II SA/Po 300/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. - dalej PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy odbudowie z rozbudową budynku gospodarczego z garażem prowadzonych w Ł. M. przy ul. M. [...] w K. W.. Na inwestora nałożono obowiązek przedłożenia wskazanych w pkt. 1 - 3 postanowienia dokumentów, w tym zaświadczenia Burmistrza Gminy K. W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu, a w razie jego braku ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na powyższe postanowienie inwestor oświadczył, że budowy nie będzie legalizował i przystąpi do prac rozbiórkowych mających na celu przywrócenie obiektu do stanu pierwotnego. Żądanych dokumentów nie przedłożył. Decyzją z dnia [...] r. PINB na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) nakazał rozbiórkę samowolnie odbudowanego i rozbudowanego budynku gospodarczego z garażem zlokalizowanym na posesji położonej w Ł. M. ul. M. gmina K. W. będącej własnością T. D.. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że do akt sprawy załączono pismo Burmistrza Gminy i Miasta K. W. z [...] sierpnia 2007 r. informujące o niezgodności spornych obiektów z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniósł T. D. podnosząc, że budynek i całość gospodarstwa został przyznany jego ojcu. Skarżący wyjaśnił, że roboty remontowe budynku gospodarczego zakończył około 1990 r. Później na bieżąco inwestor wymienił pokrycie dachu i uzupełnił fragment ukruszonego muru, na co można przedstawić świadków. Samowolnie skarżący postawił jedynie ścianę garażu, posadzkę i "dosztukował dach", co miało miejsce w 2004 r. Skarżący oświadczył, że nie chce rozbierać tego "co stawiał jego ojciec". W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przytoczył dotychczasowy bieg postępowania i podzielił stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji PINB. Organ podkreślił, że inwestor nie przedłożył żądanej dokumentacji, co dawało podstawę w oparciu o art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do nakazania rozbiórki. Równocześnie organ ustalił sprzeczność rozpoczętej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wykluczało legalizację w oparciu o przepis art. 49 ust. 2. W skardze do sądu administracyjnego T. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB wskazując, że w [...] r. jego ojciec E. D. otrzymał gospodarstwo rolne. w skład którego wchodził grunt o pow. 8,73 ha oraz budynki: dom mieszkalny, stodoła oraz obora o wymiarach 17 x 4 m i drwalnia o wym. 5 x 4 m. W [...] r. skarżący odziedziczył po swoim ojcu działkę wraz z wymienionymi budynkami. Skarżący wyjaśnił, że dokonał rozbiórki drwalni, jednak drugi budynek (z muru pruskiego) nigdy nie był przez niego rozbierany, a jedyne prace remontowe prowadzono w latach 1980-1990, gdy dokonano uzupełnienia konstrukcji budynku cegłami w miejsce zbutwiałego drewna. Skarżący podkreślił, że od ostatnich prac budowlanych przy tym budynku minęło 15 lat. W odpowiedzi na skargę W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Skarga zostaje uwzględniona, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że organy obu instancji nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego sprawy, czym naruszono przepis art. 7 i 77 kpa. W decyzji nie przeanalizowano dokładnych parametrów inwestycji, co nie pozwala skontrolować prawidłowości zastosowanych przepisów. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć dopiero na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przepisie art. 29 ust.1 pkt 1 i 2 ustawodawca wskazał obiekty budowlane których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Należą do nich między innymi parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do [...] m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż [...] m, będące obiektami gospodarczymi, związane z produkcją rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, a także wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do [...] m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde [...] m2 powierzchni działki. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, w postaci protokółu z oględzin, oraz twierdzenia zawarte w skardze wskazują, że nie można wykluczyć, że przedmiotowa inwestycja może być zakwalifikowana do obiektów gospodarczych wymienionych w ust. 1 pkt 1 lub 2 wskazanego przepisu. W takim przypadku zastosowanie będzie miał art. 30 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazujący dokonanie przez inwestora zgłoszenia robót budowlanych. Prawidłowa ocena prawna możliwa jest dopiero po dokonaniu analizy rozmiarów i przeznaczenia obiektów, czego organ nie dokonał, naruszając powołane przepisy kpa. Prawidłowo ustalone rozmiary obiektów budowlanych i ocena charakteru inwestycji, winny być dopiero przedmiotem porównania inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego przez Radę Miejską w K. W. uchwałą Nr [...] z dnia 03 czerwca 2005 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa W. Nr [...] poz. 2849 z dnia [...] lipca 2005 r. O ile w niniejszej sprawie zastosowanie mieć będą przepisy dotyczące zgłoszenia robót budowlanych, samowola budowlana likwidowana winna być na podstawie przepisu art. 49 b Prawa budowlanego. W przypadku wywiązania się przez inwestora z prawidłowo nałożonych, na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązków, organ winien wymierzyć opłatę legalizacyjna na podstawie ust. 5 powołanego przepisu. Nie można uznać za wystarczający materiał dowodowy na podstawie którego organ dokonał ustalenia, że samowolna inwestycja nazwana odbudową i rozbudową budynku gospodarczego z garażem jest nią w istocie. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Z. Ł. zawiadamiające o samowoli budowlanej, oraz oświadczenie tej samej osoby stanowiące uwagi po zapoznaniu się z materiałem sprawy. Z żadnego z tych dokumentów nie wynika, że budynek gospodarczy został wybudowany od podstaw w miejsce rozebranego obiektu. Nie potwierdziła tego również żona D. D., która podpisała protokół i oświadczyła jedynie, że roboty zostały rozpoczęte w 2006 r. Wymieniony w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jako źródło informacji syn skarżącego, nie składał żądnych wyjaśnień które by zostały odnotowane w aktach sprawy. W tych warunkach nie można pominąć twierdzeń skarżącego, zawartych w skardze, wskazujących na przeprowadzony jedynie remont istniejącego budynku. Twierdzenia skarżącego winny być ocenione w świetle art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, który to przepis w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 nakłada na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie, właściwemu organowi. Odstąpienie od tego obowiązku skutkuje wszczęciem postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49 b a nie art. 48 Prawa budowlanego. Niezależnie od wskazanych uchybień, Sąd stwierdza, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 kpa. Powołany przepis wymienia elementy jakie powinna zawierać decyzja. Są to: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne lub prawne, pouczenie, podpis. W przedmiotowej decyzji brak jest oznaczenia strony czyli adresata decyzji. Ten składnik decyzji obok określenia autora, rozstrzygnięcia i podpisu osoby reprezentującej organ, zaliczany jest do czterech najistotniejszych jej elementów (por. wyrok NSA z 20.07.1981 r. sygn. SA 1163/81, OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169). Podkreślić należy, że adresatem decyzji jest osoba, do której organ kieruje nakaz. Nie jest adresatem decyzji osoba określona w decyzji jedynie jako właściciel nieruchomości, gdyż inwestor i właściciel mogą być różnymi osobami. Wobec naruszenia przez organ wskazanych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy i to zarówno w zakresie charakteru, rozmiaru dokonanych robót jak i daty wzniesienia inwestycji. To pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego to jest Prawa budowlanego w zakresie legalizacji samowoli budowlanej. Wydana decyzja kończąca to postępowanie winna być wolna od wad opisanych w niniejszym uzasadnieniu. W pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz MK