II SA/Po 292/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 roku, znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na mocy art. 127 § 2 i art. 134 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania K. M. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z dnia [...] lipca 2010 roku, nr [...], podmówił przyznania K. M. zasiłku rodzinnego na dziecko, M. M., na okres od dnia [...] września 2006 roku do dnia [...] sierpnia 2007 roku i jednorazowego zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Decyzję tę doręczono stronie w dniu [...] lipca 2010 roku wraz z należytym pouczeniem co do terminu wniesienia odwołania. W tej sytuacji 14-dniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał z dniem [...] sierpnia 2010 roku. W świetle przepisu art. 57 § 5 kodeksu postępowania administracyjnego, termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce operatora publicznego albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Tymczasem z akt sprawy wynika, że odwołanie zostało nadane w niemieckiej placówce pocztowej w dniu [...] sierpnia 2010 roku, a zatem moment jego nadania w polskiej placówce pocztowej nie może być wcześniejszy niż [...] sierpnia 2010 roku. Doszło wobec tego do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu. Pismem z dnia [...] marca 2011 roku K. M. wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, załączając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż wniesione przez niego odwołanie jest w pełni zasadne, a uchylenie wcześniej wydanych decyzji narusza przepisy prawa oraz Konstytucji RP. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy leży bowiem jak najbardziej w jego interesie prawnym. K. M. zaznaczył przy tym, iż praca zajmuje mu cały dzień, a ponadto opiekuje się schorowaną żoną po operacji. Wskazał zarazem, iż to właśnie z tych względów doszło do 1-dniowego uchybienia terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168). Wedle art. 129 § 1 i 2 tejże ustawy, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Trzeba zarazem zauważyć, iż zgodnie z art. 134 kpa, w razie wniesienia odwołania po terminie właściwy organ odwoławczy stwierdza postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, należy wskazać, iż decyzja Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2010 roku, nr [...], została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2010 roku, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 26 akt sądowych). W konsekwencji termin do wniesienia odwołania upływał wraz z dniem [...] sierpnia 2010 roku. Tymczasem jak wskazuje oznaczenie koperty, odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2010 roku zostało nadane na poczcie niemieckiej w dniu [...] sierpnia 2010 roku. Oznacza to, iż w chwili wysłania pisma, zawarty w nim środek zaskarżenia złożony został z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Trzeba przy tym zauważyć, iż zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa, za zachowany uważa się termin, jeśli przed jego upływem pismo było nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Przepis ten wskazuje zatem wyraźnie, iż miarodajna do zachowania terminu jest chwila nadania przesyłki w polskiej placówce operatora publicznego. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 roku – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130 poz. 1188), funkcja operatora publicznego została powierzona Poczcie Polskiej S.A. Do zachowania terminu nie wystarcza wobec tego z punktu widzenia art. 57 § 5 pkt 2 kpa samo tylko nadanie korespondencji w placówce pocztowej innego państwa, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Trzeba podkreślić, iż w takim wypadku odwołanie złożone przez skarżącego nie traci swej mocy, lecz to na skarżącym spoczywa ryzyko terminowego doręczenia przesyłki. Nie działa bowiem w tym zakresie fikcja prawna z powoływanego powyżej przepisu. Podobnie stanowisko zajmuje w tej mierze również orzecznictwo (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 roku, sygn. akt II OSK 1101/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa. gov.pl;). Sąd pragnie zarazem zwrócić uwagę, iż skutek zachowania terminu w razie pobytu za granicą można osiągnąć w świetle art. 57 § 5 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego przez złożenie pisma w polskim urzędzie konsularnym. Nie zmienia to jednak faktu, iż wobec nadania przesyłki po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, nie istniała jakakolwiek fizyczna możliwość by przedmiotowy środek zaskarżenia dotarł do polskiej placówki pocztowej operatora publicznego w okresie, o jakim mowa w 129 § 2 kpa. Zaskarżone postanowienie Kolegium odpowiada więc prawu. Powoływane w skardze okoliczności, mające wyjaśnić przyczyny, dla których doszło do uchybienia terminu przez skarżącego, pozostają bez znaczenia dla oceny przez Sąd prawidłowości zaskarżonego postanowienia Kolegium. Okoliczności te mogą być natomiast przytoczone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który to wniosek powinien być zgłoszony do organu odwoławczego (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu). Sąd administracyjny jedynie kontroluje prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji, nie zastępuje ich natomiast i wniosek taki nie może być przez Sąd rozpoznany. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).