [...]. Sąd uchylił obie wydane w tym postępowaniu wznowieniowym decyzje wskazując, iż organ I instancji powinien wydać decyzje, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy decyzja ta została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu [...]2013 r. (decyzja znak [...], a więc wręcz przed zwrotem przez Sąd akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku do tego organu, co jak wynika z urządzeń ewidencyjnych Sądu nastąpiło po dniu 15 maja 2013 r. Powyższe prowadzi do wniosku, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydając decyzję z dnia [...]2013 r. wznowionym postępowaniu wykonał wyrok tut. Sądu z dnia 5 lutego 2013 r. ( II SA/po 945/12) bez zbędnej zwłoki – w termie określonym w art. 35 K.p.a. Wyraźnie zaznaczyć należy, iż działanie przepisu art. 154 ustawy p.p.s.a. zostało ograniczone do przypadków bezczynności organu, którego rozstrzygnięcie zostało uchylone przez sąd administracyjny i tylko w stosunku do uchylonego orzeczenia co oznacza, że przepis ten nie dotyczy innych organów lub innych postępowań niż to, w którym wydano uchylone przez Sąd orzeczenie i to nawet jeżeli Sąd w orzeczeniu zasugerował, iż takie inne postępowania powinny zostać wszczęte w granicach danej sprawy. Tryb opisany w art. 154 ustawy p.p.s.a. nie służy wymuszeniu załatwienia sprawy w innym postępowaniu, nawet prowadzonym w granicach sprawy tym bardziej, jeżeli jest ono prowadzone przez organ (np. innej instancji) lub jest uzależnione od rozstrzygnięcia, które może zostać wydane w innym postępowaniu przez inny organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2008 r. I SA/Gl 901/07 – dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym w ramach art. 154 p.p.s.a nie przysługuje skarga na niewykonanie przez organy pozostałych wskazówek i wytycznych zawartych w wyroku o sygn. II SA/Po 945/12. Zauważyć przy tym należy, iż Sąd w tym wyroku zalecił jedynie "rozważenie" wszczęcia postępowania legalizacyjnego pozostawiając organom podjecie decyzji o jego wszczęciu w ramach posiadanych kompetencji. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jeżeli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. w wyniku wskazówek zawartych w ww. wymienionym wyroku Sądu wszczął postępowanie legalizacyjne, to do tego nowego postępowania, nie będzie miał już zastosowania przepis art. 154 ustawy p.p.s.a. lecz wyłącznie przepisy regulujące tok danego postępowania w tym odnoszące się do bezczynności tego organu. Reasumując Sad uznał, iż organ tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nie pozostawał w bezczynności lub w stanie przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym decyzję tego organu z dnia [...]2011 r. o nr [...], bowiem załatwił sprawę w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Natomiast zarzuty skargi odnoszą się do innego postępowania niż to, którego dotyczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lutego 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 945/12. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 orzeczono jak w sentencji wyroku.