II SA/Po 324/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-07
Skład orzekający: Stanisław Małek, Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może umorzyć postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę (przebudowę obiektu budowlanego) na podstawie art. 105 § 1 kpa, uznając sprawę za bezprzedmiotową, w sytuacji gdy wniosek dotyczy obiektu, który został już wybudowany, a wcześniej toczyło się postępowanie dotyczące samowoli budowlanej zakończone ugodą?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może umorzyć postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę (przebudowę obiektu budowlanego) na podstawie art. 105 § 1 kpa, uznając sprawę za bezprzedmiotową, jeśli wniosek dotyczy przebudowy, a nie samowolnie zrealizowanej nadbudowy, która została zakończona ugodą administracyjną. Właściwym przepisem do rozstrzygnięcia takiego wniosku jest art. 35 ust. 4 lub 35 ust. 5 prawa budowlanego, a nie przepisy dotyczące umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o pozwolenie na przebudowę zabudowy tarasu w budynku mieszkalnym. Prezydent Miasta odmówił udzielenia pozwolenia, wskazując na istnienie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej zabudowy tarasu. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uwzględnienia wykładni NSA dotyczącej podstawy prawnej wydania decyzji. Następnie Wojewoda, uwzględniając skargę T.M., uchylił swoją poprzednią decyzję i decyzję Prezydenta Miasta, umarzając postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe, uznając, że sprawa samowoli budowlanej została rozstrzygnięta ugodą, a właściwy jest organ nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że postępowanie nie dotyczyło samowolnie zrealizowanej nadbudowy, a wniosku o pozwolenie na przebudowę, co czyniło umorzenie bezpodstawnym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2006r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500,- zł ( pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga
Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004r., po rozpatrzeniu wniosku J. i K. P. z dnia [...] lipca 2004r., odmówił udzielenia pozwolenia na przebudowę zabudowy tarasu w budynku położonym przy ul. [...] w P..
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 105 kpa w związku z art. 121 kpa.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z ugodą zawartą przez strony w dniu [...] października 1995r. w sprawie samowolnej zabudowy tarasu, zatwierdzoną postanowieniem Wojewody z dnia [...] listopada 1995r., J. i K. P. winni byli dokonać rozbiórki samowolnie wykonanej zabudowy tarasu. Inwestorzy nie dokonali powyższej rozbiórki, a więc należało odmówić udzielenia pozwolenia na budowę, skoro zgodnie z art. 35 ust. 5 prawa budowlanego nie można udzielić pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie którego dotyczy projekt inwestycji, znajduje się obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
W odwołaniu od powyższej decyzji, K. P. wskazał, że ze względów technicznych niemożliwe jest wykonanie zabudowy lekkiej konstrukcji bez uprzedniego rozebrania zabudowy istniejącej, czego organ orzekający nie wziął pod uwagę.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2004r., powołując art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując iż istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie uwzględnił wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 grudnia 2002r. w sprawie II SA/Po 409/01. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, zdaniem organu odwoławczego, jednoznacznie stwierdził, że podstawą wydania decyzji w oparciu o przepis art. 35 ust. 5 prawa budowlanego może być wyłącznie nakaz wydany w trybie art. 48 prawa budowlanego, a więc przyjęta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawa prawna jej wydania nie może mieć w sprawie zastosowania. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien uwzględnić stwierdzony stan faktyczny i formalny, w tym ocenę prawną przywołanego wyroku NSA z dnia 05 grudnia 2002r. Powinien także uwzględnić przepis art. 4 i 3 pkt 11 prawa budowlanego, wyjaśniając również, czy zlikwidowanie tarasu i jego odtworzenie należy do czynności zwykłego zarządu, czy też do czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu.
Wyżej wskazana decyzja organu odwoławczego była przedmiotem skargi uczestnika postępowania T.M. .
Po złożeniu skargi T.M., Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2005r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 105 kpa, uwzględnił skargę i uchylił swoją decyzję w całości i orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2004r. w całości i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprawa obudowy-zabudowy tarasu została już rozstrzygnięta w trybie przewidzianym w art. 121 kpa w ugodzie z dnia 19 października 1995r.
W związku z tym, że zgodnie z art. 103 ust. 3 prawa budowlanego, kompetencje do załatwiania spraw związanych z samowolą budowlaną od 01 stycznia 1999r. przejął organ nadzoru budowlanego określony w art. 83 ust. 1, to tenże organ jest właściwy, do rozpatrzenia niniejszej sprawy.
Wszczynanie nowego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji gdy sprawa samowoli podlegała już rozstrzygnięciu i prowadzone jest postępowanie przed właściwym organem nadzoru budowlanego, byłoby zdaniem organu odwoławczego, działaniem bezpodstawnym i dlatego należy postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe.
Skarga T.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2004r. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 02 czerwca 2005r. w sprawie II SA/Po 325/05.
Decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. jest przedmiotem skargi K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 kpa i art. 16 § 1 kpa. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie zauważył że sprawa dotyczy dwóch odrębnych postępowań, a mianowicie sprawy budowy ogrodu zimowego oraz sprawy rozbiórki istniejącej zabudowy tarasu, wykonanej w latach 80-tych przez ówczesnego właściciela nieruchomości.
Zdaniem skarżącego ze względów technicznych istnieje konieczność połączenia rozbiórki dotychczasowej zabudowy tarasu z równoczesną nową zabudową (tzw. ogród zimowy o lekkiej konstrukcji).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując iż przepisy prawa budowlanego nie przewidują wydawania pozwolenia na budowę na obiekty lub ich części które zostały wybudowane, a taki stan faktyczny ustalono w sprawie. W tej sytuacji, zdaniem organu, zachodzą przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji, od 1983r. toczyło się postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanej nadbudowy tarasu na I piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P..
W dniu 19 października 1995r., w toku rozprawy administracyjnej pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości T.M. i J.P. została zawarta ugoda, zgodnie z którą J.P. zobowiązała się do rozebrania istniejącej nadbudowy tarasu, a T.M. wyraziła zgodę na zabudowę tarasu lekką konstrukcją tworzącą "ogród zimowy" w terminie do 31 lipca 1996r.
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 1995r. Prezydent Miasta P. zatwierdził powyższą ugodę.
Wobec niewykonania ugody, tj. nierozebrania istniejącej zabudowy tarasu, wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, które do tej pory nie zostało zakończone.
Postępowanie będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie zostało natomiast wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego K. P. wniosku z dnia [...] lipca 2004r. o wydanie pozwolenia "na przebudowę tarasu wewnętrznego lekką konstrukcją na ogród zimowy od strony ogrodu".
Zgodnie z art. 82 i następne prawa budowlanego, organem właściwym do rozpatrzenia powyższego wniosku i wydania stosownej decyzji jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, czyli starosta. W niniejszej sprawie właściwym organem jest zatem Prezydent Miasta P..
Skoro wniosek wszczynający postępowanie w sprawie będącej przedmiotem skargi dotyczył udzielenia pozwolenia na budowę (przebudowę obiektu budowlanego) to nie ma uzasadnienia wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd Wojewody , jakoby właściwym do jej rozstrzygnięcia był organ nadzoru budowlanego. Uszło bowiem uwadze organu odwoławczego, że niniejsze postępowanie nie dotyczy samowolnie zrealizowanej nadbudowy tarasu – to postępowanie zostało przecież zakończone ugodą administracyjną z dnia 19 października 1995r.
W tej sytuacji brak było podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę na podstawie art. 105 § 1 kpa i stąd Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 200 i 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Sąd nie podzielił też poglądu organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że podstawą umorzenia postępowania w niniejszej sprawie, a więc w przedmiocie pozwolenia na budowę, może być fakt, że wniosek dotyczy obiektu lub jego części które zostały już wybudowane. W niniejszej sprawie wniosek dotyczy bowiem przebudowy tarasu, a więc podstawą rozstrzygnięcia może być jedynie art. 35 ust. 4, bądź art. 35 ust. 5 prawa budowlanego.
/-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło