II SA/Po 290/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. Ć. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zakończenia budowy; oddala skargę. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., po rozpoznaniu odwołania K. Ć. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] 2013 r. nr [...], którą zgłoszono sprzeciw od zawiadomienia o zakończeniu budowy wiaty usytuowanej na działce nr [...] w O. przy ul. W., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 4 października 2013 r. K. Ć. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej: PINB) o zakończeniu budowy wiaty gospodarczej o pow. 175,2 m2 na wskazanej wyżej działce. PINB pismem z dnia 8 października 2013 r. wezwał inwestora w trybie art. 57 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej: prawo budowlane, do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 3 dni o stosowne dokumenty. Następnie decyzją z dnia [...] 2013 r. PINB na podstawie art. 54 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw od zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowej wiaty. Wyjaśnił, iż po dokonaniu sprawdzenia kompletności złożonych przez inwestor dokumentów stwierdził, że dokumenty dołączone do zgłoszenia z dnia 27 czerwca 2006 r. dotyczyły postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] 2006 r. znak: [...] wnoszącą sprzeciw do użytkowania. Uwzględniając upływ 6 lat inwestor zobowiązany był dołączyć do zgłoszenia aktualnie wymagane dokumenty. Dlatego organ wezwał na podstawie art. 57 ust.4 Prawa budowlanego inwestora do uzupełnienia w terminie 3 dni brakujących dokumentów. PINB stwierdził, że w zakreślonym terminie inwestor nie przedstawił żądanych dokumentów Organ powołał przepisy art. 57 ust. 1-8 Prawa budowlanego i następnie wskazał, że wobec nieuzupełnienia wymaganych dokumentów koniecznym stało się wniesienie sprzeciwu od zgłoszenia zakończenia budowy. Dodatkowo PINB stwierdził, że zgodnie z dominującą linią orzecznictwa dokumenty wymienione w art. 57 ust. 1-3 Prawa budowlanego mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a ich żądanie ma uzasadnienie w art. 57 Prawa budowlanego. Ich brak jest zaś wystarczającą podstawą do odmownego załatwienia wniosku inwestora. Organ nie ma przy tym obowiązku ponownego zobowiązywania strony do uzupełnienia zgłoszenia. Ponadto PINB stwierdził, że zgłoszony obiekt nie jest wiatą, lecz innym obiektem – budynkiem stanowiącym samowolę budowlaną. Wskazał, iż prowadził już postępowanie dotyczące wiaty usytuowanej na przedmiotowej działce. Inwestorzy A. i K. Ć. niezależnie od innych uchybień obudowali ściany wiaty i wstawili 2 bramy, przez co powstał obiekt niestanowiący wiaty, wybudowany samowolnie. Z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z dnia [...] 2012 r. nr [...] wynika, że inwestorzy wybudowali halę warsztatową, obiekt budowlany inny w zakresie funkcji i bryły od tego, którego dotyczył zatwierdzony projekt budowlany. Do tego rodzaju działania zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego. Dokonane zgłoszenie odnosi się więc do innego niż deklarowanego przez inwestora stanu rzeczy, a stanowiącego samowolę budowlaną. Nie może więc być przyjęte przez organ nadzoru budowlanego bez sprzeciwu. PINB podkreślił, ze prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Nie sposób zaś przyjąć, że powiadomienie organu takim zgłoszeniem będzie oznaczało legalizację samowoli budowlanej. Zgłoszenie przez inwestora samowoli budowlanej jest zatem prawnie bezskuteczne, a wniesienie sprzeciwu uniemożliwia przystąpienie do użytkowania. K. Ć. odwołał się od powyższej decyzji PINB, wskazując, że faktycznie siedem lat temu dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy, na które organ wniósł sprzeciw, lecz wbrew temu co wskazuje nie zwrócił dokumentów, do czego był zobowiązany (art. 57 ust. 8 Prawa budowlanego). Obecnie zaś nie jest możliwe sporządzenie nowych dokumentów, o których mowa w art. 57 Prawa budowlanego, skoro oryginały nie zostały zwrócone. Ponadto odwołujący zakwestionował uznanie przez PINB jakoby przedmiotowy obiekt stanowił samowolę budowlaną polegającą na wybudowaniu budynku hali warsztatowej. Zaznaczył, że nie ma żadnego dokumentu dowodzącego funkcji budynku jako hali warsztatowej. Ponadto forma obiektu nie odpowiada definicji budynku zawartej w art. 3 Prawa budowlanego. Zdaniem strony mamy do czynienia z wiatą, która jest wybudowana przy istniejącym budynku hali warsztatowej. Nie sposób uznać, że wymóg "wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegrody budowlanej" może być zrealizowany poprzez ścianę innego obiektu budowlanego. Odwołujący podkreślił, że powołane przez GINB stanowisko zostało sformułowane przy braku wiedzy w zakresie przeniesienia pozwolenia na budowę, które zostało dokonane przez Starostę O. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) uznał, że zasadnie organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia wymaganych dokumentów i wobec ich nieprzedłużenia w wyznaczonym terminie zgłosił sprzeciw do zawiadomienia o zakończeniu budowy wiaty. Odnosząc się do zarzutów strony, WWINB wskazał, że z pisma PINB z dnia 8 listopada 2013 r. wynika, że organ I instancji zwrócił ww. dokumenty inwestorowi wraz z decyzją z dnia [...] 2006 r. wnoszącą sprzeciw od użytkowania przedmiotowego obiektu, jednakże brak w aktach potwierdzenia tej czynności. WWINB dodał, że organ I instancji słusznie zauważył, iż z przedłożonej przez K. Ć. decyzji Starosty O. z dnia [...] 2011 r. wynika, że inwestor przedłożył w toku postępowania prowadzonego przez Starostę oryginał dziennika budowy nr [...], wydany dnia [...] 2000 r. dla przedmiotowej wiaty. Z decyzji tej wynika jednoznacznie, że wbrew twierdzeniom strony oryginał dziennika budowy znajdował się w jego posiadaniu w 2010 r., czyli już po wydaniu przez PINB decyzji z dnia [...] 2006 r. wnoszącej sprzeciw. Nadto organ odwoławczy wskazał, że z akt organu I instancji oraz ostatecznych rozstrzygnięć WWINB (decyzja z dnia [...] 2013 r.) i GINB ([...] 2012 r.) wynika, że na działce nr [...] w O. powstał obiekt o innej funkcji i bryle niż wiata przewidziana w decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawnie skuteczne jest zaś zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Wynika z tego, że zgłoszenie zakończenia budowy dokonane w czasie, gdy organy nadzoru budowlanego prowadzą już postępowanie dotyczące legalności wybudowania obiektu budowlanego objętego zgłoszeniem nie może zostać rozpatrzone inaczej niż poprzez zgłoszenie sprzeciwu. Mając powyższe na względzie, zdaniem organu odwoławczego, PINB był zobowiązany do zgłoszenia w drodze decyzji sprzeciwu do zawiadomienia z dnia 4 października 2013 r. o zakończeniu budowy przedmiotowej wiaty. K. Ć. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję WWINB. Zarzucił organowi II instancji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., przedstawiając stanowisko analogiczne do zaprezentowanego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna, albowiem wydane w sprawie decyzje organów I i II instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja WWINB z dnia [...] 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB w O. z dnia [...] 2013 r. zgłaszającą sprzeciw od zawiadomienia K. Ć. o zakończeniu budowy wiaty usytuowanej na działce nr [...] w O. przy ul. W. Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie były przepisy art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), dalej: Prawo budowlane. Zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego określa, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć: 1) oryginał dziennika budowy; 2) oświadczenie kierownika budowy: a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu; 3) oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania; 4) protokoły badań i sprawdzeń; 5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą; 6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy; 7) kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 7; 8) w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej: a) wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, b) uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Przepis art. 57 ust. 4 Prawa stanowi, że inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości. Z powołanych przepisów wynika, że zobowiązanym do zawiadomienia o zakończeniu budowy jest inwestor. Wynika to z art. 57 ust. 1, który wspólnie reguluje warunki formalne zawiadomienia o zakończeniu budowy i wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego i przede wszystkim wskazuje, że zarówno zawiadomienie o zakończeniu budowy, jak i wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie składa inwestor. Inwestor zaś to ten podmiot, któremu udzielono pozwolenia na budowę. W przypadku zmiany inwestora w trakcie budowy należy przyjąć, że przede wszystkim jest to ten podmiot, na którego przeniesiono pozwolenie na budowę w trybie art. 40. Zważyć należy, że ani art. 54, ani kolejne przepisy Prawa budowlanego nie określają przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego. Niemniej jednak zważywszy, że zawiadomienie o zakończeniu budowy ma na celu skontrolowanie przez właściwy organ administracji publicznej sposobu wykonania przez inwestora udzielonego mu pozwolenia na budowę, przyjmuje się, że podstawą wniesienia sprzeciwu może być stwierdzenie przez organ, że inwestor: 1) w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę lub 2) mimo wezwania nie uzupełnił zawiadomienia o zakończeniu budowy, lub 3) zamierza przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych (Z. Kostka, [w:] Prawo budowlane. Komentarz, W. Piątek, A. Despot-Mładanowicz, A. Gliniecki, A. Ostrowska, Z. Kostka, źródło: LexPolonica) W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, że zaszły podstawy do wydania sprzeciwu z uwagi na nieprzedłużenie przez inwestora wymaganych, a określonych w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, dokumentów. Zważyć należy, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 4 października 2013 r. skarżący zawiadomił PINB o zakończeniu budowy przedmiotowej wiaty gospodarczej. Do zawiadomienia dołączył: 1) decyzję Starosty O. z dnia [...] 2011 r. przenoszącą pozwolenie na budowę wiaty gospodarczej z "[...]" sp. z o.o. na A. Ć. i K. Ć., 2) zgłoszenie K. Ć. z dnia 27 czerwca 2006 r. adresowane do PINB zakończenia budowy objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] 2000 r. nr [...] obejmujące przedmiotową wiatę gospodarczą oraz 3) pismo K. Ć. do PINB z dnia 14 sierpnia 2006 r., którym przedłożył organowi w ramach uzupełnienia dokumentacji wymaganej do zgłoszenia zakończenia budowy wniosek o pozwolenie na budowę, oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością, zgodę na przeniesienie pozwolenia na budowę oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Jednocześnie w omawianym zawiadomieniu z dnia 4 października 2013 r. skarżący zaznaczył, że oryginał dziennika budowy, oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami oraz o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu, protokoły badań i sprawdzeń, nr porządkowy nieruchomości, a także inwentaryzację geodezyjną powykonawczą wniósł wraz ze zgłoszeniem z dnia 27 czerwca 2006 r. oraz pismem uzupełniającym z dnia 17 sierpnia 2006 r. PINB trafnie uznał, że zawiadomienie jest niekompletne w rozumieniu art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem nie dołączono do niego oryginału dziennika budowy, oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, a także o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu, oświadczenia o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania, aktualnych protokołów badań i sprawdzeń, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, kopii świadectwa charakterystyki energetycznej budynku oraz oświadczenia producenta wyrobu kratownicy o zgodności wyrobu jednostkowego z dokumentacją projektową. W związku z tym konieczne było – jak uczynił to organ I instancji – wezwanie strony na podstawie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego do uzupełnienia w terminie 3 dni wymaganej dokumentacji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż bez znaczenia dla oceny, czy ów nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów został wykonany w wymaganym terminie jest kwestia, czy skarżący był w posiadaniu tych dokumentów, czy może – jak twierdzi – były one w dyspozycji PINB z uwagi na niezwrócenie ich – wbrew dyspozycji art. 57 ust. 8 Prawa budowlanego - przez ten organ po wniesieniu sprzeciwu decyzją z dnia [...] 2006 r. Nadmienić należy, że w ocenie organów dokumenty te były w posiadaniu skarżącego, albowiem w 2010 r. posługiwał się nimi przedkładając m.in. oryginał dziennika budowy nr [...] w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym, co wynika z decyzji Starosty O. z dnia [...] 2011 r. Stwierdzić trzeba, że to na inwestorze, w którego interesie jest przystąpienie do legalnego użytkowania obiektu budowlanego jest posiadanie dokumentów, o których mowa w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego i następnie ich przedłożenie wraz z zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Organ nadzoru budowlanego nie może zaś bez wymienionych w ostatnio powołanym przepisie dokumentów, w tym w szczególności bez oryginału dziennika budowy i oświadczeń kierownika budowy, sprawdzić w wyniku oględzin, czy obiekt został wybudowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem na budowę. W ocenie sądu stwierdzić należy, iż organ I instancji zachował 21-dniowy termin przewidziany w art. 54 Prawa budowlanego do wniesienia sprzeciwu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ów termin, w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wzywa inwestora o uzupełnienie zawiadomienia, biegnie od dnia następnego po dniu, w jakim to uzupełnienie nastąpiło (o ile uzupełnienia dokonano w terminie określonym przez organ), bądź też od dnia następnego po upływie terminu nakładającego obowiązek uzupełnienia zawiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2013 r., II OSK 946/12, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniwszy więc, że w dniu 10 października 2013 r. doręczono A. Ć. i K. Ć. wezwanie skierowane w trybie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego, a w zakreślonym 3-dniowym terminie nie przedstawili oni żądanych przez PINB dokumentów (poza aktualnymi badaniami instalacji elektrycznej) to termin na wniesienie sprzeciwie upływał w dniu 24 października 2013 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że termin określony w art. 54 Prawa budowlanego to termin do wydania decyzji zawierającej sprzeciw przez organ nadzoru budowlanego i nadania jej w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, zgodnie z art. 57 § 5 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06 - LEX nr 341353; wyrok NSA z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1514/08 - LEX nr 1217975 ). Zważywszy, iż w niniejszej sprawie PINB w O. wydał decyzję o sprzeciwie w dniu [...] 2013 r. i nadał ją w dniu 21 października 2013 r., uznać należy, że termin został zachowany. Ponadto przed upływem terminu tj. w dniu 22 października 2013 r. A. Ć. i K. Ć. odebrali przesyłki zawierające wspomnianą decyzję o sprzeciwie. Zdaniem Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, na aktualnym jej etapie, tj. bez przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów, jest kwestia, jaki charakter aktualnie ma przedmiotowy obiekt. Zważyć należy, że powodem wniesienia sprzeciwu przez organy nadzoru budowlanego były braki w zawiadomieniu o zakończeniu budowy przedmiotowej wiaty gospodarczej. Tym samym nie było powodu, z uwagi na nieusunięci przez stronę braków, aby ustalać, czy skarżący odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W tym zatem zakresie pozbawione podstaw są zarzuty skarżącego odnoszące się do niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.