II SA/Po 2882/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi U.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...]; II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 15,- (piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III przyznaje adwokatowi P.B. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadnie prawa pomocy; IV stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska Decyzją z dnia [...] października 2003r. Nr [...] Wójt Gminy P., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2001r. z późn.zm. ) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 po rozpatrzeniu podania U.W. zam. P. ul. O. [...] odmówił wymeldowania A.S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w P. przy ul. O. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia [...].09.2003r. U.W. wystąpiła o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym w P. ul. O. [...] byłego męża – A.S. Do wniosku dołączyła wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2001r. którym rozwiązano małżeństwo A.S. z U.S. i ustalono sposób korzystania ze wspólnego mieszkania stron, położonego w P. przy ul. O. [...] w ten sposób, że A.S. przyznano w do wyłącznego korzystania pokój średni w tym mieszkaniu. Przeprowadzona w dniu [...].10.2003r. wizja lokalowa mieszkania wykazała, że pokój zajmowany przez A.S. nie wykazuje znamion opuszczenia – są tam meble, tapczan z pościelą, firany. A.S. złożył w dniu [...].09.2003r. wyjaśnienia z których poinformował organ prowadzący postępowanie administracyjne, że przynajmniej raz w miesiącu przebywa w swoim pokoju, sprząta go i wietrzy. Nie przebywa tam częściej, aby uniknąć konfliktów, bo żona oskarżyła go o pobicie, prowadzone było postępowanie przez policję i zostało umorzone. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.) organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. Przesłanką dla wydania decyzji o wymeldowaniu, jest opuszczenie stałego miejsca pobytu, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych musi być dobrowolne. Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało jednak, że A.S. pokoju przyznanego w wyroku rozwodowym nie opuścił. Z dokumentów znajdujących się w Urzędzie Gminy wynika, że ponosi on koszty utrzymania mieszkania w proporcji na niego przypadającej, a w przyznanym mu pokoju znajdują się jego rzeczy osobiste i meble. Pokój nie jest opuszczony i zaniedbany. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody wniosła U.W., wnosząc o uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2003r oraz wymeldowanie z pobytu stałego A.S. z lokalu mieszkalnego w P. ul. O. [...] ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy . Zarzuciła naruszenie treści art. 7 kpa poprzez ograniczenie postępowania dowodowego jedynie do wizji lokalnej. Wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków K.P., K.S. oraz M.W., wszystkich zamieszkałych przy ul. O. w P., na dowód tego, że A.S. faktycznie opuścił miejsce stałego pobytu. Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...] października 2003r. w sprawie odmowy wymeldowania A.S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. O. [...] w P.. Organ odwoławczy w oparciu o ustalenia dokonane przez organ I instancji w całości podzielił wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Wójta Gminy, że w niniejszym przypadku nie istnieją przesłanki dla wymeldowania AS z pobytu stałego z lokalu przy ul. O [...] w P. o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. – o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz.U z 2001r. Nr 87, poz. 960 ). Stwierdził, że przeprowadzona przez organ I instancji wizja lokalowa a także wyjaśnienia złożone przez A.S. oraz jego syna M. w sposób dostateczny wyjaśniają powody dla których A.S. nie przebywa codziennie w przedmiotowym lokalu i na podstawie tych dowodów w żadnym razie nie można stwierdzić, iż przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W toku prowadzonego postępowania organ administracji zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 7 kpa – zasada prawdy obiektywnej) i w tym celu winien zebrać i wnikliwie rozpatrzyć materiał dowodowy korzystając ze wszystkich dostępnych źródeł informacji, umożliwiających wyjaśnienie sprawy, a nie sprzecznych z prawem ( art. 75 § 1 kpa ). Organ administracji zobowiązany jest uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, chyba że zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w art. 78 § 2 kpa i wreszcie za udowodnioną może przyjąć tylko taką okoliczność faktyczną, która została wykazana dowodami, co do których strona miała możliwość wypowiedzenia się ( art. 81 i art. 10 kpa ). Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej należy wskazać, że w świetle przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji i dowodach osobistych ( Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.), organ administracji winien ustalić, czy A.S. rzeczywiście opuścił dotychczasowe miejsce stałego pobytu tj. lokal przy ul. O. [...] w P., co w istocie oznacza ustalenie gdzie znajduje się jego centrum życiowe tj. miejsce gdzie przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Winien również przesądzić, czy A.S., jeżeli istotnie opuścił miejsce stałego pobytu, uczynił to dobrowolnie, a w uzasadnieniu decyzji wskazać na jakich dowodach swoje ustalenia w tym zakresie i jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego, a także dlaczego nie dopuścił wnioskowanych przez stronę dowodów ( art. 107 kpa ). Przed wydaniem decyzji w sprawie organ administracji zobowiązany jest umożliwić stronie zapoznanie się z zebranymi dowodami oraz umożliwić zgłoszenie żądań ( art. 10 kpa ). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją postępowanie tych wymogów nie spełnia. Z wyjaśnień A.S. oraz M.S. złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika, iż A.S. przebywa w przedmiotowym mieszkaniu z częstotliwością około raz w miesiącu. Jaki charakter miały te wizyty i czy oznaczały, że w lokalu przy ul. O. [...] A.S. realizując swoje podstawowe funkcje życiowe ( śpi, je, pierze, gotuje) i jest to jego centrum życiowe z treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy nie wynika. Okoliczność, że uczestnik postępowania dba o przydzielony mu wyrokiem rozwodowym pokój (sprząta, wietrzy), a także uiszcza opłaty związane z tą częścią lokalu, nie przesądza sama przez się, że w lokalu tym przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przeciwnie z samych jego wyjaśnień, jak również M. S. wynika, że w lokalu tym raczej "bywa" niż " przebywa". Niezależnie od powyższych uwag zgodzić się należy ze skarżącą, ze wzajemnych relacji skonfliktowanych stron, nie można ustalać na podstawie oświadczeń tylko jednej z nich, z pominięciem twierdzeń drugiej strony. We wniosku o wymeldowanie A.S., U.W. podała, że były mąż nie przebywa w lokalu przy ul. O. [...], mieszka bowiem razem synem w wynajętym mieszkaniu, co pośrednio wynika również z wyjaśnień złożonych przez M.S. i A.S. Pierwszy z nich stwierdził, że "A.S. regularnie od czasu gdy u mnie przebywa , starał się chodzić do domu przy ul. O. [...] przynajmniej raz w miesiącu ...", natomiast A.S. składając wyjaśnienia w dniu [...].09.2003r. oświadczył m.innymi " nie będę ciągle zamieszkiwał u syna bo niedługo rodzi się mu dziecko". Uznanie w tych warunkach bez próby dalszych wyjaśnień, że A.S. zamieszkuje w lokalu przy ul. O. [...] w P., nie znajduje dostatecznego oparcia w zebranym dotychczas materiale dowodowym . Dodatkowo wskazać należy, że z treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy nie wynika jednoznacznie co organ administracji uznał za ustalone, czy to że A.S. nie opuścił lokalu przy ul. O. w P., czy też to, że wprawdzie opuścił lecz nie uczynił tego dobrowolnie. W każdym jednak przypadku ustalenie tych okoliczności wymagać będzie przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego, chociażby poprzez dopuszczenie dowodu z wnioskowanych przez U.W. w dowołaniu świadków, być może również dowodu z zeznań oby stron, a po przeprowadzeniu tych dowodów, koniecznym będzie umożliwienie stronom przed wydaniem decyzji zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w trybie art. 10 kpa. Z uwagi na wskazanie uchybienia procesowe, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami ) orzec należało jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 250 ustawy. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie IV wyroku oparto na treści art. 152 ustawy. /-/M. Kosewska /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska