II SA/Po 309/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2014 r. wniosku o [przyznanie prawa pomocy] w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od obowiązku wykonania określonych czynności postanawia pozostawić wniosek bez rozpoznania. /-/ W.Batorowicz Skarżący R. K. w dniu 25 kwietnia 2014 r. (data nadania pocztowego; data wpływu do Sądu: 29 kwietnia 2014 r.) – w odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 kwietnia 2014 r. do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu (k. 13, 30, 44) – wniósł pismo wyjaśniające w sprawie, do którego dołączył wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF (k. 29-37), który nie został podpisany ani nie zawierał wypełnionych rubryk, z wyjątkiem rubryki l.p. 1 (zawierała określenie sądu, do którego wniosek jest kierowany oraz sygnaturę akt). Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2014 r. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie wszystkich jego rubryk oraz do własnoręcznego podpisania wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania (k. 46, 47). Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 czerwca 2014 r., wraz z formularzem PPF (k. 48). Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie i nie przedłożył wypełnionego formularza o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych (brak podpisania skargi oraz jej odpisu). Odpis postanowienia zastał doręczony skarżącemu w dniu 6 czerwca 2014 r. (k. 51). Następnie zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lipca 2014 r. pozostawiono wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. Odpis zarządzenia wraz z pismem przewodnim z dnia 1 sierpnia 2014 r. został doręczony wnioskodawcy w dniu 8 sierpnia 2014 r. (k. 56, 57). W dniu 12 sierpnia 2014 r. (data nadania pocztowego) skarżący wniósł skierowane do tutejszego Sądu pismo, w którym zakwestionował "zarządzenie z dn. 01.08.14 otrzymanego dn. 08.08.14", wnosząc sprzeciw na to zarządzenie z argumentacją, że Sąd nie rozpatrzył rzetelnie jego wyjaśnień przesłanych pocztą z dnia 19 marca, 3 kwietnia, 7 kwietnia 2014 r., 25 kwietnia i 16 czerwca 2014 r. "wraz z dokumentacja wystawioną przez Insp.". W piśmie tym skarżący podniósł szereg zarzutów przeciwko zasadności działania organów w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Kwestionował również zasadność żądania od niego "potwierdzeń przesyłek i dokumentów" oraz pytaniem retorycznym przypisywał Sądowi motywację, że "chciał pod groźbą zwaną »rygorem« wpłacenia kosztów, aby wydać wyrok i oczyścić z zarzutów urzędników". Podniósł, że "wszelkie wyjaśnienia" już przesłał i prosi o rzetelne zapoznanie się z nimi, a ponadto, że wspiera się zawsze prawdą, która jest do sprawdzenia w miejscu jego zamieszkania (k. 58-59). Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 18 sierpnia 2014 r. skarżący został wezwany w dniu 26 sierpnia 2014 r. (data doręczenia wezwania z dnia 19 sierpnia 2014 r. - k. 61, 62) do sprecyzowania (w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania), czy jego pismo procesowe z dnia 11 sierpnia 2014 r. stanowi jedynie sprzeciw od zarządzenia z dnia 24 lipca 2014 r., czy również skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie – pod rygorem przyjęcia, że stanowi również skargę kasacyjną. Ponadto pouczono stronę o tym, kto może sporządzić skargę kasacyjną. W dniu 1 września 2014 r. (data nadania pocztowego - k. 68) skarżący skierował do tutejszego Sądu pismo, w którym kwestionował merytorycznie postępowanie organów nadzoru budowanego oraz prawidłowość działania Sądu w niniejszej sprawie, stwierdzając, że Sąd wydanym orzeczeniem (mylnie nazwanym przez stronę wyrokiem) zatwierdza niedociągnięcia organów w przedmiotowej sprawie administracyjnej (k. 63-67). Wojewódzki Sąd Administracyjny w poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) zarządzenie lub postanowienie wydane w zakresie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego, nie rozpatruje też prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Przepis art. 257 p.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie z dyspozycją art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy ma sformalizowany charakter. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać jej podpis albo przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Ze wskazanego art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika zatem jednoznacznie, że niewątpliwie również wniosek o prawo pomocy należy podpisać. Jeżeli wskutek niezachowania warunków formalnych pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, jak o tym stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W konsekwencji brak podpisu pod wnioskiem, który powinien być wniesiony na urzędowym formularzu, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie skutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania, jak to wynika z art. 49 § 2 i art. 257 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 895/12, LEX nr 1248397). Reasumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że niepodpisanie wniosku złożonego na urzędowym formularzu w dniu 25 kwietnia 2014 r., jak i niewypełnienie jego wszystkich wymaganych rubryk (formularz jest w swej istocie pusty, bowiem wskazuje jedynie sąd i sygnaturę sprawy) stanowią przeszkodę do uznania, ze w niniejszej sprawie został prawidłowo złożony wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, należy pozostawić się bez rozpoznania (art. 257 i art. 49 § 2 p.p.s.a.). Ze względu na dyspozycję przepisu art. 260 zd. drugie p.p.s.a. uznać należy, że rozstrzygnięcie formalne w przedmiocie prawa pomocy, w którym wcześniej zostało wydanie zarządzenie referendarza sądowego, od którego przysługuje sprzeciw, następuje w formie postanowienia, a nie zarządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz