II SA/Po 287/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-07-09
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący stanu zatrudnienia i liczby rozwiązanych umów o pracę w określonych okresach, wymagający analizy danych z umów o pracę i umów cywilnoprawnych, stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, czy wnioskodawca wykazał szczególnie uzasadniony interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż żądane informacje mają charakter przetworzony. Samo stwierdzenie o zakresie informacji i czasochłonności przygotowania nie jest wystarczające do uznania informacji za przetworzoną. Organ powinien wykazać konkretne czynności, nakład pracy i zaangażowanie potrzebne do pozyskania danych, uwzględniając możliwości systemu informatycznego. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona jako przedwczesna i wydana z naruszeniem przepisów.Stan faktyczny
Komisja Międzyzakładowa zwróciła się do Rektora Uniwersytetu Artystycznego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej stanu zatrudnienia (umowy o pracę i cywilnoprawne) na określone dni oraz liczby rozwiązanych umów o pracę w latach 2016-2020. Rektor odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wzywając do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, czego wnioskodawca nie uczynił. Komisja wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne uznanie informacji za przetworzoną i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Artystycznego i zasądził od Rektora na rzecz Komisji Międzyzakładowej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lipca 2021 r. sprawy ze skargi Komisji Międzyzakładowej [...] na decyzję Rektora Uniwersytetu Artystycznego [...] z dnia [...] marca 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Artystycznego [...] na rzecz Komisji Międzyzakładowej [...] kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., [...], Rektor Uniwersytetu Artystycznego [...] w P. (dalej jako "organ" lub "Rektor") po rozpoznaniu wniosku R. J. reprezentującego Komisję Międzyzakładową Ogólnopolskiego Związku Zawodowego "I. " przy Teatrze [...] w P. (dalej jako Komisja Międzyzakładowa ) odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji Rektor przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu [...] grudnia 2020 r. Wnioskodawca złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. podania stanu zatrudnienia w rozbiciu na umowę o pracę i umowy cywilnoprawne na dzień:
- [...] grudnia 2016 r.
- [...] grudnia 2017 r.
- [...] grudnia 2018 r.
- [...] grudnia 2019 r.
- [...] grudnia 2020 r.
2. wskazania z iloma pracownikami pracodawca rozwiązał umowę o pracę w latach [...] - [...], w tym ile w okresie od 1 września do [...] grudnia 2020 r.,
3. wskazania ilu pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w UA[...] rozwiązało umowę z pracodawcą w latach [...]-[...], w tym ilu w okresie od 1 września do [...] grudnia 2020 r.,
4. wskazania ile umów o pracę rozwiązano za porozumieniem stron w latach [...]-[...], w tym ile w okresie od 1 września do [...] grudnia 2020 r..
Ze względu na zakres informacji, czasochłonność jej przygotowania Organ uznał, że żądana przez Wnioskodawcę informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. W związku z powyższym Organ w dniu [...] stycznia 2021 r. wezwał Wnioskodawcę do przedstawienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w terminie 14 dni od dnia odbioru wezwania.
Wezwanie zostało odebrane [...] stycznia 2021 r.. W wyznaczonym terminie Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie.
W dniu [...] lutego 2021 r. Wnioskodawca ponownie wskazał, że jego uprawnienia wynikają z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tj. Dz.U z 2019 r., poz. 263).
Dalej organ podniósł, iż art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 z późn. zm. dale jako "u.d.i.p.") określa pojęcie informacji publicznej, którą jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania tej informacji, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacje publiczne mogą być zatem informacjami prostymi, czyli dokumentami dostępnymi bez wykazywania zasadności uzyskania takiej informacji ze względu na szczególną istotność dla interesu publicznego lub informacjami przetworzonymi, gdzie już tego rodzaju dodatkowymi argumentami trzeba się wykazać.
Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania danych. Wnioskodawca nie spełnił tego obowiązku, ponieważ nie przedstawił w ustawowym terminie pisma dotyczącego uzasadnionego interesu publicznego.
Ponadto wskazać należy, że przywołany przez wnioskodawcę art. 28 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych służy udzielaniu informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, a więc aktualnych danych dotyczących utrzymania poziomu zatrudnienia, nie zaś danych historycznych objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Komisja Międzyzakładowa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego "I. " przy Teatrze [...] w P. zarzucając jej naruszenie:
- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego niezasadne zastosowanie, gdy tymczasem oczekiwane informacje nie miały charakteru informacji przetworzonych, a jedynie wymagały ewentualnego skorzystania z archiwum;
- art. 6 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdy tymczasem oczekiwane informacje wynikają z analizy umów o pracę lub umów cywilnoprawnych, które mają walor informacji publicznej.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż do podstawowych zadań związku zawodowego należy kontrola nad przestrzeganiem prawa pracy oraz uczestnictwo w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów. Do uprawnień związków zawodowych w sprawach indywidualnych dotyczących wykonywania pracy zarobkowej należą m.in. zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń przy wypowiedzeniu pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub wyrażenie opinii przy rozwiązaniu z pracownikiem stosunku pracy bez wypowiedzenia.
Skarżący podkreślił, iż oczekiwane informacje nie miały i nie mają charakteru informacji przetworzonych. Strona domagała się jedynie informacji dotyczących zatrudnienia ze stosunkowo krótkiego okresu tj. 4 ostatnich lat. Nadto oczekiwane informacje wynikają jedna z drugiej. Ustalenie bowiem liczby osób zatrudnionych (zarówno na podstawie umów cywilnoprawnych, jak i umów pracowniczych) pozwala wskazać liczbę pracowników którzy zakończyli współpracę z uczelnią, a to pozwala ustalić przyczyny zakończenia współpracy. O przetworzeniu informacji nie stanowi sięganie do materiałów archiwalnych (wyrok WSA w Opolu z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 334/18).
Skarżący podniósł, iż Uniwersytet odwołuje się do "przetworzenia informacji", gdy tymczasem wystarczy sięgnąć do archiwum, by udzielić informacji. Wystarczy przejrzeć rejestr pracowników, albo oprzeć się w dziale księgowości na odprowadzanych składkach od umów z poszczególnymi pracownikami w latach o jakie wystosowano zapytanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. Organ do [...] grudnia 2020 r. nie posiadał i nie miał obowiązku posiadać rejestru osób wykonujących czynności na podstawie umowy o dzieło. Obowiązek ewidencji czynności wykonywanych na podsystemie umowy o dzieło został wprowadzony przez przepisy Tarczy antykryzysowej. We wskazanym zbiorze żądanych przez Skarżącego informacji znajdują się także czynności wykonywane na podstawie umowy zlecenia w stosunku do których Organ nie ma żadnego obowiązku prowadzenia ewidencji. Ustalenie stanu wskazanych osób na dzień [...] grudnia 2016 r., [...] grudnia 2017 r., [...] grudnia 2018 r., [...] grudnia 2019 r., [...] grudnia 2020 r. byłby procesem bardzo żmudnym i czasochłonnym, a do jego wykonania niezbędne byłoby zaangażowania pracowników.
Na marginesie organ podniósł, iż Skarżący nie posiada legitymacji czynnej do złożenia skargi. Skarżący składając wniosek o dostęp do informacji publicznej legitymował się jako "Wiceprzewodniczący Komisji Międzyzakładowej OZZ I. przy Teatrze [...] w P.".
Jak wynika z zapisów statutu związku zawodowego [...] i wypisu z rejestru jednostki organizacyjnej związku jaką jest Komisja Międzyzakładowa z dnia [...] września 2018 r. nie została przewidziana funkcja wiceprzewodniczącego prezydium.
Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z zapisem z przepisem § 42 ust. 3, stosować należy postanowienia statutu dotyczące władz ogólnozwiązkowych. Oznacza to, że kadencja władz Komisji Międzyzakładowej zgodnie ze statutem trwa 2 lata i wygasła najpóźniej z dniem [...] września 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem [...]
Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).
Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu Artystycznego o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej zapadłej w niniejszej sprawie decyzji w pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag odnośnie dopuszczalności skargi oraz wniosku Rektora o odrzucenie skargi.
W tym miejscu wskazać należy, iż warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest - jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a. - wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na decyzję organu, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
Jednakże w przypadku skargi na decyzję podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej, niebędącego organem władzy publicznej, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. tryb ten uznaje się za wyczerpany w razie wystąpienia przez wnioskodawcę do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 17 u.d.i.p., a pouczenie w decyzji wydanej przez Rektora o odmowie udostępnienia informacji publicznej winno określać tryb i termin wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz pouczenie o możliwości rezygnacji z tego trybu i wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Pomimo wadliwe sformułowanego pouczenia skargę należy uznać za dopuszczalną, gdyż zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę nie może być wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarga była dopuszczalna, skoro została wniesiona w ustawowym terminie 30 dni (art. 53 § 1 p.p.s.a.) od dnia doręczenia Skarżącemu decyzji.
Odnosząc się natomiast do wniosku organu o odrzucenie skargi z uwagi na brak legitymacji czynnej do złożenia skargi wskazać należy, iż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez Komisję Międzyzakładową. Skarga ta została podpisana przez R. J. pełniącego funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Międzyzakładowej.
W tym miejscu wskazać należy, iż bez znaczenia w sprawie jest kwestia samego nazewnictwa zajmowanego stanowiska. W sprawie nie jest kwestionowane, i co wynika z załączonych do sprawy dokumentów, iż R. J. jest członkiem Prezydium Komisji Zakładowej i jest podmiotem uprawnionym do reprezentowania Komisji Zakładowej, co wynika z wypisu z Rejestru Komisji Zakładowych, Międzyzakładowych i Środowiskowych (k 16 akt sądowych). Ponadto R. J. reprezentując Komisję Zakładową może działać samodzielnie (patrz. § 40 pkt. 4 Statutu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego "I. ").
Tym samym w ocenie Sądu skarga została wniesiona przez podmiot uprawniony i podpisana przez osobę do tego upoważnioną.
Ponadto wskazać należy, iż fakt podpisania wniosku jako Wiceprzewodniczący Komisji nie oznacza, iż wniosek ten w istocie nie złożyła Komisja Międzyzakładowa. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż właśnie w taki sposób wniosek został potraktowany przez Rektora, który decyzję odmowną kieruje do Komisji Zakładowej, a nie do Wiceprzewodniczącego Komisji.
Ponadto należy pamiętać, iż składając wniosek Skarżący odwołał się również do ustawy o związkach zawodowych, co sugeruje, że wniosek został złożony przez organizację związkową, a nie indywidualnie przez R. J..
Odnosząc się natomiast do kwestii upływu kadencji Komisji Międzyzakładowej wskazać należy, iż Skarżący na skutek wezwania Sądu przedłożył uchwałę w sprawie przedłużenia, z uwagi na pandemię COVID19 i wprowadzonymi w związku z tym obostrzeniami, mandatu Prezydium Komisji i Komisji Rewizyjnej do odwołania (k. 32 akt sądowych).
Z powyższych względów wniosek Rektora o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Przechodząc do meritum sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż poza sporem pomiędzy stronami pozostaje kwestia, że Rektor Uniwersytetu Artystycznego jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Ponadto poza sporem pozostaje również kwestia, iż żądane informacje stanowią informację publiczną. Z powyższych względów za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 6 u.d.i.p..
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż istota sporu sprowadza się do oceny czy w niniejszej sprawie, z uwagi na zakres żądanej informacji publicznej, mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
W związku z tym należy podkreślić, iż pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni powołanego wyżej przepisu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; CBOSA).
W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 publ. j.w.) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; CBOSA).
Z powyższych względów nie da się określić sztywnych kryteriów pozwalających wyodrębnić informacje przetworzone spośród wszystkich informacji publicznych, tj. takich, które mogą znajdować zastosowanie w każdym przypadku, bez żadnych zastrzeżeń czy odstępstw (por. wyrok NSA z 21 października 2020 r., sygn. akt I OSK 834/20, CBOSA). Należy jednak podkreślić, że przy ocenie charakteru informacji publicznej jako informacji przetworzonej należy także uwzględniać cele i wartości, jakie przyświecają zarówno ustawie o dostępie do informacji publicznej jako całości, jak i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ratio legis tego przepisu stanowi zaś to, by realizacja konstytucyjnego prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) na podstawie przepisów tej ustawy, nie prowadziła z jednej strony do jego nadużywania przez wnioskodawców, ale z drugiej - także do ograniczania dostępu do informacji publicznej.
W niniejszej sprawie organy uznały, że ze względu na zakres informacji i czasochłonność jej przygotowania mamy do czynienia z informacja przetworzoną.
W ocenie składu orzekającego tak lakoniczne uzasadnienie, nie poparte żadnymi danymi, nie jest wystarczające do uznania, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Z powyższych względów decyzja Rektora została wydana co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Z uzasadnienia ww. decyzji nie wynika bowiem, z jakich konkretnie powodów organy przyjęły, że wniosek Skarżącego dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji ww. pojęcia, a przedstawione powyżej kierunki jego interpretacji z reguły opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego.
Samo stwierdzenie, iż "ze względu na zakres informacji, czasochłonność jej przygotowania" nie uzasadnia przyjęcia, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Również zawarte w odpowiedzi na skargę twierdzenia o konieczności wydobycia poszczególnych informacji cząstkowych i odpowiednie ich przygotowanie nie zostało poparte żadnymi konkretnymi danymi.
Sąd podziela stanowisko, iż udzielenie odpowiedzi na wniosek może polegać na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych, to jednakże w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zostały wykazane.
Co prawda w odpowiedzi na skargę Rektor wyjaśniał, iż w odniesieniu do umów o dzieło obowiązek ich ewidencji został wprowadzony przepisami Tarczy antykryzysowej, a w odniesieniu do umów zlecenia taki obowiązek nie istnieje, to jednakże rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zapewne Uniwersytet Artystyczny korzysta z określonego oprogramowania kadrowo-płacowego na podstawie którego możliwe jest udostępnienie określonych danych. Sam fakt braku obowiązku prowadzenia ewidencji umów cywilnoprawnych nie oznacza automatycznie, że organ nie ma możliwości pozyskania tych informacji z systemu informatycznego.
Organ poza wskazaniem, iż nie miał obowiązku prowadzenia ewidencji umów cywilnoprawnych nie powołał żadnych dodatkowych informacji pozwalających na uznanie, że udzielenie informacji publicznej we wskazanym zakresie będzie wymagało ponadprzeciętnych czynności.
Sąd w tym miejscu nie przesądza, iż żądane przez Skarżącego informacje są informacjami prostymi, chociaż w odniesieniu do stanu zatrudnienia z rozbiciem na umowy o pracę i umowy cywilnoprawne Sąd ma duże wątpliwości, to jednakże to organ powinien wykazać jakie to dokładnie czynności i w jakim zakresie, przy uwzględnieniu możliwości wykorzystania posiadanego przez organ oprogramowania, należy podjąć aby udostępnić Skarżącemu wnioskowaną informację. Nie można uznać w tym względzie za wystarczające ogólnikowe stwierdzenie o czasochłonności. Nie ulega wątpliwości, iż konieczność udzielenia informacji publicznej zawsze pociąga za sobą konieczność wykonania określonych działań, nawet jeżeli mamy do czynienia z informacją prostą, to jednakże aby uznać, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną organ winien wykazać choćby w przybliżeniu, iż podjęte czynności celem udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej doprowadzi do ponadprzeciętnego zaangażowania pracowników.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie pozwala na dokonanie oceny, czy wniosek Skarżącego rzeczywiście dotyczy informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., co skutkowało jej uchyleniem.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając wysokość poniesionego przez Skarżącego wpisu sądowego od skargi.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni dokonaną ocenę prawną. Nadto poczyni niezbędne ustalenia faktyczne w celu wyjaśnienia czy wnioskowana informacja publiczna ma charakter prosty czy przetworzony. Wyjaśni jakie faktycznie czynności i w stosunku do jakiego zasobu danych winien podjąć w celu udostępnienia informacji o treści żądanej przez Skarżącego, a także jaki nakład pracy (czasokres) i w jakim składzie osobowym musi zostać wykonany w celu przygotowania tej informacji. Wyjaśni również w oparciu o przekonującą argumentację, czy podjęcie tych wszystkich czynności rzeczywiście może wpłynąć negatywnie na funkcjonowanie organu.
W przypadku dalszego twierdzenia, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji z przyczyn określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ zobowiązany będzie do rzetelnego, przekonującego wyjaśnienia w jej uzasadnieniu wszystkich wyżej wymienionych okoliczności z uwzględnieniem regulacji art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto w razie wydania decyzji odmownej organ winien szerzej odnieść się do kwestii dlaczego uznaje, iż pozyskanie informacji, mając przy tym na uwadze przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (m.in. art. 4 ustawy o związkach zawodowych - reprezentowanie zbiorowych interesów pracowników, art. 6 cyt. ustawy - współuczestniczenie w tworzeniu korzystnych warunków pracy, art. 8 cyt. ustawy - kontrolowanie przestrzegania przepisów dotyczących interesów pracowników, art. 23 cyt. ustawy – kontrola nad przestrzeganiem prawa i możliwość występowania do organów administracji publicznej z wezwaniem do usunięcia nieprawidłowości związanej z naruszeniem prawa lub zasad sprawiedliwości) oraz argumentację wnioskodawcy, nie będzie służyło realizacji celu publicznego.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż fakt udzielenia odpowiedzi na wezwanie organu po terminie zakreślonym przez organ ale długo przed wydaniem decyzji powoduje, że organ nie powinien odnosić się do argumentacji Wnioskodawcy uzasadniającej ważny interes publiczny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło