II SA/Po 3179/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del.NSA Rafał Batorowicz Sędziowie WSA Maciej Dybowski As.sąd. Lilianna Drewniak-Żaba(spr) Protokolant Referent Tatiana Gajdzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : kwatery stałej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w O. z dnia [...] Nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w P. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/L.Drewniak-Żaba /-/R.Batorowicz /-/M.Dybowski 4 II SA/Po 3179/01 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w O., decyzją z dnia [...].06.2001 r. Nr [...] na podstawie art. 10 pkt 4, art. 13 ust. 1 i 4, 42 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 1 i art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zarządził wykwaterowanie R.D. z zajmowanej osobnej kwatery stałej położonej przy ul. [...] w O., w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, iż R.D. skorzystał z pomocy finansowej na budowę domu (decyzja Nr [...] z dnia [...].06.1995) i pomoc ta została zamieniona na bezzwrotną. W myśl art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy z 25.06.1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej emeryt wojskowy i osoby wspólnie z nim zamieszkujące są obowiązane przekazać do dyspozycji Oddziału Terenowego WAM dotychczas zajmowaną kwaterę stałą. Zgodnie z art. 40 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy - R.D. po otrzymaniu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe utracił prawo do osobnej kwatery stałej, przysługującej osobie uprawnionej. W odwołaniu od powyższej decyzji R.D. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu podał, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącą obrazą przepisu art. 42 ust. 4 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, albowiem zarządzenie wykwaterowania z zajmowanej kwatery przy ul. [...] w O. nastąpiło bez wydania uprzednio decyzji administracyjnej o zwolnieniu kwatery przez R.D. Ponadto podniesiono zarzut rażącej obrazy art. 44 ust. 1 powołanej ustawy, polegającej na całkowitym pominięciu wniosku R.D. o zawarcie z nim umowy najmu na sporną kwaterę. Odwołujący argumentował, że zgodnie z art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy dyrektor oddziału terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje decyzję o zwolnieniu kwatery, a dopiero po uprawomocnieniu się tej decyzji, jak stanowi art. 42 ust. 4 dopuszczalne jest zarządzenie wykwaterowania z zajmowanej kwatery. Wynika to z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 czerwca 1999 r. sygn. K 34/98, którym to wyrokiem Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 42 ust. 4 ustawy w zakresie dotyczącym kwater zajmowanych na podstawie umowy najmu. Natomiast odwołujący się zajmuje kwaterę na podstawie decyzji o przydziale. Decyzji o zwolnieniu kwatery nie wydano, chociaż było wszczęte i prowadzone przez organ I instancji postępowanie w tym zakresie. Ponadto odwołujący się podał, że organ nie wywiązał się z wynikającego z art. 7 kpa obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Nie wydano decyzji w zakresie złożonego wniosku o zawarcie umowy najmu na zajmowanie przedmiotowego lokalu. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w P. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 4 i 5 pkt 2 i art. 42 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji prawidłowo orzekł o obowiązku zwolnienia kwatery, w związku ze skorzystaniem przez R.D. z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Ustawa wiąże z faktem pobrania pomocy finansowej obowiązek zdania kwatery. Ponieważ prawo do kwatery R.D. zostało zrealizowane w wyniku pobrania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Organ podał ponadto, że użycie w zaskarżonej decyzji sformułowania "zarządzenie wykwaterowania" zamiast "nakazania zwolnienia" nie ma znaczenia, bowiem organ I instancji prawidłowo wskazał podstawę prawną działania, a decyzja ma na celu wyegzekwowanie obowiązku przekazania zajmowanej kwatery. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 42 ust. 4 ustawy stwierdzono, że przekwaterowanie ma miejsce w przypadku, gdy Agencja dostarcza kwaterę lub kwaterę zastępczą, co w przypadku R.D. nie miało miejsca, gdyż posiada on dom jednorodzinny, na budowę którego przyznana została pomoc finansowa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 44 ust. 1 cytowanej ustawy, podano, że w przedmiotowej sytuacji art. ten nie znajduje zastosowania. Prawidłowo organ I instancji poinformował skarżącego, że umowę najmu można zawrzeć z osobą, której prawo do kwatery wygasło, to jest zwolnionej z zawodowej służby wojskowej bez nabycia uprawnień do osobnej kwatery stałej. R.D. posiada status osoby uprawnionej do kwatery w rozumieniu przepisów ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Ponadto zgodnie z orzeczeniem NSA z 26.03.1998 r. sygn. II SA/Gd 463/97 dyrektor oddziału terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie jest uprawniony do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej o odmowie zawarcia umowy najmu z członkami rodzin zmarłych żołnierzy oraz emerytów i rencistów, którzy nie nabywają prawa do kwatery. W skardze do sądu R.D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie opierając się na argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86 poz. 433 ze zm.) wynika obowiązek zdania przez żołnierza zawodowego i osoby z nim zamieszkujące i przekazania do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowanej kwatery, jeżeli otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe. W sytuacji takiej dyrektor oddziału terenowego Agencji wydaje na podstawie art. 42 ust. 1 cytowanej ustawy decyzję o zwolnieniu kwatery, a następnie zarządza przymusowe przekwaterowanie. Mając na uwadze powyższy przepis stwierdzić należało, że w pierwszej kolejności należało wydać decyzję o zwolnieniu kwatery. Skoro taka decyzja nie została wydana to brak było podstaw do wydania zarządzenia o przymusowym wykwaterowaniu. Zauważyć również należy, że art. 42 ust. 4 określał, iż dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o zwolnieniu kwatery lub upływie terminu wypowiedzenia dyrektor oddziału terenowego Agencji zarządza przymusowe przekwaterowanie. Odnośnie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że wyrokiem z dnia 02.06.1999 r. sygn. K 34/98 OTK 1999/5/94 stwierdzono, że art. 42 ust. 4 - ale tylko w zakresie, w jakim upoważnia on dyrektora oddziału terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po upływie terminu wypowiedzenia umowy najmu, do zarządzenia przymusowego przekwaterowania byłego najemcy bez uprzedniego uzyskania w tej sprawie prawomocnego wyroku sądowego - jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma natomiast podstaw do przyjęcia, iż dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w O. miał obowiązek wydać decyzję w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu. Umowa taka ma charakter cywilny, ewentualnych roszczeń z tego tytułu należy dochodzić przed sądem cywilnym. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa i dlatego należało orzec jak w sentencji uchylając decyzje obu instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. aw zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). W sprawie niniejszej koniecznym było także orzeczenie w przedmiocie niemożności wykonania zaskarżonej decyzji - mając na względzie treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W trakcie ponownego rozpoznania sprawy konieczne będzie, po dokonaniu oceny merytorycznej sprawy wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia kwatery, a dopiero po jej uprawomocnieniu ewentualne zarządzenie wykwaterowania. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/L.Drewniak-Żaba /-/R.Batorowicz /-/M.Dybowski KB/