II SA/Po 311/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-04
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia napowietrznej linii energetycznej może zostać wydana, gdy właściciel kwestionuje przebieg linii ze względu na potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców oraz naruszenie jego prawa własności, mimo że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ograniczyły sposób korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia napowietrznej linii energetycznej, ponieważ inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wniosek inwestora spełniał wymogi formalne. Kwestie potencjalnego zagrożenia dla zdrowia mieszkańców nie były przedmiotem postępowania administracyjnego dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a roszczenia właściciela dotyczące nabycia nieruchomości lub odszkodowania powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości M. i W. D. zaskarżyli decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty O., która ograniczyła sposób korzystania z ich nieruchomości w celu przeprowadzenia napowietrznej linii energetycznej 400 kV. Skarżący nie kwestionowali samej inwestycji, lecz jej przebieg, podnosząc zarzuty dotyczące potencjalnego zagrożenia dla zdrowia mieszkańców oraz nadmiernej ingerencji w ich prawo własności, które chcieli przeznaczyć pod budowę tartaku i domu mieszkalnego. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i spełnia wymogi formalne, a kwestie zdrowotne nie są przedmiotem postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009r. sprawy ze skargi M. D. i W. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości; I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu J. G. od Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącym z urzędu kwotę [...] ([...] ) złote, w tym [...] ([...] ) złote tytułem podatku od towarów i usług. /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
Starosta O. decyzją z dnia [...] września 2008r. Nr [...], na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 173, poz. 1219), po rozpatrzeniu wniosku A S.A.
1. ograniczył sposób korzystania z:
a. części nieruchomości równej 116 m2 z działki oznaczonej nr ew. [...], położonej w obrębie [...], gm. K., zapisanej w KW [...]oraz
b. części nieruchomości równej 1853 m2 z działki oznaczonej nr ew. [...], położonej w obrębie [...], gm. K., zapisanej w KW [...]
stanowiących współwłasność M. D. i W. D., przez udzielenie zezwolenia A S.A. na przeprowadzenie dwutorowej, napowietrznej linii energetycznej 400 kV od stacji [...] do linii energetycznej 400 kV [...], zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
2. zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia przedmiotowych nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z przeprowadzeniem napowietrznej linii energetycznej.
3. stwierdził, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.
4. stwierdził, że ostateczna decyzja w sprawie o wydania zezwolenia na zajęcie części nieruchomości stanowi podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej.
W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że cel, na jaki ma zostać ograniczone prawo własności wnioskowanych części działek jest zgodny z celem określonym w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: ugn), tj. budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Ponadto inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem w Planie zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr XIII/54/2007 z dnia 13 grudnia 2007r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp nr 16, poz. 360), wchodzi bowiem w jednostkę bilansową, na której przewidziany jest przebieg dwutorowej linii 400 kV.
Organ stwierdził, że złożony przez A S.A. wniosek odpowiada przepisowi art. 124 ust. 2 ugn. Do wniosku dołączono negatywne wyniki rokowań przeprowadzonych przez przedstawicieli inwestora z właścicielami nieruchomości o ograniczenie prawa własności w drodze dobrowolnej umowy. Organ wskazał, że wyznaczył stronom dwumiesięczny termin do zawarcia dobrowolnej umowy ograniczenia własności, w którym strony nie zawarły umowy.
W trakcie postępowania właściciele przedmiotowych nieruchomości oświadczyli, że nie są przeciwni budowie linii, jednakże chcieliby by zmieniono jej przebieg, oddalając linię od ich siedliska. Podnieśli, iż strefa uciążliwości linii wynosi 100-200 m od osi linii, w związku z czym wnioskują o wykupienie całego siedliska. Przedstawiciel inwestora wyjaśnił, że przebieg linii został wybrany przez Radę Gminy K. z dwóch możliwych wariantów trasy. Ponadto zgodnie z raportem oddziaływania na środowisko pas techniczny, czyli pas bezpośredniego oddziaływania linii wynosi 26 m od osi linii.
Starosta wskazał, że postanowieniem z [...] września 2008r. odmówił właścicielom nieruchomości dowodu z oględzin przebiegu projektowanej linii i z raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego dla tej inwestycji, uznając w oparciu o ustawę z dnia 23 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. nr 25, poz. 150 ze zm.), iż wnioskowane dowody nie mają związku z prowadzonym postępowaniem.
Organ wyjaśnił, iż stosownie do przepisu art. 124 ust. 1 ugn starosta może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Art. 124 ust. 1 zd. drugie ugn wyraźnie ogranicza zakres decyzyjności starosty do ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku do ustaleń decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Starosta wskazał, że uchwałą z 13 grudnia 2007r. Nr XIII/54/2007 Rada Gminy K. przyjęła Miejscowy Plan zagospodarowania Przestrzennego, zgodnie z którym zlokalizowano przedmiotową linię na działkach nr [...] i [...] należących do M. i W. D . W tej sytuacji organ uznał wniosek A S.A. za uzasadniony. Jednocześnie stwierdził, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy UEFA EURO 2012 w związku z ujęciem przedmiotowej inwestycji w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 października 2007r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012 (Dz. U. Nr 192, poz. 1385 ze zm.) pod pozycją 92 załącznika do rozporządzenia, przedmiotowa decyzja otrzymuje rygor natychmiastowej wykonalności.
M. i W. D.wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 124 ust. 1 ugn. Ponownie podali, że nie kwestionują zasadności przedmiotowej inwestycji, lecz jej przebieg. Ich zdaniem przed wydaniem decyzji Starosta winien był dokonać analizy w zakresie jak najmniejszej uciążliwości przebiegu inwestycji dla właścicieli nieruchomości. Powołali się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2005r., sygn. akt I SA/Wa 223/04 (LexPolonica 1777421), w którym to stwierdzono, "że dokonanie analizy przez organ wydający decyzje ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak pełnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa." Odwołujący się podnieśli, że zlokalizowanie inwestycji w bliskości budynków mieszkalnych w [...]stanowić może realne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców. W szczególności może narazić mieszkańców na niebezpieczeństwo wyładowań atmosferycznych i dolegliwości zdrowotne, zważywszy, że odwołujący mają dzieci w wieku 2 i 13 lat. Ich zdaniem starosta nie rozważył w ogóle kwestii zmniejszenia uciążliwości planowanej linii. Konsekwencją tego jest brak stosownych wyjaśnień w zaskarżonej decyzji.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że z przepisu art. 124 ust. 1 ugn wynika, że dopuszczalność ograniczenia prawa własności możliwa jest wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na danej nieruchomości realizacje celu publicznego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Celem publicznym jest bowiem budowa i utrzymanie m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej (art. 6 pkt 2 ugn). Zgodnie zaś z uchwałą z 13 grudnia 2007r. Nr XIII/54/2007 Rady Gminy K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy K. dotyczącego przebiegu dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV przez teren gminy K. (Dz. Urz. Woj. Wlkp Nr 16, poz. 360) dla części powierzchni działek nr [...] i [...], pozostających w zakresie oddziaływania planu przewidziany jest przebieg przedmiotowej linii. Z powyższego wynika zatem, że zostały spełnione materialnoprawne przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości określone w art. 124 ust. 1 ugn.
Wojewoda wskazał, że w myśl art. 124 ust. 3 ugn udzielenie zezwolenia winno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. W ocenie organu II instancji wymóg określony w powołanym przepisie również został zachowany. A S.A. do wniosku o wydanie zezwolenia dołączyło protokoły z przebiegu negocjacji z 14 lutego i 26 marca 2008r. Z protokołów tych wynika, że Państwo D. nie wyrazili zgody na wykonanie prac związanych z budową linii i nie zawarli z inwestorem stosownej umowy, co uprawniało ten podmiot do wystąpienia z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem Wojewody organ I instancji prawidłowo uznał, że ustalenie odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości oraz za wyrządzone na nieruchomości szkody w myśl art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 ugn będzie przedmiotem odrębnego postępowania.
Ustosunkowując się do wniosku odwołujących się o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i innych aktach prawnych nie znajduje się przepis, który pozwalałby na wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Wprawdzie art. 130 § 2 kpa stanowi, że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji, lecz przepisu tego nie stosuje się w sytuacji, gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 pkt 2 kpa), jak stało się w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na główny zarzut odwołania, zgodnie z którym projektowana linia będzie powodować ujemne konsekwencje dla zdrowia mieszkańców Wojewoda stwierdził, że wpływ oddziaływania linii na mieszkańców nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Jednocześnie zaznaczył, że nie można uchylić zaskarżonej decyzji, skoro zostały spełnione wszystkie materialnoprawne przesłanki jej wydania. Na marginesie podał, iż wbrew twierdzeniom właścicieli nieruchomości przedmiotowa linia położona jest w bezpiecznej odległości od budynków mieszkalnych i nie powinna mieć wpływu na zdrowie ludności. Jak podał Minister Środowiska w odpowiedzi na interpelację nr 6169 w sprawie budowy linii elektroenergetycznej [...]i jej wpływu na zdrowie mieszkańców wsi J., przed wydaniem pozwolenia na budowę tejże linii, zgodnie z art. 46 Prawa ochrony środowiska, prowadzone było postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 11 powołanej ustawy poprzez oddziaływanie na środowisko rozumie się również oddziaływanie na zdrowie ludzi. Jak wskazał Minister w miejscowości J. istniejąca zabudowa zlokalizowana jest w odległości nie mniejszej niż 100 m od osi linii. W ocenie zaś Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. "ponadnormatywne oddziaływanie wysokiego napięcia winno zamknąć się w 26 m pasie od osi linii, nie powodując wartości wyższych niż dopuszczalne wartości poziomów pól elektromagnetycznych dla pól elektromagnetycznych o częstotliwości 50 Hz".
M. i W. D. wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody. Podnieśli, iż przedmiotowa inwestycja znacząco narusza ich prawo własności i powoduje ujemne skutki dla zdrowia osób zamieszkujących w pobliżu miejsca jej realizacji. Skarżący powołali się na rezolucję Parlamentu Europejskiego z 4 września 2008r. w sprawie środowiskowego przeglądu Europejskiego planu działania na rzecz środowiska i zdrowia na lata 2004-2010, w której Parlament Europejski stwierdził, że "jest poruszony wynikami międzynarodowego raportu Bioinitiative Working Group w sprawie pól elektromagnetycznych, który stanowi syntezę ponad 1500 badań poświęconych tej kwestii i wymienia zagrożenia dla zdrowia związane z emisjami telefonii komórkowej, UMTS-Wifi-Wimax-Bluetooth oraz telekomunikacji bezprzewodowej DECT". Dalej "stwierdza, że dopuszczalne wartości miar ekspozycji obywatela na opla elektromagnetyczne są przestarzałe, ponieważ nie zostały dostosowane po przyjęciu zalecenia Rady 1999/519/WE z dnia 12 lipca 1999r. w sprawie ograniczenia narażenia ogółu społeczeństwa na pole elektromagnetyczne (0 Hz do 300 Hz), nie uwzględniają rozwoju technologii informacyjnej i komunikacyjnej, zaleceń Europejskiej Agencji ochrony Środowiska, ani zaostrzonych norm emisji przyjętych np. w Belgii, we Włoszech, czy w Austrii oraz nie uwzględniają kwestii grup szczególnie narażonych, takich jak kobiety w ciąży, noworodki i dzieci." Mając to na względzie Parlament europejski "zwraca się do rady o zmianę jej zalecenia 1999/519/WE tak, aby uwzględnić najlepsze praktyki krajowe i ustalić w ten sposób dopuszczalne wartości miar ekspozycji, które byłyby bardziej wymagające w stosunku do ogółu urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,1 MHz do 300 Hz."
Skarżący wskazali, że w powołanym raporcie zalecono obniżenie dopuszczalnych w Polsce limitów pola magnetycznego do wartości 100 razy mniejszych (np. np. dla stacji bazowych telefonii komórkowej) i 750 razy mniejszych (dnp. przy liniach elektromagnetycznych najwyższych napięć) od tych, jakie dopuszczają polskie przepisy.
Wskazując na nadmierną ingerencję w praw własności podnieśli, iż ich działka leży w samym środku wsi J., jest w pełni uzbrojona i mogłaby ułatwić im plany życiowe. Podkreślili, ze planowali na niej budowę tartaku oraz domu mieszkalnego dla córki.
Ponadto podnieśli, iż nie jest prawdą, by najbliższa zabudowa od osi linii zlokalizowana była na odległość nie mniej niż 100 m. Ich zdaniem odległość ta wynosi ok. 85 m.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 21 października 2009r. pełnomocnik skarżących wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania powiększonych o VAT i uwzględnienie w kosztach opłaty skarbowej. Jednocześnie podniósł, iż decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów formalnych, bowiem w powołanym art. 124 ugn nie wskazano, który ustęp był podstawą decyzji. Z kolei jego zdaniem uzasadnienie decyzji jest nieprawidłowe z tego powodu, że nie wyjaśnia zastosowania przepisów, w szczególności organ nie wyjaśnił dlaczego stosuje przepisy ustawy o przygotowaniu EURO 2012 z dnia 7 września 2007r., podczas gdy, powołany przez organ załącznik nr 92 do rozporządzenia w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012 jest sformułowany bardzo enigmatycznie. Pełnomocnik skarżących zarzucił też, że w przypadku zastosowania powyższej ustawy starosta był organem niewłaściwym do wydania decyzji. Nadto w jego ocenie sentencja decyzji I-instancyjnej nie zawiera dokładnie sformułowanego ograniczenia korzystania z nieruchomości, odwołuje się też do przepisów obowiązującego planu miejscowego. Zakwestionował również nałożenie przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Z kolei skarżący wskazali, iż popierają wywody pełnomocnika oraz treść złożonej skargi. Jednocześnie oświadczyli, że pomiędzy linią elektroenergetyczną a budynkiem mieszkalnym odległość wynosi 84,63 m.
Pełnomocnik uczestnika postępowania A S.A. wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził też, że zgodnie z ustawą EURO 2012 Wojewoda wydaje tylko trzy rodzaj decyzji w niej określone, natomiast zgodnie z art. 33 ustawy w pozostałych sprawach podstawą decyzji jest ustawa o gospodarce nieruchomościami. Nadto wyjaśnił, że na działkach skarżących nie zostały posadowione słupy elektroenergetyczne, a w czasie budowy linie energetyczne były montowane z helikopterów, nie wkraczano na teren nieruchomości, tak więc nie było potrzeby dokładnego formułowania sposobu korzystania z nieruchomości. Podał też, że linia będąca przedmiotem niniejszej sprawy jest częścią linii elektroenergetycznej [...] a z kolei z O. W . biegnie linia elektroenergetyczna do P., która jest częścią obwodnicy p., zasilającej m.in. aglomerację p .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty O. z dnia [...]września 2008r. odpowiadają obowiązującemu w chwili ich wydania prawu.
Wyjaśnić na wstępie należy, iż rolą sądu administracyjnego jest badanie legalności wydanych w postępowaniu administracyjnym aktów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Co istotne sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa2006, s. 300). W uchwale z dnia 3 lutego 1997 r. (sygn. OPS 12/96, publ. ONSA 1997, nr 3, poz. 104), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 51), jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot".
Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a materialnoprawną podstawą zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji przepis art. 124 ust. 1 ugn. Rolą organów orzekających w sprawie było zatem zbadanie, czy wniosek A S.A., występującego o ograniczenie sposobu korzystania przez skarżących z należących do nich nieruchomości, spełnia warunki formalne, a więc czy został złożony przez uprawniony podmiot (art. 124 ust. 2 ugn) oraz czy dołączono do niego dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 3 ugn). Następnie, w przypadku ustalenia, iż wniosek złożono w wymaganej formie, organy zobowiązane były ocenić, czy ziściły się przesłanki określone w art. 124 ust. 1 ugn uprawniające organ do ograniczenia na rzecz wnioskodawcy sposobu korzystania z nieruchomości skarżących, tzn. czy plan miejscowy przewidywał w obrębie tych nieruchomości realizację objętego wnioskiem celu publicznego (art. 124 ust. 1 ugn).
Mając to na względzie uznać należy, że z pewnością problemem mieszczącym się w granicach niniejszej sprawy, nie była podnoszona przez skarżących kwestia, czy inwestycja polegająca na budowie dwutorowej napowietrznej linii energetycznej 400 kV stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Należy zatem uznać, że organ odwoławczy trafnie stwierdził, że wpływ oddziaływania linii na mieszkańców nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Dodać trzeba, że badanie przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę, czy budowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia skarżących prowadziłoby do naruszenia powołanego wyżej przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Stąd Sąd nie odniósł się do zarzutu skargi w tym zakresie.
Przechodząc do meritum stwierdzić należy, iż organy słusznie przyjęły, że wniosek A S.A. zasługiwał na uwzględnienie. Przypomnieć trzeba, że wniosek inwestora stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 ugn poprzedziły nieskuteczne rokowania z właścicielami nieruchomości (k. 14 i 15 akt adm. I instancji). Zgodnie z art. 124 ust. 3 zdanie drugie ugn protokoły tychże rokowań zostały dołączone do wniosku o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (k. 1-24 akt adm. I instancji). Co istotne we wniosku inwestor wyjaśnił dokładnie jaka powierzchnia działek [...] i [...] jest konieczna do założenia przedmiotowych linii elektroenergetycznych (pas o szerokości 52 m), a tym samym określił jaki jest zakres wniosku (dz. nr [...] – pow. 0,1853 ha i dz. nr [...] – pow. 0,0116 ha). Wnioskodawca wyjaśnił też, że inwestycja ta jest częścią linii elektroenergetycznej prowadzącej z Elektrowni B do O. W . Poza sporem pozostał zaś fakt, że realizacja przedmiotowej linii elektroenergetycznej została przewidziana w planie miejscowym gminy K. (uchwała Nr XIII/54/2007 z dnia 13 grudnia 2007r., Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2008r. Nr 16, poz. 360). W związku z powyższym zdaniem Sądu organy orzekające słusznie uznały, że dopuszczalne było ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu nadmiernej ingerencji organów w prawo własności wyjaśnić należy, iż Konstytucji RP (Dz. U. z 1997r. Nr 78, poz. 483) dopuszcza w art. 21 wywłaszczenie, ale jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest jednym ze sposobów wywłaszczenia nieruchomości. Przepis art. 112 ust. 2 ugn stanowi bowiem, że wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Zważywszy, że w niniejszej sprawie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło na cel publiczny, albowiem założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń do przesyłania energii elektrycznej stanowi w myśl art. 6 pkt 2 ugn jeden z celów publicznych, a kwestia odszkodowania za przedmiotowe wywłaszczenie winna zostać – zgodnie z art. 128 ust. 1 i 4 w zw. z art. 129 ust. 5 ugn – rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, nie sposób podzielić poglądu skarżących o bezprawnym naruszeniu przysługującego im prawa własności.
Wyjaśnić również należy, iż tutejszy Sąd nie może ustosunkować się do twierdzenia skarżących, zgodnie z którym niedopuszczalne było naruszenie należącego do nich prawa własności przedmiotowych nieruchomości z racji tej, iż chcieliby oni na tym terenie wybudować tartak, a w dalszej przyszłości dom dla córki. Przepis art. 124 ust. 5 ugn stanowi, że jeżeli założenie lub przeprowadzenie przewodów i urządzeń uniemożliwia właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel może żądać, aby starosta lub występujący z wnioskiem o zezwolenie nabył od niego na rzecz skarbu Państwa, w drodze umowy, własność. Przytoczony przepis przyznaje zatem – poza niniejszym postępowaniem - właścicielowi nieruchomości, na której założono lub przeprowadzono przewody lub urządzenia służące m.in. do przesyłania energii elektrycznej , roszczenie wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez odpowiedniego starostę o nabycie od niego własności. Przesłanką powstania takiego roszczenia jest jednak wykazanie przez właściciela gruntu, że przeprowadzenie powyższych urządzeń i przewodów uniemożliwia mu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 lipca 2008r., VI ACa 1529/2007, LexPolonica nr 2025256).
Nie można również uznać, by wykazane przez pełnomocnika skarżących na rozprawie naruszenie przez organ I instancji art. 107 § 1 kpa poprzez powołanie w sposób wadliwy podstawy prawnej decyzji mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Faktem jest, że Starosta O. w sentencji decyzji z [...] września 2008r. w sposób niedokładny powołał art. 124 ugn, nie podając ustępu tego artykułu (ust. 1) będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia. Zważywszy jednak, że organ w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia, powołując się prawidłowo na przepis art. 124 ust. 1 ugn, nie można przyjąć, by naruszenie to mogło mieć istotny wpływu na wynik sprawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy może być podstawą do uwzględnienia skargi.
Sąd nie zgadza się też z poglądem pełnomocnika skarżących, jakoby starosta nie był w myśl ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Euro 2012 organem właściwym do orzekania w niniejszej sprawie. Zważyć trzeba, iż powołana ustawa nie reguluje kwestii właściwości organu w sprawach dotyczących ograniczenia korzystania z nieruchomości. Przepis art. 124 ust. 1 ugn uprawnia zaś starostę do wydania decyzji w tym przedmiocie, niezależnie od tego, czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje w celu realizacji przedsięwzięć Euro 2012, czy innych inwestycji celu publicznego.
Wątpliwości Sądu nie budzi również fakt zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o Euro 2012, zgodnie z którym decyzje administracyjne wydawane w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012, określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 4 ust. 1, podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Oznacza to, że każda decyzja administracyjna, której przedmiotem jest przedsięwzięcie Euro 2012 uzyskuje z chwilą jej wydania rygor natychmiastowej wykonalności. Faktem powszechnie znanym jest, że przedmiotowa linia jest fragmentem powstającej linii elektroenergetycznej 400 kV [...]. – [...] koło P . Linia ta ma na celu poprawę zaopatrzenia w energię elektryczną Wielkopolski, a zwłaszcza poprawienie warunków równowagi i pewności zasilania okolic P., O. i K. Zgodnie z załącznikiem nr 92 do rozporządzenia Rady Ministrów z 12 października 2007r. (Dz. U. Nr 192, poz. 1385 ze zm.) rozbudowa systemu zasilania elektroenergetycznego aglomeracji poznańskiej została uznana za jedno z przedsięwzięć Euro 2012. Skoro więc odcinek linii elektroenergetycznej mający przebiegać przez działki skarżących stanowi fragment systemu linii prowadzonej przez O. do P. koło P.trafnie przyjęto, że jest on częścią wskazanego w załączniku nr 92 rozporządzenia przedsięwzięcia Euro 2012, co uzasadniało zastosowanie art. 34 ust. 1 ustawy o Euro 2012.
Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut skarżących, iż w decyzji organu pierwszej instancji nie wskazano dokładnie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości. Jak wynika z załączonych dokumentów oraz wyjaśnień pełnomocnika uczestnika złożonych na rozprawie, których skarżący nie kwestionowali, na nieruchomościach skarżących nie były posadowione słupy elektroenergetyczne, a linie energetyczne były montowane z helikopterów. W tej sytuacji określenie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia uczestnikowi postępowania na przeprowadzenie dwutorowej napowietrznej linii energetycznej jest wystarczające.
Mając na względzie powyższe Sąd uznając, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia odpowiadają obowiązującemu w dacie ich wydania prawu na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu o przepisy art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
/-/ E. Brychcy /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga
br
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło