II SA/Po 334/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-10-17

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciele lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym, w którym planowana jest inwestycja budowlana polegająca na dobudowie zewnętrznych schodów do lokali usługowych, posiadają status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli nie wykażą konkretnych przepisów prawa materialnego ograniczających zagospodarowanie ich nieruchomości?
Ratio decidendi
Właściciele lokali, którzy nie wykażą, że ich lokal znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co wiąże się ze wskazaniem konkretnych przepisów ograniczających zagospodarowanie ich nieruchomości, nie posiadają statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Samo istnienie interesu faktycznego, związanego z potencjalnymi uciążliwościami, nie jest wystarczające do nadania przymiotu strony.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami lokalu mieszkalnego, wnieśli odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na dobudowie zewnętrznych schodów do lokali usługowych. Zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uznania ich za strony postępowania. Wojewoda Wielkopolski decyzją umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżących za niebędących stronami. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi H. G. i M. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oddala skargę Decyzją z dnia ... 2013 r. nr ..., znak ..., Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących nowe wejścia wraz ze schodami zewnętrznymi do lokali usługowych na parterze budynku C od strony wschodniej elewacji kompleksu przy ul. U., W. i W. w Poznaniu - działka nr ... ark. . Ł. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. G. i M. W., nie uznani za strony w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji. Odwołanie zostało wniesione w terminie obowiązującym dla stron postępowania. Odwołujący zarzucili organowi wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, to jest: art. 7 k.p.a, art. 10 § 1 k.p.a, art. 28 k.p.a, art. 61 § 4 k.p.a i art. 97 § 1 pkt. 4) k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 2 , art. 32 ust. 1 pkt. 2 , art. 33 ust. 2 pkt. 3, ustawy prawo budowlane. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołujący wyjaśnili, iż są współwłaścicielami - w częściach równych, lokalu mieszkalnego nr ... o łącznej powierzchni 143,48 m2 położonego w budynku przy ul. W. nr ... w P. wraz ze związanym z nim udziałem wynoszącym ... części we własności nieruchomości oraz częściach wspólnych budynku i innych urządzeń. Właściciele lokali oraz nieruchomości położonych w P. przy ul. W. nr ... i ul. U. nr ..., tworzą wspólnotę mieszkaniową pod nazwą: Wspólnota Mieszkaniowa C.. Zarząd nieruchomością wspólną został powierzony spółce ... spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w P. ( obecnie . spółka z o.o. S.K.A.), która jest jednocześnie inwestorem zamierzającym zrealizować roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją. Inwestor podjął próbę uzyskania pozwolenia na budowę bez uzyskania wcześniejszej zgody Wspólnoty i w tym celu w dniu .. 2013r. złożył w Urzędzie Miasta P. wniosek o pozwolenie na budowę. Inwestor został przez organ wezwany do uzupełnienia tego braku i inwestycja została poddana pod głosowanie Wspólnoty Mieszkaniowej. Odwołujący głosowali przeciwko podjęciu uchwały nr ..., na podstawie której Wspólnota mieszkaniowa ... miała wyrazić zgodę na realizację tej inwestycji. Odwołujący podneiśli, iż będąc członkami Wspólnoty Mieszkaniowej mają jednocześnie swój własny indywidualny interes prawny aby uczestniczyć jako strona w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Realizacja przedsięwzięcia będzie wywierać bezpośredni i bardzo negatywny wpływ na prawa odwołujących. Wpływ ten będzie się przejawiać w tym, iż inwestycja będzie realizowana w bezpośredniej bliskości lokalu nr ... będącego własnością odwołujących, który jest usytuowany na parterze budynku i będzie prowadzona przy ścianie lokalu odwołujących oraz w bezpośredniej bliskości okien odwołujących wychodzących na ulicę U.. Inwestycja ta spowoduje, że klienci lokalu użytkowego, do którego ma być dobudowane nowe wejście oraz schody, będą z tego wejścia i schodów korzystać, potencjalnie co najmniej między godziną 700 a godziną 1800. Jest prawdopodobne, że lokal będzie wykorzystywany do prowadzenia bardzo intensywnej działalności gospodarczej, w konsekwencji czego nasilenie ruchu na schodach będzie zapewne bardzo duże. Nie można także wykluczyć, iż lokal będzie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej tego rodzaju, z którą wiąże się konieczność dostawy towarów, a to z kolei będzie powodowało, że nowe wejście oraz sąsiadujące z będącym własnością odwołujących lokalem nr ... schody, będą intensywnie wykorzystywane również do tego celu. Lokal użytkowy z założenia powoduje liczne uciążliwości dla bezpośrednich sąsiadów, czyli przede wszystkim dla odwołujących. Odwołujący kupując lokal nr ... zostali zapewnieni, iż kupują mieszkanie na terenie luksusowego osiedla, na którym komfort mieszkańców oraz ich spokój, a tym samym możliwość pełnego i nie zakłóconego odpoczynku to wartość najwyższa i główna korzyść, którą osiągną decydując się na mieszkanie w tym miejscu P.. Planowana inwestycja spowoduje, że mieszkanie odwołujących w sąsiedztwie którego zostanie usytuowane wejście do lokalu użytkowego, nie będzie już dłużej cichym, spokojnym i komfortowym. Odwołujący będą narażeni nie tylko na ciągły hałas, lecz również zostaną pozbawieni prywatności na skutek usytuowania schodów w sposób pozwalający osobom z nich korzystającym na "zaglądanie przez szyby" do ich mieszkania. Odwołujący, niezależnie od niniejszego odwołania - złożyli także w dniu 10.10.2013r. pozew o unieważnienie uchwały wspólnoty nr ... z dnia ...2013r. Organ w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego naruszył przepisy 97 § 1 pkt 4) k.p.a, poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ - do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie uchwały nr .... Zdaniem odwołujących organ naruszył równeiż przepisy art. 28 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a oraz art. 10 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie ustalenia wszystkich stron toczącego się postępowania. Ponadto nie informując wszystkich stron o toczącym się postępowaniu, organ I instancji nie zapewnił stronom możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. W konsekwencji naruszono także przepisy art. 7 k.p.a., ponieważ nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia ... 2014 r. Nr ..., wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267-j.t.) zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu pisma H. G. i M. W., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, iż dla poparcia swoich tez skarżący przedłożyli kopię postanowienia Sądu Okręgowego w P. ..., z dnia ... 2013 r. sygn. akt ..., którym Sąd postanowił udzielić zabezpieczenia poprzez wstrzymanie wykonania uchwały nr ... Wspólnoty Mieszkaniowej ... w P., dotyczącej budowy dodatkowych wejść do lokali nr ... w budynku ... do chwili prawomocnego zakończenia postępowania. Wskazano, iż organ odwoławczy postanowieniem z dnia ... 2013 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, bowiem uznano, że wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła ... sp. z o.o. S.K.A. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia ... 2014 r. znak ... uchylił zaskarżone postanowienie w całości stwierdzając, iż zaskarżenie uchwały z dnia ... 2013 r. nr ... oraz wstrzymanie jej wykonania postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia ... 2013 r. sygn. akt ... nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Dalej wskazano, że prowadząc wezwano odwołujących do przedłożenia rzutu kondygnacji budynku ze wskazaniem, które pomieszczenia przynależą do lokalu nr .... Ponadto 4 lutego 2014r. wpłynęło pismo ... sp. z o.o. S.K.A., w którym wskazano, iż Spółka posiada prawo do dysponowania nieruchomością, wynikające z uprzednio udzielenia przez większość członków Wspólnoty zgody na wykonywanie na nieruchomości wszelkich robót budowlanych. Zgoda została wyrażona przez członków Wspólnoty w treści aktów notarialnych ustanawiających odrębną własność poszczególnych lokali wraz z jednoczesną ich sprzedażą. W treści §7 ww. aktów członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej udzielili nieodwołalnego i niegasnącego pełnomocnictwa do prowadzenia wszelkich robót budowlanych na nieruchomości, jak i wyrazili nieodwołalną i niegasnącą zgodę na dokonywanie przedmiotowych robót. Ponadto strona posiada prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie uchwały nr ... Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia ... 2013 r., a postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. ... z dnia ... 2014 r. sygn. akt ... uchylono w całości postanowienie Sądu Okręgowego w P. ... z dnia ... 2013 r. o udzieleniu zabezpieczenia przez wstrzymanie wykonania ww. uchwały. Wojewoda Wielkopolski następnie wskazał, iż na etapie weryfikacji każdego projektu budowlanego następuje określenie stron postępowania. W art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 - dalej zwanej "Prawo budowlane") zostało zdefiniowane pojęcie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Obszar ten określa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Do tej konstrukcji prawnej odwołuje się przepis ust. 2 w art. 28, który określa podmioty, którym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przysługuje przymiot stron. Stronami w takim postępowaniu są wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego jest niewątpliwie lex specialis w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a. Interes prawny którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu (postanowienie NSA z dnia 30 maja 1984 r. II SA 789/84). W przedmiotowej sprawie odwołujący nie zostali uznani przez organ I instancji za strony postępowania, w związku z czym nie są adresatami ww. decyzji. Dalej wyjaśniono, że planowana inwestycja polega na wybudowaniu schodów do lokali nr ..., znajdujących się na parterze budynku .... przy ul. W. od strony elewacji wschodniej. Projekt przewiduje demontaż istniejącej stolarki okiennej, ocieplenie ścian, słupków międzyokiennych, stropu od wewnątrz styropianem oraz wykończenie murów zewnętrznych od wewnątrz płytką ceglana ciętą [str. 13 projektu]. Lokale nr ... są własnością ... sp. z o.o. S.K.A., natomiast teren na którym mają powstać schody stanowi część wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej ... w P., w imieniu której zarząd nad nieruchomością wspólną sprawuje ... sp. z o.o. S.K.A. Lokal Skarżących nr ... znajduje się w sąsiedztwie lokalu nr .... do którego m.in. Inwestor zamierza pobudować schody. Zdaniem organu wykonanie bezpośrednich schodów do lokalu użytkowego nr ... wyeliminuje potrzebę korzystania przez potencjalnych użytkowników lokalu nr ... z części wspólnych budynku, tj. dziedzińca i korytarza. Ponadto jak wynika z projektu budowlanego, schody zostaną obudowane balustradą. Odległość balustrady znajdującej się w osi D [rysunek A02 i A06] od najbliższej krawędzi okna Skarżących wynosi ok. 8m. Mając to na uwadze Wojewoda wskazał, iż podziela stanowiskiem Sądu Apelacyjnego i przytoczył argumenty zawarte w postanowieniu z dnia ... 2014 r. sygn. akt ... przyjmując je jako udowodnione: ,,co do wykonania narożnikowego wejścia cło lokalu użytkowego nr ... wskazać należy, że powodowie nie naprowadzili żadnych twierdzeń na okoliczność, że może to mieć związek z korzystaniem z ich lokalu mieszkalnego nr .... (...) jeśli chodzi natomiast o lokal mieszkalny powodów stwierdzić należy, że istotnie lokal nr 34 znajduje się w sąsiedztwie lokalu powodów nr .... Pozwana w zażaleniu zarzuciła, że dodatkowe wejście dobudowane zostanie w odległości ok. 10 metrów od lokalu mieszkalnego powodów. Nie będzie się więc znajdować w jego bezpośrednim sąsiedztwie. (...) Zdaniem Sądu Apelacyjnego w tej fazie postępowania nie ma wystarczających podstaw do stwierdzenia, aby takie usytuowanie zewnętrznych schodów skutkowało możliwością naruszenia prywatności powodów przez potencjalnych klientów przedsiębiorstwa, które ma prowadzić swoją działalność w lokalu użytkowym, w którym ma być prowadzona działalność biurowa. Nie uprawdopodobniono również w wystarczającym zakresie, że omawiana budowa naruszy ich interesy rozumiane jako poczucie komfortu, spokoju, estetyki czy obniży prestiż nieruchomości. W szczególności należy poddać rozwadze okoliczność, w jakim stopniu dobudowanie zewnętrznego wejścia bezpośrednio do lokalu użytkowego wpłynie na obniżenie możliwego dyskomfortu mieszkańców nieruchomości. Należy przy tym uwzględnić, że niewybudowanie nowego wejścia uzasadnia przyjęcie domniemania, że potencja]ni klienci przedsiębiorstwa korzystaliby ze wspólnego dziedzińca, wejścia wewnętrznego i korytarza przeznaczonego dla właścicieli lokali mieszkalnych w budynku, w tym dla powodów. Natomiast hałas wynikający z prowadzenia prac budowlanych związany z wybudowaniem dodatkowego wejścia do lokalu nr ... nie wchodzi w zakres innego naruszenia w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokal, ma bowiem charakter przejściowy, prowadzi do wykonania zaskarżonej uchwały". Wojewoda wskazał, iż właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. W ocenie organu II instancji Skarżący nie wykazali interesu prawnego, który nadawałby im statut strony w niniejszym postępowaniu. Kończąc Wojewoda zaznaczył, że nie zawiadomił stron postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgodnie z art. 10 kpa, bowiem wszystkie przedłożone dowody w sprawie są znane, tak ... sp. z o.o. S.K.A., jak i skarżącym. H. G. i M. W. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnoasząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 oraz § 2 k.p.a, art. 28 k.p.a, i art. 97 § 1 pkt. 4) k.p.a, art. 107 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a., oraz 138 § 1 ust. 3 kpa; jak również przepisów prawa materialnego - art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą ich wykładnię oraz poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik toczącego się postępowania. Skarżący powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący podkreślili, że w tej konkretnej sprawie są stronami postępowania administracyjnego i tak powinni być traktowaniu przez organy obu instancji. Wbrew twierdzeniom organu II instancji skarżący wykazali swój indywidualny – odrębny od interesu Wspólnoty Mieszkaniowej jako całości – interes prawny w byciu niezależną stroną postępowania, zarówno w uzasadnieniu odwołania jak i poprzez załączone do odwołania dokumenty. Skarżący wskazali podstawy prawne na poparcie takiego stanowiska – przepisy prawa administracyjnego, prawa budowlanego oraz ustawy o własności lokali, w tym w szczególności art. 25 ust. 2 tej ustawy, czego organ najwyraźniej nie uwzględnił podejmując zaskarżoną decyzję dokonał niewłaściwej wykładni art. 28 kpa. Zdaniem skarżących Wojewoda nie wyjaśnił z jakiego powodu umorzył postępowanie odwoławcze oraz nie wskazał na podstawę prawną umorzenia. Takie działanie narusza art. 8 i 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Podniesiono, ze w pierwszej fazie postępowania skarżący zostali uznani za stronę postępowania i doszło do zawieszenia postępowania, a skarżący zostali wezwani do przedłożenia rzutu kondygnacji, to de facto skarżący uzyskali przymiot strony, co uniemożliwia późniejsze umorzenie postępowania. Zdaniem skarżących organ mógł co najwyżej stwierdzić niedopuszczalność odwołania z powodu braku przymiotu strony. Również wskazanie skarżących jako strony w rozdzielniku zaskarżonej decyzji świadczy, że zostali uznani za stronę postępowania. Zaskarżona decyzja jest zatem wewnętrznie sprzeczna. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko co do konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozpatrzenia ich skargi na postanowienie GINB z ... 2013 r., którą wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Kończąc skarżący podnieśli zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 10 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący podnieśli, iż organ arbitralnie uznał, że pismo inwestora z 4 lutego 2014 r. jest im znane, co nie jest prawdą. Mając na uwadze, że organ powołał się na treść tego pisma, jako istotnego w sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, naruszenie art. 10 k.p.a ma charakter istotny. Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 17 października 2014 r. skarżący podtrzymali skargę i jej zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Wielkopolski umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane wniesionym przez skarżących odwołaniem od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących nowe wejścia wraz ze schodami zewnętrznymi do lokali usługowych na parterze budynku C od strony wschodniej elewacji kompleksu przy ul. U. w P. - działka nr ... ark. ... Ł. Skarżący są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego nr ... położonego w budynku przy ul. W. nr ... w P. wraz ze związanym z nim udziałem wynoszącym ... części we własności nieruchomości oraz częściach wspólnych budynku i innych urządzeń. Właściciele lokali oraz nieruchomości położonych w P. przy ul. W. nr ... i ul. U., tworzą wspólnotę mieszkaniową pod nazwą: Wspólnota Mieszkaniowa City Park. Zarząd nieruchomością wspólną został powierzony spółce ... spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w P. ( obecnie ... spółka z o.o. S.K.A.), która jest jednocześnie inwestorem zamierzającym zrealizować roboty budowlane. Skarżący nie zostali uznani za stronę postępowania przez organ I instancji. Jak wynika z akt sprawy, odwołanie wnieśli w terminie przewidzianym dla stron. Przedmiotem sprawy jest kwestia spełnienia przesłanki podmiotowej, jako warunku dopuszczalności odwołania. Skarżący swój interes prawny wywodzili z okoliczności, że tak określona inwestycja zakresem swoim niesie ograniczenia w korzystaniu ze stanowiącego ich własność lokalu nr ... w budynku przy ul. W., poprzez uciążliwości związane z korzystaniem z nowego wejścia i schodów przez klientów lokali użytkowych, na potrzeby których tę inwestycję przewidziano, potencjalnie generowanie hałasu, naruszenie intymności domowników, spadek wartości ich mieszkania. Z powyższego skarżący wywodzą, iż planowana inwestycja oddziałuje negatywnie na stanowiący ich własność lokal mieszkalny, co stanowi naruszenie ich interesu prawnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na roboty budowlane zainicjowane wnioskiem inwestora - ... Sp. z o.o. S.K.A. w P., czy też, jak uważa organ odwoławczy, nie są oni stroną tego postępowania. Wskazać należy, że kwestię statusu strony w sprawie pozwolenia na budowę reguluje przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący w stosunku do art. 28 k.p.a. - zawierającego ogólną definicję strony - regulację szczególną i o węższym zakresie stosowania. Po myśli przywołanej normy prawa materialnego, stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "obszar oddziaływania obiektu" oznacza teren w otoczeniu obiektu budowlanego wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Nie ulega wątpliwości, że celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest zawężenie kręgu stron postępowania do podmiotów wskazanych w tym przepisie, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie takie - wynikające z przepisów odrębnych - musi godzić w konkretne uprawienia tych podmiotów, związane z zagospodarowaniem nieruchomości. Zaskarżone pozwolenie dotyczy wykonania robót budowlanych obejmujących nowe wejścia wraz ze schodami zewnętrznymi do lokali usługowych na parterze budynku C od strony wschodniej elewacji kompleksu przy ul. U., W. i W. w P. Co istotne, ewentualne oddziaływanie tak określonej inwestycji nie obejmuje oddziaływania lokali użytkowych, lecz projektowanych do realizacji wejść oraz schodów do nich. Skarżący również podnoszą, że są stroną wskazanego wyżej postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż są oni właścicielami wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w tym kompleksie mieszkalnych wraz z przypadającym na ten lokal udziałem we własności nieruchomości oraz częściach wspólnych. Przymiot strony postępowania skarżący wywodzą z faktu bycia członkami Wspólnoty Mieszkaniowej. Z przedstawionym wyżej stanowiskiem nie można się zgodzić. Kwestionowana inwestycja została zaplanowana w kompleksie mieszkalnym, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa. W myśl art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) wspólnota mieszkaniowa, w skład której wchodzą właściciele lokali określonej nieruchomości, może być podmiotem praw obowiązków. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, jeśli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Właściciel lokalu może legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, o ile wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się ze wskazaniem konkretnego przepisu, który ogranicza swobodę korzystania z stanowiącego ich własność lokalu. W ocenie Sądu skarżący okoliczności takich nie wykazali. Jak trafnie przyjął Wojewoda Wielkopolski, dla wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu istotne jest określenie zasięgu potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji na inne nieruchomości i wynikających z niego ograniczeń w zagospodarowaniu tych nieruchomości. Dla uznania, że teren na który wskazują skarżący znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, konieczne byłoby wskazanie konkretnych nakazów czy zakazów, wynikających z przepisów odrębnych - tj. przepisów administracyjnego prawa materialnego, takich jak np. warunki techniczno-budowlane, prawo wodne, prawo ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, które w związku z realizacją opisanej inwestycji, wprowadzałby ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości oznaczonej jako lokal nr .... Takich ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych skarżący jednak nie wskazali. Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika ponadto, że odległość balustrady znajdującej się w osi D [rysunek A02 i A06] od najbliższej krawędzi okna skarżących wynosi ok. 8m. Takie usytuowanie również przesądza, że lokal należący do skarżących nie znajduje się w obszarze nawet hipotetycznego oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia. Przeciwnie, wybudowanie schodów spowoduje, że klienci lokali użytkowych nie będą korzystać z korytarza, klatki schodowej i innych części wspólnych budynku, w którym lokal nr ... jest położony. W takiej sytuacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżących co do tego, że nieruchomość, co do której przysługuje im tytuł prawny w postaci współwłasności, znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Podnoszone przez skarżących twierdzenia uzasadniają jedynie istnienie po ich stronie interesu faktycznego. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że odwołanie może złożyć jedynie strona postępowania, zatem w przypadku wpłynięcia pisma stanowiącego odwołanie, obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności było zbadanie, czy pochodzi ono od podmiotu uprawnionego, będącego stroną w postępowaniu. Powyższe stanowi bowiem, jak wyżej wywiedziono, podmiotową przesłankę dopuszczalności odwołania, zatem ustalenie tej kwestii warunkuje zgodne z prawem prowadzenie postępowania odwoławczego i rozpoznanie merytoryczne sprawy. Stwierdzenie braku legitymacji do złożenia odwołania obliguje organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, o czym stanowi art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W odniesieniu do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a. należy zauważyć, że w orzecznictwie i doktrynie postępowania administracyjnego zarysowały się dwa odmienne stanowiska co do rozstrzygnięcia o braku przymiotu strony osoby wnoszącej odwołanie. Pierwsze z nich przyjmuje, że odwołanie służy wyłącznie stronie w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wniesienie odwołania przez podmiot, który nie dysponuje interesem prawnym, powoduje konieczność stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w formie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Drugi zaś pogląd zakłada, że o braku interesu prawnego organ odwoławczy może rozstrzygać jedynie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem B. Adamiak dla ustalenia zasadności twierdzeń odwołującego się, że wydana decyzja narusza jego interes prawny lub obowiązek lub też, że żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, organ powinien rozpoznać odwołanie. Jeżeli organ odwoławczy, w wyniku rozpoznania odwołania, uzna bezzasadność twierdzeń odwołującego się, powinien decyzją umorzyć postępowanie odwoławcze na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 284). Istniejące w tym względzie wątpliwości wyjaśnił NSA w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. (OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119). W jego ocenie stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W uzasadnieniu sąd wskazał na wypowiedzi judykatury, konsekwentnie akceptujące tezę, że ustalenie interesu prawnego osoby uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Przymiot strony uzyskuje każdy, kto wystąpi z odpowiednim procesowym żądaniem (por. wyr. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III ARN 64/94, OSNAPiUS 1995, nr 10, poz. 118). Łącznikiem między sferą stosowania prawa procesowego a prawem materialnym przy wszczęciu postępowania i w jego toku jest pojęcie interesu prawnego. Ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a. Natomiast rozstrzygnięcie tej kwestii na podstawie art. 134 oznacza akceptację dla gabinetowego rozstrzygania w trybie pozaprocesowym, z jednoczesnym wyłączeniem ustanowionych w postępowaniu administracyjnym gwarancji ochrony praw strony. Mówiąc inaczej, przyjęcie takiej koncepcji oznacza niczym nieusprawiedliwione odstępstwo od modelowych cech systemu instancyjnego (por także wyr. NSA z 2 grudnia 2008 r., II GSK 489/08, niepubl., za: Grzegorz Łaszczyca Komentarz do art. 138 kpa Lex Komentarze). Dokonywanie ustaleń faktycznych i prawnych związanych z meritum żądania zgłoszonego w odwołaniu związane jest zatem z procesowym sposobem załatwienia sprawy i może mieć miejsce jedynie w ramach rozpoznawania odwołania, a więc w fazie drugiej postępowania odwoławczego. W realiach niniejszej sprawy badanie przymiotu strony nastąpiło w toku postępowania administracyjnego - postępowania odwoławczego, zatem zgodnie z ww. wymogami. Przymiotu strony postępowania skarżący również nie uzyskali w drodze działań organu – zawieszenia postępowania oraz poprzez wymienienie ich w rozdzielniku do decyzji, jak również jej doręczenia. Sąd podziela również stanowisko organu, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z wniesieniem powództwa o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej. Podstawy do zawieszenia postępowania nie można również wywodzić z faktu zaskarżenia przez skarżących postanowienia GINB, którym uchylono postanowienie Wojewody Wielkopolskiego o zawieszeniu przedmiotowego postępowania odwoławczego. Badanie tej przesłanki byłoby bowiem możliwe w sytuacji, gdy organ odwoławczy uznałby skarżących za stronę postępowania i przystąpiłby do merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji. Na wynik sprawy nie ma również wpływu naruszenie przez organ II instancji art. 10 k.p.a. Sąd podziela zarzut skargi w tym zakresie, lecz należy mieć na uwadze, że zarzut naruszenia tego przepisu musi wiązać się z wykazaniem przez stronę go podnoszący, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazania zatem wymagałoby, iż pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu (tutaj: w końcowej jego fazie) uniemożliwiło jej podniesienie takich zarzutów, czy też przedstawienie takich dowodów, które miałyby znaczenie dla wyniku sprawy. W rozpatrywanym przypadku wyjaśnienia złożone przez inwestora w piśmie z dnia ... 2014 r. istotnego znaczenia dla sprawy nie miały, zatem i zapoznanie się z nimi przez skarżących nie dawałoby im możliwości podniesienia okoliczności i zarzutów, które miałyby taki charakter. Ocena, czy przymiot strony skarżącym w omawianym przypadku przysługiwał, wynikała bowiem z charakteru spornej inwestycji oraz wykładni przepisów prawa, co wyżej wykazano. Mając na względzie powyższe, zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło