II SA/Po 334/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ I. Paluszyńska Sygn. akt II SA/Po [...] UZASADNIENIE Dnia 9 marca 2018 r. ( data nadania na poczcie) A. D. (zwany dalej skarżącym) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO). W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że przyznane świadczenie wychowawcze zostało w całości zużyte na potrzeby wychowywanych przez skarżącego dzieci, w związku z czym nie jest w stanie zwrócić tego świadczenia bez uszczerbku dla uzasadnionych potrzeb rodziny. Następnie, pismem z dnia 18 kwietnia 2018 r. skarżący podtrzymał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, do którego załączył dokumenty takie jak potwierdzenia wykonania przelewów, dokumenty podróży i kserokopie paragonów fiskalnych potwierdzające zakup odzieży i zabawek z lat 2013-2017., na okoliczność zużycia przyznanego świadczenia na potrzeby rodziny. Podał, że nie jest w stanie zwrócić tego świadczenia bez uszczerbku dla uzasadnionych potrzeb dzieci. Jego zdaniem, w przypadku zwrotu świadczenia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody wychowywanym przez niego dzieciom w postaci ograniczenia możliwości zaspokojenia ich uzasadnionych potrzeb, w tym potrzeb edukacyjnych, wyjazdów szkolnych oraz wypoczynku wakacyjnego dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie, o którym mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zwrócić zatem uwagę należy, że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wykazanie istnienia tych szczególnych warunków, które uzasadniałyby potrzebę udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej, leży jednak po jego stronie. Wnioskując zatem o wstrzymanie wykonania określonego aktu lub czynność skarżący winien należycie udowodnić, że jego obiektywna sytuacja daje podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu swoje twierdzenia skarżący winien poprzeć odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na weryfikację przez Sąd jego sytuacji (por. postanowienia NSA z: 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 oraz 11 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 88/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Wnioskodawca, poza wskazaniem, że wykonanie zakwestionowanego aktu będzie miało negatywny wpływ na sytuację finansową jego rodziny, a w szczególności spowoduje ograniczenie zaspokojenia uzasadnionych potrzeb jego dzieci, nie poparł swojego żądania jakimikolwiek argumentami, które świadczyłyby o zaistnieniu przesłanki wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie przedstawił danych na temat sytuacji majątkowej swojej rodziny. Nie jest bowiem przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji okoliczność zużycia świadczenia przez skarżącego czy konieczność zwrotu pobranych świadczeń. Załączone przez skarżącego paragony i dowody zapłaty również nie wskazują, aby zwrot nienależnie pobranego świadczenia miałby wyrządzić w majątku strony znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie obrazują one bowiem aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, a jedynie fakt wydatkowania środków w latach ubiegłych. Nie mogą one tym samym stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu środków finansowych zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (tak: post. NSA z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt II GZ 1189/16, CBOIS). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie w stosownym wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Wskazać przy tym należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach wypełnia jedną z wyżej wskazanych przesłanek. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. /-/ I. Paluszyńska