II SA/Po 309/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. pisma w przedmiocie rozpoznania wniosku o prawo pomocy w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności; postanawia pozostawić wniosek bez rozpoznania. Skarżący R. K. w dniu [...] kwietnia 2014 r. – w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] kwietnia 2014 r. do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu – wniósł pismo wyjaśniające w sprawie, do którego dołączył wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, który nie został podpisany ani nie zawierał wypełnionych rubryk, z wyjątkiem rubryki l.p. 1. Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie wszystkich jego rubryk oraz do własnoręcznego podpisania wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2014 r., wraz z formularzem PPF. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie i nie przedłożył wypełnionego formularza o prawo pomocy. Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lipca 2014 r. pozostawiono wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. W dniu [...] sierpnia 2014 r. skarżący wniósł skierowane do tutejszego Sądu pismo, w którym zakwestionował "zarządzenie z dn. [...].08.14 otrzymanego dn. [...].08.14", wnosząc sprzeciw na to zarządzenie z argumentacją, że Sąd nie rozpatrzył rzetelnie jego wyjaśnień. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. Sąd pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd zauważył, że niepodpisanie wniosku i niewypełnienie jego wszystkich rubryk stanowi, iż nieprawidłowo złożono wniosek o prawo pomocy. W związku z zażaleniem strony skarżącej na postanowienie Sądu z dnia [...] grudnia 2014 r., odrzucającego zażalenie na postanowienie o odrzucenie skargi kasacyjnej, R. K. został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na powyższe, skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. podniósł, że nie przyjmuje żadnych kosztów, gdyż jest osobą pokrzywdzoną. Wezwaniem z dnia [...] lutego 2015 r. zobowiązano skarżącego do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący złożył pismo wyjaśniające, w którym stwierdził, że przesłany formularz go nie obowiązuje, ponieważ jest on osobą pokrzywdzoną, a zeznania majątkowe dotyczą osób winnych. Do pisma skarżący dołączył wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, jednakże podobnie jak poprzednio, wniosek nie został podpisany ani nie zawierał wypełnionych rubryk, z wyjątkiem rubryki l.p. 1 (k. 119-120 akt sąd.). Zarządzeniem z dnia 9 marca 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie wszystkich rubryk urzędowego formularza oraz do własnoręcznego podpisania wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca wezwanie oraz formularz została przesłana na adres wnioskodawcy i prawidłowo doręczona w dniu 18 marca 2015 r. (k. 126 akt sąd.). W odpowiedzi na powyższe, skarżący ponownie przesłał do Sądu formularz, który nie został podpisany i nie zawierał wypełnionych rubryk, z wyjątkiem rubryki l.p. 1 (. 129-130 akt sąd.). W piśmie przewodnim skierowanym do Sądu skarżący wyjaśnił, że urzędowy formularz nie dotyczy jego osoby tylko osób winnych. Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2015 r. pozostawiono wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł w terminie sprzeciw do powyższego postanowienia referendarza sądowego. Skarżący zaznaczył, że jest osobą pokrzywdzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a.") zarządzenie lub postanowienie wydane w zakresie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego, nie rozpatruje też prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Przepis art. 257 P.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie z dyspozycją art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy ma sformalizowany charakter. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Natomiast stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać jej podpis albo przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Ze wskazanego art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. wynika zatem jednoznacznie, że niewątpliwie również wniosek o prawo pomocy należy podpisać. Jeżeli wskutek niezachowania warunków formalnych pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, jak o tym stanowi art. 49 § 1 P.p.s.a. pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W konsekwencji brak podpisu pod wnioskiem, który powinien być wniesiony na urzędowym formularzu, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie skutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania, jak to wynika z art. 49 § 2 i art. 257 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 895/12, LEX nr 1248397). Reasumując powyższe, Sąd stwierdza, że niepodpisanie wniosku złożonego na urzędowym formularzu, jak i niewypełnienie jego wszystkich wymaganych rubryk (formularz jest w swej istocie pusty, bowiem wskazuje jedynie sąd i sygnaturę sprawy) stanowią przeszkodę do uznania, ze w niniejszej sprawie został prawidłowo złożony wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, należy pozostawić bez rozpoznania (art. 257 i art. 49 § 2 P.p.s.a.). Ze względu na dyspozycję przepisu art. 260 zd. drugie P.p.s.a. uznać należy, że rozstrzygnięcie formalne w przedmiocie prawa pomocy, w którym wcześniej zostało wydanie zarządzenie referendarza sądowego, od którego przysługuje sprzeciw, następuje w formie postanowienia, a nie zarządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji.