II SA/Po 302/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2011 r. sprawy ze skargi R. M. i W. P. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą "A" z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki; oddala skargę. Burmistrz W. decyzją z dnia (...) listopada 2008 r., nr (...), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 46, art. 46a oraz art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) określił na rzecz "A" środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej elektrowni wiatrowej o mocy 0,225 MW. Wnioskiem z dnia (...) września 2010 r., R. M. oraz W. P. prowadzący działalności gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" R. M., W. P., reprezentowani przez radcę prawnego P. R., zwrócili się Burmistrza W. z wnioskiem o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia (...) listopada 2008 r. poprzez zastąpienie użytego w decyzji oznaczenia strony ""A" w W. prawidłowym oznaczeniem "A" R. M., W. P. w W. Jak podkreślono w treści wniosku, analiza przepisów ustawy Kodeks cywilny oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazuje, że spółka cywilna jest zobowiązaniem istniejącym pomiędzy wspólnikami – przedsiębiorcami i nie może nabywać samodzielnie jakichkolwiek praw lub obowiązków. Za przedsiębiorców uważa się wyłącznie wspólników spółki cywilnej stąd też oznaczenie strony decyzji administracyjnej winno zawierać wskazania wszystkich wspólników, stosownie do treści wpisu w ewidencji działalności gospodarczej. W opinii wnioskodawców wskazanie jako adresata decyzji z dnia (...) listopada 2008 r. "A" stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, która powinna zostać usunie zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia (...) października 2010 r., nr (...), Burmistrz W., na podstawie art. 113 § 1 kpa, odmówił sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia (...) listopada 2008 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 113 § 1 kpa dotyczącego sprostowania oczywistych omyłek w decyzjach administracyjnych, a następnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, w wyniku którego doszłoby do zmiany adresata decyzji i to w sytuacji, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r., orzekło, że spółka cywilna ("A") nie posiadająca przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym nie może skutecznie wszcząć postępowania administracyjnego i być adresatem decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli R. M. i W. P. prowadzący działalności gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" R. M. W. P., reprezentowani przez radcę prawnego P. R., zarzucając jej naruszenie art. 113 § 1 kpa oraz wnosząc o jej uchylenie. W treści zażalenia wskazano, że prawidłowe oznaczenie stron postępowania winno być znane organowi orzekającemu z urzędu, gdyż wynika z prowadzonej przez organ ewidencji działalności gospodarczej. Jak podkreślono, w powołaniu na orzeczenia sądów administracyjnych, błędne oznaczenie strony postępowania polegające na niewłaściwym podaniu brzmienia nazwiska lub imienia osoby, której interes prawny w sprawie nie budzi wątpliwości, stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Podniesiono również, że pogląd organu I instancji, zgodnie z którym spółka cywilna nie może skutecznie wszcząć postępowania jest słuszny co do zasady, jednakże pomija fakt, że uprawnionymi do nabywania praw i obowiązków są wówczas wszyscy wspólnicy działający w ramach spółki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) grudnia 2010 r., nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał w powołaniu na treść art. 113 § 1 kpa, że sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, czy też ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Stąd, zdaniem organu II instancji, posłużenie się przepisem art. 113 § 1 kpa do zmiany adresata decyzji administracyjnej uznać należało za niedopuszczalne. Jak podkreślono, w powołaniu na orzecznictwo sądów powszechnych, spółka cywilna nie może być adresatem rozstrzygnięć administracyjnych. Nie posiada ona bowiem zdolność prawnej i zdolności do czynności prawnej. Adresatami decyzji są jedynie osoby fizyczne, występujące w obrocie prawnym jako przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie stroną postępowania administracyjnego było "A", a więc podmiot nie mający osobowości prawnej, co przesądza o nieważności decyzji z dnia (...) listopada 2008 r. Zdaniem organy decyzję administracyjną obarczoną taką wadą można wzruszyć jedynie w drodze nadzwyczajnego środka prawnego, przewidzianego w art. 156 § 1 pkt. 4, nie zaś w drodze sprostowania w trybie art. 113 § 1 kpa. Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom skarżących, w przedmiotowej sprawie nie doszło do niepełnego określenia stron postępowania, lecz doszło do wydania decyzji administracyjnej na rzecz podmiotu nie mającego w sprawie przymiotu strony. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. M. i W. P. prowadzący działalności gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A" R. M. W. P., reprezentowani przez radcę prawnego P. R. zarzucając mu naruszenie art. 113 § 1 kpa oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza W. W treści skargi podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu od postanowienia organu I instancji wskazując, że prawidłowe oznaczenie stron postępowania winno być znane organowi orzekającemu z urzędu, gdyż wynika z prowadzonej przez organ ewidencji działalności gospodarczej. Podtrzymano również zarzut, iż błędne oznaczenie strony postępowania polegające na niewłaściwym podaniu brzmienia nazwiska lub imienia osoby, której interes prawny w sprawie nie budzi wątpliwości, stanowi oczywistą omyłkę pisarską oraz wskazano, że z materiału zgromadzonego w sprawie w sposób bezsprzeczny wynikało, że adresatem decyzji są osoby fizyczne nie zaś spółka cywilna. Zarzucono również organom, iż na skutek ewidentnego błędu organu I instancji skarżący ponoszą obecnie nie ze swojej winy szkody majątkowe. Wskazano, że wobec wszczęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) listopada 2008 r., planowana przez nich inwestycja nie może zostać zrealizowana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 07 lipca 2011 r. skarżący W. P. wskazał, że w toku postępowania "środowiskowego" organ nigdy nie zobowiązał wnioskodawców do skorygowania wniosku w zakresie oznaczenia podmiotu składającego ten wniosek ani nie pouczał o wymogach prawnych z tym związanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Burmistrza W. z dnia dnia (...) listopada 2008 r., poprzez zastąpienie użytego w decyzji oznaczenia strony ""A" w W." prawidłowym oznaczeniem ""A" R. M. W. P. w W.". W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja sprostowania została uregulowana w art. 113 § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak powszechnie przyjmuje się zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie, przyjęta w treści powyższego artykułu klasyfikacja wadliwości decyzji, uzasadniająca jej sprostowanie jest wyczerpująca. Wymienione wady charakteryzuje oczywistość omyłki, przesądzająca równocześnie o dopuszczalności sprostowania. Konsekwentnie sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Co więcej, oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Równocześnie, jak trafnie wskazał organ II instancji w treści zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 29 i 30 § 1 k.p.a., stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej, przy czym zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególnie nie stanowią inaczej. W powyższym świetle za stronę postępowania administracyjnego nie może zostać uznana spółka cywilna. Jak zasadnie zauważył Sąd Najwyższy (postanowienie z dnia 11 marca 1998, sygn. akt III CZP 2/98, Prok.iPr.-wkł. 1998/6/29), spółka prawa cywilnego, o której mowa w art. 860 Kodeksu Cywilnego, a której ustawodawca nie przyznał osobowości prawnej, pozostaje według obowiązującego porządku prawnego spółką osobową, organizacją wspólników, związanych wspólnością w celu gospodarczego i współwłasnością łączną w odniesieniu do zgromadzonego majątku spółki. Podmiotowość prawna przysługuje w niej tylko wspólnikom. Stąd też wskazanie jako adresata decyzji spółki cywilnej stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 156 § 1 pkt. 4 kpa. Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydania decyzji w spawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia zostało zapoczątkowane wnioskiem "A" z dnia (...) kwietnia 2008 r. Przez całe postępowanie administracyjne, zakończone decyzją z dnia (...) listopada 2008 r., jako stronę postępowania administracyjnego wskazywano "A" Na żadnym etapie postępowania nie kierowano pism do wspólników "A", lecz adresowano pisma bezpośrednio na spółkę. Nie ulega wątpliwości Sądu, że prowadząc przedmiotowe postępowanie organy administracji publicznej dopuściły się błędu, którym było uznanie za stronę postępowania "A", a więc podmiot nie mający przymiotu strony w postępowaniu. Błąd powyższy uzasadnia i może ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) listopada 2008 r., w oparciu o treść art. 156 § 1 pkt. 4 kpa, nie zaś sprostowanie oczywistej omyłki w powołaniu na treść art. 113 § 1 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1124/04, LEX 165928). Odnosząc się do twierdzeń skarżących zawartych w skardze, że w realiach przedmiotowej sprawy należało sprostować decyzję z dnia (...) listopada 2008 r. wskazać należy, że nie mogą zostać one zaakceptowane. Jak wyżej wskazano, możliwość zakwalifikowania jako oczywistej omyłki pisarskiej błędnego oznaczenia adresata decyzji jako spółki cywilnej, była uzależniona od natury samego błędu oraz porównania rozstrzygnięcia decyzji z jej uzasadnieniem, z treścią wniosku inicjującego postępowanie czy też innymi okolicznościami sprawy. W przedmiotowej sprawy od samego początku jako stronę postępowania zakreślono "A" w nie zaś "A" R. M. W. P. w W., co w opinii Sądu wyklucza możliwość posłużenia się treścią art. 113 § 1 kpa i powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) listopada 2008 r. Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza W. odpowiadało prawu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. skargę oddalił.