II SA/Po 283/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie z dnia 10 lutego 2026 r., nr XXI/182/2026 w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie ustanowienia ograniczeń co do urządzeń emitujących hałas negatywnie oddziałujących na środowisko postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300;- (trzysta) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 9 marca 2026 r. Skarżący, J. G., wniósł skargę na uchwałę nr XXI/182/2026 Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie z dnia 10 lutego 2026 r., mocą której Rada Miejska uchyliła uprzednio obowiązującą uchwałę nr XXI/220/2004 z dnia 25 października 2004 r. w sprawie ustanowienia ograniczeń co do czasu korzystania z urządzeń i funkcjonowania instalacji, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko na terenie Miasta i Gminy Murowana Goślina. Skarżący zarzucił podjętej uchwale naruszenie: 1. art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 647, dalej jako: "p.o.ś.") poprzez bezpodstawne zrzeczenie się ustawowych uprawnień do ochrony mieszkańców przed hałasem i utożsamienie ogólnej kompetencji prawotwórczej z kompetencjami kontrolno-egzekucyjnymi. 2. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 157 ust. 1 p.o.ś. poprzez podjęcie aktu w oparciu o błędne przesłanki prawne, ignorujące fakt upoważnienia rady do działań prewencyjnych. 3. art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez zaniechanie działań zapewniających bezpieczeństwo ekologiczne i drastyczne obniżenie lokalnych standardów ochrony środowiska. 4. art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie niespójnej polityki, niemożliwej do pogodzenia ze standardami określonymi w Planie ogólnym gminy dla strefy SN. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że posiada interes prawny z tytułu bycia właścicielem nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu [...], co uprawnia go do ochrony przed niedopuszczalnymi immisjami w oparciu o art. 144 Kodeksu cywilnego. W ocenie Skarżącego, uchylenie uchwały bezpośrednio pozbawia go lokalnego instrumentu ochrony prawnej przed hałasem rzędu 46,7 dB. Odpowiadając na skargę Organ, reprezentowany przez Burmistrza Miasta i Gminy Murowana Goślina, wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wykazania przez Skarżącego naruszenia jego interesu prawnego, wskazując, że ochrona na podstawie art. 157 p.o.ś. ma charakter wyłącznie fakultatywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, która z innych powodów jest niedopuszczalna. Skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego po stronie Skarżącego. Legitymacja do zaskarżenia uchwały organu gminy uzależniona jest od wykazania bezpośredniego, zindywidualizowanego i realnego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia określonego podmiotu (art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jedn. Dz. U. z 2025, poz. 1153, dalej jako: "u.s.g."). Naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.) jest kluczową przesłanką umożliwiającą zaskarżenie uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Pojęcie to jest w orzecznictwie i doktrynie rozumiane znacznie ściślej niż "interes prawny" występujący w ogólnym postępowaniu administracyjnym. W przeciwieństwie do legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym, gdzie wystarczy wykazać samo posiadanie interesu prawnego, art. 101 u.s.g. wymaga, aby ten interes został realnie naruszony przez skarżony akt. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, naruszenie to musi mieć charakter: bezpośredni, co oznacza, że uchwała musi w sposób bezpośredni wpływać na sferę prawną skarżącego, ograniczając jego uprawnienia lub nakładając na niego obowiązki; zindywidualizowany, co oznacza, że naruszenie musi dotyczyć konkretnego podmiotu, a nie tylko ogółu mieszkańców czy bliżej nieokreślonej grupy osób; obiektywny, co oznacza, że istnienie naruszenia musi być oparte na konkretnych przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a nie na subiektywnym odczuciu czy przekonaniu skarżącego; realny, co oznacza, że naruszenie musi rzeczywiście istnieć w momencie wnoszenia skargi – nie może mieć charakteru wyłącznie przyszłego lub hipotetycznego. Co istotne, skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru skargi obywatelskiej (actio popularis), a więc wnoszący skargę nie może zaskarżyć uchwały tylko dlatego, że uważa ją za niezgodną z prawem lub szkodliwą dla interesu publicznego – musi udowodnić, że akt ten uderza w jego własną sytuację prawną. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, rada gminy "może" w drodze uchwały ustanawiać ograniczenia co do czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń. Przepis ten ma charakter wyłącznie fakultatywny, a nie obligatoryjny. Skoro ustawodawca upoważnił radę gminy do przyjmowania tego aktu prawa miejscowego, pozostawił również do wyłącznej kompetencji i swobody decyzyjnej samorządu terytorialnego jego obowiązywanie, zmianę lub uchylenie. Gmina nie jest prawnie zobowiązana do utrzymywania w obrocie prawnym takich ograniczeń. Biorąc pod uwagę fakultatywność tej kompetencji, uchylenie uchwały nr XXI/220/2004 nie wkracza bezpośrednio w sferę praw podmiotowych Skarżącego i nie narusza jego interesu prawnego. Co więcej, wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały nie pozbawia Skarżącego ochrony przed hałasem, ponieważ jego interes prawny jest należycie zabezpieczony na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Dotyczy to w szczególności instrumentów przewidzianych w ustawie Prawo ochrony środowiska, m.in. poprzez możliwość wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a p.o.ś.) lub decyzji nakładającej na dany podmiot obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko (art. 362 p.o.ś.). Ponadto ochrona przez immisjami zagwarantowana jest normami prawa cywilnego. Podsumowując, uchylenie zaskarżonej uchwały wpływa na sytuację skarżącego jedynie w sposób pośredni i faktyczny (poprzez subiektywne poczucie utraty narzędzia ochrony), co nie jest wystarczające do uznania jego naruszenia interesu prawnego. W szczególności interes prawny skarżącego w zakresie ochrony przed hałasem nie został zniesiony wraz z uchwałą, ponieważ jest on zabezpieczony przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tym samym zaskarżona uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącego, a wniesiona skarga podlegała odrzuceniuna podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. o czym Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.