II SA/Po 318/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B. B. i S. B. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia odrzucić skargę. /-/ Wiesława Batorowicz Do skargi na bliżej opisaną w rubrum postanowienia decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nie zostały dołączone odpisy dla pozostałych stron (uczestników) postępowania. Sąd wezwał odrębnie każdego ze skarżących w dniu 1 kwietnia 2014 r. (data doręczenia wezwania) do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – 4 odpisów skargi (k. 1, 10, 13, 14). Ponadto w tej samej dacie (1 kwietnia 2014 r.) skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia z dnia 6 września 2013 r. w przedmiocie wpisu sądowego od skargi i pod rygorem odrzucenia skargi – wpisu od skargi w wysokości 500 zł (k. 2, 9, 12, 13 i 14). Wymagane odpisy zostały przedłożone w dniu 9 kwietnia 2014 r. wraz z wnioskiem o prawo pomocy (zwolnienie od wpisu i kosztów sądowych – k. 15) datowanym na dzień 8 kwietnia 2014 r. (data nadania – datownik placówki pocztowej – k. 16). Wymagany wpis od skargi nie został uiszczony (k. 23). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest określony w art. 47 § 1 p.p.s.a. obowiązek dołączenia do pisma odpowiedniej liczby jego odpisów, celem doręczenia ich wszystkim stronom (również uczestnikom, z uwagi na brzmienie art. 33 § 1 p.p.s.a.) postępowania. Natomiast, jeżeli wskutek niezachowania warunków formalnych pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, jak o tym stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei, z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu przez sąd. W tym miejscu warto wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny usunął występujące w orzecznictwie wątpliwości co do charakteru braku pisma procesowego polegającego na niedołączeniu do pisma wymaganej liczby odpisów, bowiem w wyniku rozpoznania wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjęcie uchwały przez skład siedmiu sędziów tego Sądu w trybie art. 264 § 2 w związku z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podjął uchwałę z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (dostępną w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że: 1. niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; 2. złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął w niniejszej sprawie z dniem 8 kwietnia 2014 r., bowiem wezwanie zostało doręczone skarżącym prawidłowo w dniu 1 kwietnia 2014 r. Wymagane odpisy zostały jednak nadesłane dopiero w dniu 9 kwietnia 2014 r., a zatem już po upływie terminu ustawowego do usunięcia braków skargi. Dokonanie czynności procesowej (przedłożenie wymaganych odpisów skargi) po upływie terminu jest prawnie bezskuteczne (art. 85 p.p.s.a.), a zatem braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w terminie. Wobec tego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Ponadto niezależną przesłanką odrzucenia skargi w niniejszej sprawie jest brak uiszczenia wymaganego wpisu od skargi. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, przy czym w myśl przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W niniejszej sprawie termin do uiszczenia wpisu od skargi, wskazany w zarządzeniu z dnia 24 marca 2014 r., upłynął z dniem 8 kwietnia 2014 r. Skarżący nie uiścili należnego wpisu w zakreślonym terminie, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Wprawdzie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od wpisu sądowego od skargi, jednakże przedmiotowy wniosek został złożony dopiero w dniu 9 [...] 2014 r. (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło zatem po upływie wskazanego w zarządzeniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Tak złożony wniosek nie mógł skutecznie zniweczyć negatywnych dla skarżących konsekwencji prawnych wynikających z faktu nieuiszczenia wpisu w terminie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony w każdym czasie – zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego toku (art. 243 § 1 p.p.s.a.), jednakże jego złożenie po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pozostaje bez wpływu na wezwanie do jego uiszczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 1003/10, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to z faktu, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy. Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi. Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy wpływa po zamknięciu terminu na uiszczenie wpisu, to warunkiem dopuszczającym możliwość zwolnienia od takiej opłaty jest istnienie w obrocie prawnym, na dzień rozstrzygania w przedmiocie prawa pomocy, prawomocnego orzeczenia sądu o przywróceniu uchybionego terminu do uiszczenia tej opłaty, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji. /-/ Wiesława Batorowicz