II SA/Po 34/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-04-05

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wybudowania obiektu budowlanego o parametrach znacząco przekraczających zgłoszenie budowlane, organ administracji ma obowiązek zastosować procedurę legalizacyjną przewidzianą dla samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego), czy też procedurę przewidzianą dla odstępstw od zgłoszenia (art. 50 Prawa budowlanego)?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy inwestor dokona zgłoszenia budowy, a następnie zrealizuje obiekt budowlany o parametrach znacząco odbiegających od zgłoszenia lub będący innym obiektem niż zgłoszony, organ administracji ma obowiązek zastosować procedurę dotyczącą samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Nie można dopuścić do sytuacji, w której inwestor obchodzi prawo, próbując zakwalifikować inwestycję wymagającą pozwolenia na budowę jako inwestycję realizowaną na podstawie zgłoszenia.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi K. M. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z wiatą, uznając budowę za samowolę budowlaną. Inwestor dokonał zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni 24 m², jednak wybudował obiekt o znacznie większych wymiarach (ponad 97 m²) i połączony konstrukcyjnie z wiatą. Organy administracji uznały, że obiekt nie spełnia wymogów zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. Inwestor kwestionował zastosowanie tego przepisu, domagając się zastosowania art. 50 Prawa budowlanego, który przewiduje łagodniejszą procedurę legalizacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nakazał inwestorowi – K. M. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego (o wymiarach 5,0 m x 10,40 m i wys. 4,0 m - 2,4 m) wraz z wiatą (o wymiarach 4,0 m x 10,40 m i wysokości 2,10 m x 2,40 m), zlokalizowanego w m. P. (dz. nr [...]), gm. B.. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że w dniu [...] lutego 2015 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadzili kontrolę prawidłowości zabudowy nieruchomości (dz. nr [...]) w m. P. K. 5, gm. B.. W jej wyniku ustalono, że na kontrolowanej nieruchomości zlokalizowany jest m.in. budynek gospodarczy (o wymiarach 5,0 m x 10,40 m i wys. 4,0 m - 2,4 m) wraz z wiatą (o wymiarach 4,0 m x 10,40 m i wysokości 2,10 m x 2,40 m). Parterowy budynek gospodarczy został wykonany jako murowany z pustaka żużlowego z wiatą drewnianą opartą na słupach ceramicznych wewnątrz zalanych betonem (o przekroju 25 cm). Opisane powyżej obiekty budowlane są trwale połączone z gruntem. Wiata i budynek gospodarczy posiadają jeden wspólny dach konstrukcji drewniano – krokwiowej, pokryty papą asfaltową. Zgodnie z oświadczeniem inwestora - K. M., opisany powyżej obiekt budowlany został wybudowany w 2008 r. Inwestor nie przedłożył dokumentów potwierdzających legalność budowy przedmiotowego budynku gospodarczego wraz z wiatą, przedłożył jedynie zgłoszenie robót budowlanych, dokonane w Starostwie Powiatowym w K. w dniu [...] czerwca 2008 r. obejmujące budowę "budynku gospodarczego o wymiarach front 8 m szer. 3 m. powierzchnia zabudowy 24m2. Budowa metodą tradycyjną (pustak tradycyjny), wysokość budynku 3 m. dach jednospadowy". Mając powyższe na względzie w dniu [...] lutego 2015 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie prawidłowości budowy budynku gospodarczego wraz z wiatą. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że dla terenu, na którym posadowiona jest inwestycja, nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie została dla niej wydana decyzja o warunkach zabudowy (pismo Wójta Gminy B. z dnia [...] marca 2015 r.). Budowa budynku gospodarczego wraz z wiatą nie została również poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też zgłoszeniem (pismo Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r.). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwoliła na przyjęcie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wraz z wiatą wybudowany został w 2008 r. samowolnie, bez dopełnienia przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zadaniem organu fakt, iż obie części obiektu (budynek gospodarczy i wiatę) przykryto wspólnym dachem i zostały one połączone konstrukcyjnie, przesądza, że stanowią one jedną całość techniczno – użytkową. Jak podkreślił organ I instancji, bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt dokonania przez inwestora skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych, gdyż zakres zrealizowanej inwestycji w sposób znaczący wykracza poza zakres objęty objętej zgłoszeniem (powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego ponad 50m2 i wiaty ponad 40m2 przewyższa dopuszczalne parametry budynku, których realizacja jest możliwa na podstawie uprzednio dokonanego zgłoszenia robót budowlanych). Odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazano, że wykonanie robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę, w oparciu o skutecznie przyjęte zgłoszenie, winno być oceniane w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane chyba, że zostanie wykazane, iż inwestor wykonując roboty w zasadniczy sposób odbiegające od objętych zgłoszeniem, zmierzał do obejścia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu, z uwagi na fakt, iż dokonane przez inwestora zgłoszenie robót budowlanych z dnia [...] maja 2008 r. obejmowało swym zakresem jedynie budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 24 m2, natomiast zrealizowany obiekt posiada łączną powierzchnię zabudowy ponad czterokrotnie większą (97,76m2), należy uznać, iż inwestor – wykonując roboty budowlane w zasadniczy sposób odbiegające od objętych zgłoszeniem, zmierzał do obejścia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego z wiatą. Tym samym organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o jakim mowa w art. 48 i następnych ustawy Prawo budowlane, w celu usunięcia skutków, jakie pojawiły się wraz z naruszeniem prawa. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., wstrzymał roboty budowlane związane z samowolną budową przedmiotowego obiektu, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] czerwca 2015 r. dokumentów niezbędnych do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy tj. ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. o warunkach zagospodarowania terenu dla przedmiotowego obiektu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem nr [...] z dnia 20 lipca 2015 r. organ zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości budowy budynku gospodarczego wraz z wiatą do czasu uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, natomiast postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. organ podjął postępowanie w przedmiotowej prawie z uwagi na uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na nieprzedłożenie przez inwestora wszystkich dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] marca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. nakazał inwestorowi K. M. rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z wiatą. Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. M., decyzją z dnia [...] maja 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na przedłożenie w dniu [...] maja 2016 r. przez inwestora czterech egzemplarzy projektu budowlanego, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał K. M. do usunięcia w terminie do [...] lipca 2016 r. stwierdzonych w przedłożonym projekcie budowlanym braków. Dnia [...] lipca 2016r. inwestor przedłożył niekompletne projekty budowlane oraz zwrócił się o zmianę klasyfikacji (podstawy prawnej) prowadzonego postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. inwestor poinformował organ, iż uzupełnił wszystkie braki nakazane postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestor nie uzupełnił wszystkich braków nakazanych przedmiotowym postanowieniem. I tak, temat przedłożonego projektu budowlanego tj. "projekt budowlany doprowadzenia do zgodności z przepisami i warunkami techniczno – budowlanymi, wykonanego z odstąpieniem od warunków dokonanego zgłoszenia budynku gospodarczego z wiatą" nie odpowiada prowadzonemu postępowaniu administracyjnemu. Przedłożona decyzja Wójta Gminy B. w sentencji nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Błędnym jest przy tym podnoszony przez inwestora fakt dokonania skutecznego zgłoszenie robót budowlanych, gdyż zakres zrealizowanej inwestycji w sposób znaczący wykracza poza zakres objęty powyższym zgłoszeniem (powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego ponad 50m2 i wiaty ponad 40m2 przewyższa dopuszczalne parametry budynku, których realizacja jest możliwa na podstawie uprzednio dokonanego zgłoszenia robót budowlanych). Ponieważ inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowej inwestycji, organ był zobowiązany, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. M. zarzucając jej naruszenie: art. 48 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne jego zastosowanie; naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji, która nie załatwia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela; naruszenie art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który podważa zaufanie stron do władzy publicznej; naruszenie art. 75 § 1 K.p.a., z uwagi zupełne zignorowanie, a tym samym nie wzięcie pod uwagę zeznań (oświadczeń) świadków czyli moich sąsiadów oraz moich zeznań złożonych w toku postępowania administracyjnego; naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego, tj. nie wzięcie pod uwagę treści i ustaleń decyzji o warunkach zabudowy z dnia 13 lipca 2015 r. (z późniejszą zmianą) oraz pozostałych zeznań, dokumentów i dowodów złożonych w sprawie. Jak podniesiono w treści odwołania w niniejszej sprawie należało zastosować przepis umożliwiający legalizację zrealizowanego przeze odwołującego obiektu budowlanego bez opłaty legalizacyjnej, z uwagi na posiadanie przez odwołującego przyjętego przez właściwy organ zgłoszenia robót budowlanych. Odwołujący miał pozwolenie na rozpoczęcie robót budowlanych dotyczących omawianego obiektu, jednak z różnych przyczyn odstąpił od wcześniej zakładanych parametrów budynku, powiększając go. W toku postępowania odwołujący przedłożył jednak stosowny projekt budowlany, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy oraz stosowne zgody sąsiadów, co umożliwiało wydanie decyzji legalizacyjnej. Za zupełnie niezrozumiałe odwołujący uznał działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który prowadził postępowanie od początku w kierunku rozbiórki obiektu, bez próby wyodrębnienia i legalizacji tej części budynku, która posiadała zgłoszenie. Co więcej, zdaniem odwołującego, organ zupełne zignorował, a tym samym nie wziął pod uwagę zeznań (oświadczeń) świadków oraz zeznań odwołującego złożonych w toku postępowania administracyjnego, które uprawdopodabniają jego niecelowe działanie w fazie realizacji budynku, tj. niezamierzone działanie w kierunku ominięcia przepisów ustawy Prawo budowlane (konieczność uzyskania pozwolenia na budowę). Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 03 listopada 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie podstawy prawnej i zamiast na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 290 ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r.., poz. 23 ze zm.)" orzekł "na podstawie art. 148 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z póin. zm., dalej: Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 0 lutego 2015 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443)" a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przedbieg postępowania wyjaśniając dodatkowo, że z pisma A. M. wynika, że inwestorem budynku gospodarczego jest K. M.. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z podstawową zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m., przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m powierzchni działki". W niniejszej sprawie inwestor, dokonał w dniu [...] maja 2008 r. zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni 24 m2, budowanego metodą tradycyjną (pustak tradycyjny) o wysokości 3 m z dachem jednospadowym, jednakże w toku dokonywanej przez organ nadzoru budowlanego kontroli ustalono, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest adekwatny do wymiarów wskazanych przez inwestora w zgłoszeniu. W rzeczywistości, inwestor wybudował budynek gospodarczy (o wymiarach 5,0 m x 10,40 m i wys. 4,0 m - 2,4 m) wraz z wiatą (o wymiarach 4,0 m x 10,40 m i wysokości 2,10 m x 2,40 m.). Nadto, należy wskazać, iż budynek gospodarczy wykonany został z murowanego pustaka żużlowego z wiatą drewnianą opartą na słupach ceramicznych wewnątrz zalanych betonem o przekroju 0,25 cm. Obiekty są parterowe, trwale połączone z gruntem oraz posiadają jeden wspólny dach konstrukcji drewnianej krokwiowej, pokryty papą asfaltową. Należy zatem podkreślić, iż budynek gospodarczy wraz z wiatą stanowi jedną całość techniczno-użytkową, gdyż są pokryte wspólnym dachem i zostały połączone konstrukcyjnie. Tym samym przedmiotowy obiekt postępowania się spełnia wymogów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Inwestor co prawda dokonał zgłoszenia budowy, jednakże wykonane zostały roboty budo walne inne niż wskazane w zgłoszeniu – powstał inny obiekt budowalny – co potwierdził inwestor m.in. w uzasadnieniu odwołania z dnia 20 września 2016 r. Organ II instancji wskazał, iż budynek gospodarczy, wiata, altana oraz przydomowe oranżerie o wymiarach przewyższających wymiary wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z doktryną oraz orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w przypadku dokonania zgłoszenia budowy przez inwestora i zrealizowanie zamierzenia wykraczającego poza zakres zgłoszenia bądź zrealizowanie robót budowlanych innych niż w dokonanym zgłoszeniu, uzasadnione jest zastosowanie przez organ administracji publicznej art. 48 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że organ I instancji zastosował prawidłową procedurę legalizacyjną, gdyż działania inwestora bezspornie stanowią znamiona samowoli budowlanej. W związku z dostarczeniem przez K. M. (w toku postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2016 r. nakazującej inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego wraz z wiatą) istotnych dla dalszego postępowania legalizacyjnego dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, dokonał ich prawidłowej analizy, zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na stwierdzone w przedłożonym projekcie budowlanym braki dotyczące prawidłowości budowy budynku gospodarczego wraz z wiatą (m.in. poprzez przedłożenie projektu budowalnego zamiennego określający wadliwie przedmiot inwestycji; nieprzedłożenie projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; przedłożenie ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy – dla inwestycji obejmującej samowolną budowę budynku gospodarczego z wiatą, z której wynikałoby, iż budynek jest wyposażony w instalacje elektryczną i wod. – kan.) organ I instancji postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wezwał inwestora do ich usunięcia we wskazanym terminie, wskazując oraz wyjaśniając w uzasadnieniu przyczyny wezwania. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Krzysztof i A. M. przedłożyli dokumenty, jednakże te same, które widniały w przedłożonym wcześniej projekcie budowlanym z marca 2016 r. Oznacza to więc, iż inwestor nie wywiązał się z obowiązku usunięcia w określonym terminie wymienionych przez organ I instancji w postanowieniu nr [...] stwierdzonych w przedłożonym projekcie budowanym braków. Organ odwoławczy podkreślił, że nie tylko brak przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu organu I instancji, ale i sytuacja, gdy przedłożone przez inwestora dokumenty nie odpowiadają przepisom i nie zostały usunięte braki wskazane w postanowieniu – jak w niniejszej sprawie – powoduje niemożność prowadzenia postępowania legalizacyjnego (art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlanego). Wobec powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany był orzec rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z wiatą. Organ odwoławczy podkreślił jedynie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał błędną podstawę prawną, gdyż art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, natomiast w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 49 ust. 3 powyższej ustawy. Powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w obu przypadkach znajduje zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Odpowiadając na zarzuty K. M., organ II instancji wskazał, iż organy nadzoru budowlanego nie podważają kwestii dokonania przez inwestora zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, jednak inwestor wykonał roboty budowlane inne niż w dokonanym zgłoszeniu, w konsekwencji których powstał odmienny niż w dokonanym zgłoszeniu obiekt budowlany. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. M. podnosząc zarzuty naruszenia: art. 48 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne jego zastosowanie; naruszenie art. 50 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie; naruszenie art. 7 K.p.a. oraz art. 75 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie właściwych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W treści skargi podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu wskazując, że w sprawie powinien zostać zastosowany art. 50 ustawy Prawo budowlane, gdyż skarżący dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, a budowa budynku gospodarczego wraz z wiatą miała charakter odstępstwa od dokonanego zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas trwania rozprawy sądowadministracyjnej w dniu 05 kwietnia 2017 r. skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy budynek przeznaczył docelowo na budynek mieszkalny i już w nim zamieszkuje, chociaż jest on niewykończony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016, po. 718), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji nakazującej skarżącemu dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego (o wymiarach 5,0 m x 10,40 m i wys. 4,0 m - 2,4 m) wraz z wiatą (o wymiarach 4,0 m x 10,40 m i wysokości 2,10 m x 2,40 m), zlokalizowanego w m. P. K. 5 (dz. nr [...]), gm. B.. Jak przy tym wskazuje analiza akt sprawy oraz wniesionej do sądu skargi istota zawisłego sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy prawidłowo w niniejszej sprawie zastosowały tryb postępowania, o jakim mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane, a więc tryb postępowania związany ze stwierdzoną samowolą budowlaną. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący dokonał w dniu [...] maja 2008 r. zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni 24 m2, budowanego metodą tradycyjną (pustak tradycyjny) o wysokości 3 m z dachem jednospadowym. W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest adekwatny do wymiarów wskazanych przez inwestora w zgłoszeniu. W rzeczywistości, inwestor wybudował budynek gospodarczy o wymiarach 5,0 m x 10,40 m i wys. 4,0 m - 2,4 m wraz z wiatą (o wymiarach 4,0 m x 10,40 m i wysokości 2,10 m x 2,40 m). Budynek gospodarczy został wykonany z murowanego pustaka żużlowego z wiatą drewnianą opartą na słupach ceramicznych wewnątrz zalanych betonem o przekroju 0,25 cm. Obiekty są parterowe, trwale połączone z gruntem oraz posiadają jeden wspólny dach konstrukcji drewnianej krokwiowej, pokryty papą asfaltową. W ocenie Sądu w tych okolicznościach faktycznych organy administracji zasadnie uznały, że budynek gospodarczy wraz z wiatą stanowi jedną całość techniczno-użytkową. Są one bowiem pokryte wspólnym dachem i zostały połączone konstrukcyjnie. Jak prawidłowo wskazano w treści zaskarżonej decyzji podstawową zasadą wyrażoną związaną z prawem budowlanym pozostaje, stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m., przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m powierzchni działki. Niewątpliwie powstały obiekt budowlany – budynek gospodarczy wraz z wiatą nie spełnia wymogów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a co za tym idzie, jego wybudowanie musiało zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Opisane powyżej okoliczności nie są kwestionowane przez skarżącego, który wywodzi jednakże, że z uwagi na dokonane w dniu [...] maja 2008 r. zgłoszenie budowy budynku gospodarczego o powierzchni 24 m2, w przedmiotowej sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 50 ustawy Prawo budowlane, przewidujący możliwość legalizacji obiektu budowlanego bez konieczności ponoszenia opłaty legalizacyjnej, nie zaś tryb określony w art. 48 powołanej powyżej ustawy. Sąd podkreśla, że organy nadzoru budowlanego zasadnie uznały, że w przypadku dokonania zgłoszenia budowy przez inwestora i zrealizowanie zamierzenia wykraczającego poza zakres zgłoszenia bądź zrealizowanie robót budowlanych innych niż w dokonanym zgłoszeniu, uzasadnione jest zastosowanie przez organ administracji publicznej art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jak bowiem zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych "jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest <> w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 p.b. i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach p.b. dla tej instytucji. Dokonanie <> przez inwestora i brak reakcji organu w terminie 30 dni od tej daty nie może stanowić usprawiedliwienia i legalizacji każdej inwestycji, nawet gdyby wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1286/09, Baza NSA). Co więcej, organy nadzoru budowlanego szczególnie mocno powinny w związku z powyższym piętnować sytuację, w której przepis art. 50 ustawy Prawo budowlane mógłby być stosowany jako środek do obchodzenia przepisów prawa budowlanego przez próbę fałszywego kwalifikowania zamierzeń inwestycyjnych, by skorzystać z prostszej i tańszej procedury zgłoszeniowej a nie ubiegać się o pozwolenia na budowę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OKS 1640/09, Baza NSA). Mając powyższe na względzie przyjąć należy, że w sytuacji, gdy obiekt budowany po dokonaniu przez inwestora zgłoszenia trybie art. 30 ust. 1 – 5 ustawy Prawo budowlane, ma w istocie cechy obiektu, na wzniesienie którego wymagane jest pozwolenie na budowę, dochodzi do opisanej w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane sytuacji, gdy obiekt wybudowano "...bez wymaganego pozwolenia na budowę". Za niedopuszczalne uznać bowiem należy powstanie sytuacji, w której dochodziłoby do obchodzenia prawa poprzez uznanie za skuteczne zgłoszenia zamiaru budowy obiektu budowlanego, w stosunku do inwestycji, którą wbrew zgłoszeniu wzniesiono w taki sposób, że według obowiązujących przepisów prawa wymagałaby pozwolenia na budowę. Sam fakt wykonania przez inwestora robót budowlanych innych niż w dokonanym zgłoszeniu, w konsekwencji czego powstał odmienny, niż w dokonanym zgłoszeniu, obiekt budowlany uzasadniał zastosowanie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był więc uprawniony do wezwania skarżącego do przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację stwierdzonej samowoli budowlanej, a następnie do dokonania ich oceny. Stwierdzone braki projektu budowlanego – wadliwe określenie w projekcie budowlanym przedmiotu inwestycji, brak przedłożenia projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; brak przedłożenie ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy – dla inwestycji obejmującej samowolną budowę budynku gospodarczego z wiatą, z której wynikałoby, że budynek jest wyposażony w instalacje elektryczną i wod. – kan. Nie zostały jednakże w wyznaczonym terminie usunięte. Sąd podziela przy tym stanowisko organu odwoławczego, że nie tylko brak przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu organu I instancji, ale i sytuacja, gdy przedłożone przez inwestora dokumenty nie odpowiadają przepisom i nie zostały usunięte braki wskazane w postanowieniu – jak w niniejszej sprawie – powoduje niemożność prowadzenia postępowania legalizacyjnego (art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego obowiązane były orzec rozbiórkę budynku gospodarczego wraz z wiatą. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło