II SA/Po 326/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego J.F. D. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa w sprawie ze skargi J. F. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2016 r. , NR [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstw rolnego; postanawia odrzucić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Wniesiona przez pełnomocnika skarżącego – adwokata P. M., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, zawierała braki formalne – nie dołączono odpisu skargi oraz pełnomocnictwa. Zarządzeniem z dnia 19 maja 2016 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zobowiązał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi oraz złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 maja 2016 r. (k. 26 akt sądowych). W wyznaczonym terminie pełnomocnik uzupełnił brak formalny skargi w postaci nadesłania jej odpisu, jednakże nie przedłożył pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. Pełnomocnik w piśmie z dnia 31 maja 2016 r. (k. nr 28 akt sądowych) wyjaśnił, iż uzyskanie pełnomocnictwa w terminie 7 dni jest niemożliwe z uwagi na zamieszkiwanie skarżącego poza terytorium kraju. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przedłużenie terminu do złożenia pełnomocnictwa do dnia 01 lipca 2016 r. W dniu 7 czerwca 2016 r. (k. 36-38 akt sądowych) pełnomocnik złożył do akt sprawy potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącego w dniu 16 września 2009 r. Postanowieniem z 7 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 lipca 2016r. W dniu 28 lipca 2016 r. adw. P. M. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, iż przez tutejszym Sądem jak też Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyły się postępowania, w których przedkładał pełnomocnictwo z 16 września 2009 r., pełnomocnictwo to nie było wówczas kwestionowane. Takie pełnomocnictwo zostało też złożone w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji pełnomocnik skarżących, wezwanie Sądu z 23 maja 2016 r. odczytał jako wezwanie do przedłożenie nowego pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie. W celu uzyskania takiego nowego pełnomocnictwa skarżący podjął więc szereg działań zmierzających do uzyskania nowego pełnomocnictwa: następnego dnia po otrzymaniu wezwania z 1 maja 2016 r. drogą e-mailową zwrócił się do skarżącego (za pośrednictwem Z. D.) o przesłanie nowego pełnomocnictwa podpisanego przez skarżącego. Po otrzymaniu tego pełnomocnictwa niezwłocznie przesłał je Sądowi. Dalej pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, iż wątpliwość, co do treści zawartej w wezwaniu z dnia 23 maja 2016 r. odnośnie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, dla strony została usunięta dopiero po otrzymaniu w dniu 25 lipca 2016 r. postanowienia WSA z dnia 7 lipca 2016 r. Dopiero z treści tego postanowienia można było jednoznacznie stwierdzić, o jakie pełnomocnictwo sąd zwracał się w wezwaniu z 23 maja 2016 r. Chodziło mianowicie o pełnomocnictwo (lub jego uwierzytelniony odpis) z dnia 16 września 2009 r., które znajdowało się w aktach sprawy i było powoływane w skargach, odwołaniach oraz na podstawie, którego skarżący działał jako strona w postępowaniach sądowo - administracyjnych oraz administracyjnych, a nadto które stanowiło umocowanie dla pełnomocnika do prowadzenia w jego imieniu spraw przed organami administracji i samorządowymi, a także przed sądami administracyjnymi obu instancji. Zdaniem pełnomocnika strony powyższe przemawia za uwzględnieniem jego wniosku zwłaszcza, że uchybienie terminu do złożenia pełnomocnictwa było nieznaczne. W uzupełnieniu wniosku, w piśmie z dnia 29 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż pełnomocnictwo załączone przez skarżącego przy piśmie z dnia 7 czerwca 2016 r. jest tym samym pełnomocnictwem, które skarżący do sprawy złożył w 2009 r. i które opisuje we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 28 lipca 2016 r. Wnosząc skargę z dnia 19 kwietnia 2016 r. skarżący powołała się na to pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach sprawy, upoważniające m.in. ustanowionego pełnomocnika do prowadzenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718) przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest możliwe, jeżeli strona uchybiła terminowi do dokonania czynności bez własnej winy. Brak winy w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi, gdy strona dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swojej sprawy, a uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzenia niezależnego, któremu strona nie mogła przeciwdziałać. Strona odpowiada przy tym za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne. W takiej sytuacji przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli osobie działającej za stronę nie można przypisać winy w uchybieniu terminowi. Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 2 wymienionej ustawy, strona domagająca się przywrócenia terminu powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Analizując wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, złożony w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącego, Sąd uznał, iż wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 87 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona jako przyczynę uchybienia terminowi do uzupełnienia barku formalnego skargi wskazała wątpliwości dotyczące treści wezwania Sądu z dnia 23 maja 2016 r. Zdaniem pełnomocnika strony, z wezwania tego nie wynika, czy Sąd oczekiwał nadesłania nowego pełnomocnictwa, czy przesłania pełnomocnictwa (lub jego uwierzytelnionego odpisu) z dnia 16 września 2009 r., składanego już w toku postępowania administracyjnego oraz na potrzeby wcześniejszych postępowań sądowoadministracyjnych. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, iż ostatecznie uznał, że Sąd oczekuje nowego pełnomocnictwa, którego, z uwagi na fakt przebywania przez mandanta za granicą, nie był w stanie uzyskać w zakreślonym przez Sąd terminie. Tymczasem zauważyć należy, iż w dniu 7 czerwca 2016 r. pełnomocnik przesłał do Sądu uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 16 września 2009 r., upoważniającego go do występowania w imieniu mandanta m.in. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tego samego, które załączone jest do akt administracyjnych sprawy). Do odpisu pełnomocnictwa dołączono pismo przewodnie (opatrzone datą 7 czerwca 2016 r. – k. 36 akt sądowych), w którym pełnomocnik poinformował, iż przesyła pełnomocnictwo upoważniające go do "prowadzenia" niniejszej sprawy przed sądami administracyjnymi w imieniu J. F. D. Zdaniem Sądu powyższe oznacza, iż najpóźniej w dniu złożenia w Sądzie wyżej opisanego pełnomocnictwa, tj. dnia 7 czerwca 2016 r., ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania tej czynności wskazana we wniosku o przywrócenie terminu. Z powołanego pisma pełnomocnika strony skarżącej z tej samej daty wynika bowiem, iż najpóźniej w dniu tym pełnomocnik uznał ostatecznie, iż przedłożenie tego dokumentu stanowi uzupełnienia braku formalnego skargi, którego dotyczyło wezwanie Sądu z 23 maja 2016r. Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika, iż termin ten należy liczyć od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi, jak również tego, że dopiero z uzasadnienia tego postanowienia wynikało w jaki sposób wezwanie w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa należało wykonać. Sąd nie podziela również argumentacji podnoszonej w piśmie z dnia 29 lipca 2016 r., z której wynika, że strona skarżąca kwestionuje zasadność wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa (lub jego uwierzytelnionego odpisu) w sytuacji, gdy takowe jest załączone do akt administracyjnych sprawy. Pomijając kwestię, że powyższy zarzut mógłby ewentualnie odnieść skutek w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające przedmiotową skargę, to wskazać należy, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym treść art. 37 § 1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek ten potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. Nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji, czy też dokonaną przed sądem, ale w innym, zakończonym postępowaniu. Wspomniana w art. 37 § 1 regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Nie powinno budzić wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Poza tym, gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie pełnomocnika skarżącego z przedkładania pełnomocnictwa w sytuacji, gdy znajduje się ono w aktach administracyjnych lub zostało dołączone w innej, zakończonej sprawie danego podmiotu, to regulację taką w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niewątpliwie zawarłby (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2014 r. II FSK 3769/13. z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I FSK 490/14 – dostępne na stronach internetowych NSA w CBOSA). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy stwierdzić zatem należy, iż wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi z 28 dnia lipca 2016 r. złożony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 87 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co obliguje Sąd do jego odrzucenia na podstawie art. 88 powołanej ustawy, zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W opisanych okolicznościach odrzucenie przedmiotowego wniosku nie można też traktować jako pozbawienie prawa do sądu, co Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę rozważył. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak