II SA/Po 3101/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l o n o s k a r g ę /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska Dnia [...] 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 kpa nakazał K. P. dokonać rozbiórkę samowolnie ustawionego pawilonu handlowego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (teren [...]) oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. W uzasadnieniu wywiedziono, iż podczas wizji przeprowadzonej przez organy nadzoru budowlanego na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] stwierdzono, że K. P. dokonał samowolnej budowy pawilonu handlowego. Pawilon został ustawiony w sierpniu 2002 r. K. P. oświadczył, że pawilon został przestawiony z dotychczasowego miejsca (teren pomiędzy starym obiektem kwiaciarni, a ulicą [...]) przez M. S. . Powodem tej zmiany był fakt, że nowoprojektowany obiekt kwiaciarni swoją lokalizacją częściowo zachodził na pawilon P. . Organ nie dał wiary oświadczeniu. Przemawia przeciwko niemu poniżej ustalony stan faktyczny. Dnia [...] r. nastąpiło zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego obejmującego projekt zagospodarowania terenu dla kwiaciarni nr [...], w którym obiekt kwiaciarni nachodził około 0,5 m na pawilon K. P.. W dokumentach Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury związanych ze zmianą pozwolenia na budowę dla M.S. jest oświadczenie K. P. z dnia [...] r., w którym zobowiązuje się do usunięcia własnego pawilonu na teren ogródka piwnego mieszczącego się w głębi [...]. Zdaniem organu nie może być mowy o braku świadomości, co do przepisów prawa budowlanego, skoro K. P. z wnioskiem o zgodę na usytuowanie przedmiotowego pawilony przy ogródku piwnym w związku z inwestycją p. S. zwrócił się do Urzędu Miasta w K.. Inspektor Nadzoru wywiódł, że na budowę pawilonu handlowego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W razie jego braku ma zastosowanie przepisu art. 48 prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. P. . Zaskarżonej decyzji zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a przez to błąd w ustaleniach stanowiących podstawę faktyczną wydanej decyzji. Decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, przepisów postępowania, w szczególności art. 48 prawa budowlanego, art. 61 § 1, art. 10 § 1 i art. 81 kpa poprzez uznanie za udowodnione okoliczności faktyczne, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się. Zdaniem odwołującego się dopuszczono się także naruszenia przepisów art. 7 kpa. Za gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami uznał wymieniony ustalenia, co do samowolnego wybudowania pawilonu. Przeprowadzenie dowodów obrazujących rzeczywisty stan rzeczy organ zaniechał. K. P. podniósł, że przedmiotowy pawilon został ustawiony na nieruchomości zgodnie z wydanym wcześniej pozwoleniem na budowę. Jest to ten sam obiekt, o którym organ wspomina w uzasadnieniu decyzji jako o obiekcie, który miał być przesunięty w związku z budową kwiaciarni. Skarżący potwierdził ten fakt. Konstrukcja pawilonu pozwoliła na jego przestawienie. Organ przyjął, że pawilon przesunął K. P. nie próbując nawet wyjaśnić tej okoliczności poprzez wysłuchanie M. S.. Zdaniem odwołującego się nieznaczne przesunięcie obiektu nie narusza w niczym wydanego pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę nie określało w sposób precyzyjny lokalizacji obiektu. Jednakże nawet gdyby sam fakt nieznacznej zmiany usytuowania "ruchomego" pawilonu w stosunku do pierwotnego ustawienia miał wymagać określonych decyzji nadzoru budowlanego to dokonanie takiej zmiany samowolnie nie może skutkować samowolnie nakazaniem rozbiórki obiektu. A zatem przyjąć należy, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 48 prawa budowlanego. Istotą prawidłowego rozstrzygnięcia organu winien być, co najwyżej nakaz ponownego przestawienia pawilonu na jego dotychczasowe, zgodne z pozwoleniem na budowę miejsce. Ponadto odwołujący się zauważył, że nie mogło być wystarczającą podstawą takiej decyzji wyrażenie przez niego woli przesunięcia swego pawilon, jeżeli przesunięcie to, czy nawet usunięcie nie było poparte na ten czas stosownymi decyzjami, zezwalającymi na zmianę lokalizacji. Organ wiedział, że zmiana dotychczasowej lokalizacji pawilonu strony wymaga dodatkowych działań prawnych. Nie mogła więc zatem zostać wydana decyzja kolidująca z istniejącym stanem prawnym. Za sprzeczne z zasadami praworządności uznać należy stworzenie przez organ administracji, takiej sytuacji, w której dostosowanie stanu faktycznego do zgodnego z prawem nastąpić może wyłącznie poprzez naruszenie prawa. Odwołujący podniósł także, że nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie. Organ nie powiadomił go też o ukończeniu postępowania, zaniechał umożliwienia stronie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Powyższe żądanie uchylenia decyzji czyni zasadnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu Odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wywiedziono, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki z art. 48 prawa budowlanego. Zarzuty stawiane przez K. P. w złożonym odwołaniu są bezpodstawne. Odwołujący się w trakcie oględzin miał możliwość wypowiedzenia się. Nie uczynił tego, nie przedłożył wymaganych dokumentów, w tym pozwolenia na budowę. Organ II instancji zgodził się z całością wywodów organu I instancji, powtórzył za nim, że każda zmiana lokalizacji wymaga pozwolenia na budowę. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył K. P. . Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, nie wyjaśnienie przez to okoliczności faktycznych i wynikający stąd błąd w ustaleniach faktycznych. Zdaniem odwołującego się w postępowaniu administracyjnym naruszono także przepisy art. 61 § 4 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 81 kpa i art. 7 kpa. Zdaniem skarżącego za niezasadne uznać należało przyjęcie przez organy administracji, że przedmiotowy pawilon postawiony został w spornym miejscu bez zezwolenia. W istocie zaś jest to ten sam obiekt, na którego postawienie poprzednik prawny skarżącego miał zezwolenie, który przestawiony został przez osobę trzecią z powodu niezgodności jego lokalizacji z kwiaciarnią. Na postawienie kwiaciarni wydane zostało pozwolenie. Skarżący podkreślił, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu, że w pozwoleniu na budowę pawilonu K.P. nie wskazano precyzyjnie lokalizacji obiektu, Tymczasem skoro nigdy nie było określone precyzyjnie umiejscowienie pawilonu, to bezpodstawne jest twierdzenie, że jego obecna lokalizacja jest sprzeczna z wydanym pozwoleniem. Jednakże nawet, gdyby sam fakt nieznacznej zmiany usytuowania ruchomego pawilonu w stosunku do poprzedniego ustawienia miało wymagać decyzji, to niemożliwe jest przy jej braku zastosowanie art. 48 prawa budowlanego poprzez rozbiórkę. Istotą rozstrzygnięcia wówczas winien być co najwyżej nakaz ponownego przestawienia pawilonu na jego poprzednie miejsce. Zdaniem skarżącego za sprzeczne z zasadą praworządności uznać należy przyjęcie za nielegalne przesunięcie w terenie obiektu skarżącego w sytuacji, gdy jego dotychczasowa lokalizacja pozostawała w kolizji z lokalizacją innego obiektu, co do którego organ wydał prawomocnie decyzję o pozwoleniu na budowę. Skarżący zażądał uchylenia decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że skoro pawilon został rozebrany to przedmiotowa skarga jest w istocie bezprzedmiotowa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. umorzył postępowanie w przedmiocie rozbiórki. Skarżący w piśmie z dnia [...] 2005 r. podtrzymał do tej pory prezentowane stanowisko w sprawie. Podkreślił, że pomimo umorzenia postępowania w przedmiocie rozbiórki skarga nie stała się bezprzedmiotowa. W wypadku uchylenia obydwóch decyzji obiekt może zostać na nowo ustawiony zgodnie z posiadanym pozwoleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. W istocie bowiem skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu w nowym miejscu. Fakt przemieszczenia pawilonu K. P. nie kwestionuje. Błędnym jest rozumowanie, iż przemieszczenie pawilonu w inne miejsce nie powoduje konieczności uzyskania nowego pozwolenia. Wprawdzie sporny pawilon nie był trwale związany z podłożem, nie oznacza to jednak, że inwestor może w sposób dowolny decydować o jego ustawieniu w obrębie tej samej ulicy, czy placu. Każdorazowo bowiem precyzyjne usytuowanie obiektu wynika z projektu budowlanego stanowiącego podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W żadnym wypadku nie jest ono dowolne. Wymogi projektu w sposób jednoznaczny, bez możliwości odstępstw stanowi art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organy administracji. Zgodnie z nim projekt winien być sporządzony na aktualnej mapie obejmującej określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących, projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzenia ścieków, układ komunikacyjny, układ zieleni, ze wskazaniem wymagań rzędnych, wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Projekt winien określać konstrukcję, funkcję, formę obiektu, stosownie do potrzeb winien być zaopatrzony w oświadczenia jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła, gazu, odbioru ścieków oraz warunkach przyłączenia obiektów do sieci wodociągowych, gazowych, cieplnych, elektroenergetycznych. Organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza: - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a) miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami ochrony środowiska, b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c) przepisami w tym techniczno-budowlanymi – kompletności projektu budowlanego, posiadanie wymaganych opinii, pozwoleń, sprawdzeń, – wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane (art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane). Fakt, iż poprzednie usytuowanie obiektu spełniało wymogi określone przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, nie oznacza by jego lokalizacja w nowym miejscu odpowiadała tym warunkom. Zmiana położenia powoduje np. zmianę odległości obiektów w tym względem zabudowy terenów sąsiednich. Na nowo należy więc badać spełnienie koniecznych parametrów dla odmiennego usytuowania inwestycji. Oświadczenie jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw wody, energii, gazu, odbiór ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci z art. 34 ust. 3 pkt 3 cyt. prawa budowlanego odnoszą się do ściśle określonej lokalizacji. Winna ona na nowo zostać poddana badaniu organów architektoniczno-budowlanych. K. P. zmieniając lokalizację winien był wystąpić z żądaniem wydania pozwolenia na budowę w nowym miejscu, uzyskując uprzednio decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. O konieczności uzyskania zgody na nową lokalizację pouczony został w piśmie z dnia [...] 2002 r. wystosowanym doń przez z-cę naczelnika Wydziału Gospodarowania Mieniem Urzędu Miejskiego w K.. W świetle powyższych wywodów nie sposób zgodzić się z zarzutami skarżącego, co do nieprecyzyjnej lokalizacji obiektu w wydanym uprzednio pozwoleniu. Nie sposób odmówić precyzji lokalizacji obiektu na projekcie wykonanym przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Istnienie pozwolenia na budowę dla spornego obiektu w poprzedniej lokalizacji skarżący nie kwestionował. Zarzut niespełnienia wymogu z art. 67 § 4 kpa nie sposób uznać za uzasadniony. W wypadku wszczęcia postępowania z urzędu za datę wszczęcia postępowania uznać można datę pierwszej czynności w sprawie. W niniejszym wypadku była to zarządzona przez organ wizja , o terminie której skarżącego poinformowano. Błędne jest rozumienie przez skarżącego przepisu art. 48 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu wykładnia tego przepisu w sposób jednoznaczny prowadzi do wniosku, iż skutkiem samowoli może być jedynie rozbiórka nie zaś jak sugeruje skarżący nakaz przestawienia pawilonu w poprzednie miejsce. Rację miał odwołujący, iż organy obydwu instancji nie dochowały wymogu z art. 10 § 1 kpa. Stron nie powiadomiono o ukończeniu postępowania, nie umożliwiono im wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, skarżący nie wykazał jednak by powyżej opisane naruszenie procedury mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważyć w tym miejscu należy, iż Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada prawidłowości postępowania w zakresie pozwolenia na budowę kwiaciarni. Stąd skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ B.Kamieńska MK