II SA/Po 31/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B." w G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ A. Łaskarzewska Wnioskiem z dnia [...] października 2009 roku A. W. wystąpił o podanie czy R. O., R. O., A. O., S. O. i B. O. figurują lub figurowali w ciągu ostatnich 5 lat w ewidencji nieruchomości prowadzonej dla powiatu p. Skarżący zaznaczył, że uzyskane dane zostaną wykorzystane do prowadzenia czynności procesowych i egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 roku Starosta P., na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163), odmówił wydania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości, należących do osób wskazanych we wniosku. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zarówno jawność, jak i powszechny dostęp do zebranych w rejestrze danych dotyczy jedynie informacji o gruntach, a nie o ich właścicielach. W tym ostatnim przypadku uzyskanie wypisu uzależnione jest od wykazania interesu prawnego. Ponadto wypis z ewidencji gruntów jest również zaświadczeniem, o jakim mowa w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 2 kpa, urzędowego potwierdzenia wskazanych okoliczności może domagać się każdy, jeżeli uzasadnia to jego interes prawny. Aby legitymować się tym przymiotem wnioskodawca powinien był wskazać konkretną normę prawa materialnego, zobowiązującą organ do określonego działania. Ponadto, żądanie zgłoszone przez A. W. zmierza nie do potwierdzenia określonych faktów i stanów prawnych, lecz do poszukiwania majątku nieruchomego wskazanych we wniosku podmiotów. Sprawy te prowadzi się jednak w oparciu o art. 760 – 762, art. 7971, art. 913 – 920 ustawy z dnia 17 listopada 1694 roku – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296). Pismem dnia [...] października 2009 roku A. W. złożył zażalenie na wyżej wymienione postanowienie. W zażaleniu wskazano, że interes prawny istnieje, gdy między określonym stanem obiektywnym a jego oceną zachodzi stosunek, z którego jednostka może odnieść korzyść. Pojęcie to wyznacza zatem relację oczekiwań, jakie żywi podmiot prawa, do kompetencji i możliwości organów administracji publicznej. Omawiany warunek ziścił się w niniejszej sprawie, wobec czego odmowa wydania informacji z operatu ewidencyjnego było bezpodstawna. Tym bardziej, że interes ten znajduje swe źródło w roszczeniu wierzyciela o zapłatę długu. Podniesiono, że stosownie do art. 797 Kodeksu postępowania cywilnego, możliwe jest zlecenie komornikowi poszukiwania majątku dłużnika, lecz jest to tylko uprawnienie, a nie obowiązek. Skoro zatem wierzyciel może czynność tę wykonać za pomocą osoby trzeciej, to tym bardziej powinien móc wykonać ją samodzielnie. W przeciwnym razie, brak środków finansowych na opłacenie komornika mógłby uniemożliwiać faktyczne prowadzenie egzekucji. Uprawnienia wierzyciela nie powinny zresztą kształtować się w sposób węższy od kompetencji organu egzekucyjnego. Powołano się na jawność danych zawartych w operacie ewidencyjnym. Zarzucono naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady uwzględniania z urzędu interesu państwowego i społecznego oraz słusznego interesu obywateli (art. 7), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8) oraz przepisów regulujących wydawanie zaświadczeń. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu utrzymał w mocy opisane postanowienie Starosty P. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację Starosty i stanął na stanowisku, że załączone przez wnioskodawcę dokumenty w postaci ugody i oświadczenia o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2000 roku, postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 15 maja 2006 roku, sygn. akt I Co 233/06 o nadaniu klauzuli wykonalności wspomnianemu aktowi notarialnemu oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 31 maja 2006 roku, sygn. akt I Co 232/06 o nadaniu klauzuli wykonalności temu aktowi notarialnemu z zaznaczeniem przejęcia uprawnień na inną osobę są niewystarczające do powstania interesu prawnego, niezbędnego do uzyskania żądanych informacji. Z treści wniosku, wynika już, że skarżący nie znał danych dotyczących majątku dłużników, które obejmuje operat ewidencyjny. Złożone zatem przez niego podanie nie miało na celu uzyskanie wypisu o określonej treści, lecz poszukiwanie majątku dłużników. Tryb właściwy dla takich czynności określają jednak przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, toteż trafnie organ I instancji odmówił wydania informacji z operatu ewidencyjnego. A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na wyżej opisaną decyzję, zarzucając organom administracji błędne przyjęcie, że po jego stronie nie istnieje interes prawny w uzyskaniu wnioskowanych przez niego informacji. Poza tym, skarżący dodał, iż przedmiotowa sprawa powinna być rozpatrywana w związku z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133 poz. 883), nie precyzując jednak na czym relacja ta miałaby polegać. W pozostałym zakresie skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji Starosty P. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenia, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustaw z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163). Jak wskazuje art. 20 powołanej ustawy, na ewidencję gruntów i budynków składają się informacje dotyczące: (1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone, (2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, (3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej ( art. 20 ust. 1 pkt 1-3 ustawy). W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się ponadto (1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych – osoby, w których władaniu się znajdują, (2) miejsca zamieszkania lub siedziby wymienionych osób, (3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków oraz (4) wartość nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1-4 ustawy). Informacje o charakterze przedmiotowym, zawarte w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, są w świetle art. 24 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane podmiotowe, o jakich mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, Starosta może udzielić tylko na żądanie (1) właściciela lub innej osoby władającej terenem, (2) podmiotów publicznych lub podmiotów, wykonujących ich zadania z zakresu nieruchomości wpisanych do ewidencji, bądź też (3) innych podmiotów, o ile wykażą interes prawny w związku z gruntami, budynkami lub lokalami, będącymi przedmiotem wpisu (art. 24 ust. 3 pkt 1-3 ustawy). Tym samym dostęp do poszczególnych kategorii informacji nie jest jednolity, a przepisy art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 24 ust. 3 tej ustawy określają odrębne podstawy prawne do udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Zasadniczym elementem różnicującym obie podstawy prawne jest to, iż dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana została z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy nie zostało uzależnione od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, wobec których określona informacja miałaby być udzielona. Udzielenie tej informacji nie jest również zależne od przysługiwania interesu prawnego. Podkreślić należy, iż regulacja zawarta w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zaświadczeń, a zatem przepisy art. 217 § 1 i 2 kpa w zakresie uregulowanym w wymienionej powyżej ustawie nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 tej ustawy oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie skarżący nie określił wprost czy żąda udzielania informacji w oparciu o przepis art. 24 ust. 2 czy w oparciu o przepis art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jednak żądane przez niego informacje należą do kategorii informacji podmiotowych. Skarżący swój wniosek złożył celem uzyskania informacji potrzebnych na użytek postępowania egzekucyjnego przeciwko wymienionym we wniosku osobom. Przedmiotem żądania skarżącego nie było zatem uzyskanie informacji o konkretnych, wskazanych przez niego gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego skarżącemu majątku nieruchomego określonych dłużników. Skarżący mógł więc oprzeć swoje żądanie jedynie na treści art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący nie jest podmiotem wymienionym w art. 24 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Udzielenie zatem żądanych przez niego informacji wymagało wykazania po jego stronie interesu prawnego w odniesieniu do danego terenu. Interes prawny należy rozumieć z kolei jako istnienie więzi o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawną a konkretną sytuacją podmiotu prawa, wymaga to wskazania przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego podmiot może żądać określonego działania albo zaniechania organu administracji publicznej. W tym miejscu trzeba zauważyć, iż skarżący nie powołał żadnej okoliczności, która uzasadniałaby powiązanie jego interesu prawnego z danym gruntem. Wskazał on co prawda, że zamiarem jego żądania było sprawne prowadzenie postępowania egzekucyjnego, lecz celu tego nie sposób pogodzić z istotą operatu ewidencyjnego, tj. zbioru informacji w pierwszym rzędzie o nieruchomościach, ich położeniu, klasie użytków, powierzchni. Dane podmiotowe, stanowiące dla skarżącego podstawowy obiekt zainteresowania, co niejednokrotnie potwierdzał w toku postępowania, pełnią dla omawianego rejestru rolę służebną. Choćby z tej racji w orzecznictwie wskazuje się, że interes prawny po stronie wnioskodawcy może istnieć jedynie w razie złożenia zapytania o pewną skonkretyzowaną nieruchomość, w żadnym natomiast razie nie wystąpi on w przypadku ogólnego zapytania o grunty, znajdujące się potencjalnie we władaniu dłużnika (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2008 roku, sygn. akt II SA/Gl 1055/07, LEX nr 499782; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2008 roku, sygn. akt II SA/Ol 185/08, LEX nr 518030). W analogicznych stanach faktycznych sądy administracyjne wypowiadały się już wielokrotnie, twierdząc, iż właściwym trybem do ujawnienia majątku dłużnika jest tryb cywilnoprawny. Służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika uregulowane w art. 913-9201 K.p.c. Ujawnienie majątku dłużnika należy zatem do sfery postępowania cywilnego, a nie procedury postępowania administracyjnego, w tym trybu wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1378/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 roku, sygn. akt I OSK 189/09). W konsekwencji należy uznać, że skarżący ani nie legitymował się interesem prawnym, ani też nie zamierzał skorzystać z ewidencji gruntów w sposób w ustawie przewidziany, toteż na gruncie art. 24 ust. 3 ustaw z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163) nie spełnił się żaden warunek uzasadniający udzielenie żądanych informacji o charakterze podmiotowym. Wobec powyższego organy administracji powinny były odmówić udostępnienia tych danych, co też uczyniły. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty P. odpowiadały prawu, a skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) należało oddalić. /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik br