VII SA/Wa 1286/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, na które inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu, wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wolnostojące urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem, będące budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagają pozwolenia na budowę. Dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania takiej inwestycji, nawet bez sprzeciwu organu, nie legalizuje samowoli budowlanej, jeśli wymagane było pozwolenie na budowę. W przypadku braku pozwolenia na budowę i niespełnienia warunków legalizacyjnych, zasadnie nakazuje się rozbiórkę obiektu.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. zrealizowała wolnostojący nośnik reklamowy trwale związany z gruntem, nie występując o pozwolenie na budowę, a jedynie dokonując zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję w części dotyczącej oznaczenia adresata i orzekł co do istoty sprawy, nakazując rozbiórkę spółce N. Sp. z o.o. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając rażące naruszenie prawa i kwestionując konieczność uzyskania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania spółki N. Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], nakazującej firmie N. z siedzibą w W. przy [...] rozbiórkę wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej adresata przedmiotowego obowiązku i w tym zakresie orzekł: "nakazuję spółce N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] w W.", w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, co następuje. Na skutek pisemnej informacji organu administracji architektoniczno - budowlanej zostało wszczęte postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w W..
W toku czynności wyjaśniających ustalono, że na w/w nieruchomości usytuowany jest wolnostojący nośnik reklamowy - tablica reklamowa o wym. 3,4 m x 12,4 m i słup wsporczy o wysokości 5 m związany trwale z gruntem żelbetonowym fundamentem.
Z uwagi iż inwestor - spółka N. Sp. z o.o. - zrealizował przedmiotowe prace nie występując o zgodę do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej.
Wobec braku przedłożenia kompletnej dokumentacji w wyznaczonym terminie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego.
Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia złożyła spółka N. Sp. z o.o., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. jest prawidłowa, zaś argumenty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu treść skarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.
Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale z gruntem związanych wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy. Sporna wolnostojąca tablica reklamowa jest związana trwale z gruntem.
Na realizację przedmiotowego nośnika reklamowego wymagane było zatem pozwolenie na budowę, dla zalegalizowania wykonanych robót organ powiatowy właściwie zastosował tryb określony w art. 48 ust. 2 w/w ustawy.
Organ II instancji wskazał, że bez znaczenia pozostaje okoliczność dokonania przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia. Fakt, że inwestor dokonał zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1 w/w ustawy, na które organ administracji architektoniczno -budowlanej nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od zbadania sprawy merytorycznie, tj. oceny, czy przedmiotowe urządzenie zostało zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgłoszenie inwestora z dnia 30 listopada 2008 r. dotyczące zamiaru montażu urządzenia reklamowego należy uznać za nieskuteczne, jako że w świetle obowiązujących przepisów był on zobowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Stosownie do art. 48 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 w/w ustawy organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów.
Natomiast w myśl art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 w/w ustawy, w przypadku niespełnienia w/w obowiązku stosuje się przepis art. 48 ust. 1 w/w ustawy, tj. organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli.
Organ drugiej instancji stwierdził, że dokumentacja złożona przez inwestora, nie wypełnia zapisów postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., tj. brak jest zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ powiatowy nie miał tym samym możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji nałożył nakaz rozbiórki i w tym zakresie należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy..
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , wskazał, że z uwagi na niepełne określenie adresata przedmiotowej decyzji, tj. nakazanie wykonania obowiązku rozbiórki "firmie N. z siedzibą w W. [...]", należało uchylić skarżone rozstrzygnięcie w zakresie podmiotu nałożonego obowiązku i orzec w tej części co do istoty sprawy. Postępowanie pierwszej instancji prowadzone było z udziałem spółki N. Sp. z o.o. Z uwagi, iż zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a., decyzja winna zawierać precyzyjne oznaczenie podmiotu praw lub obowiązków - w przypadku osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych pełną nazwę i siedzibę podaną stosownie do danych z właściwego rejestru - należało orzec o nałożeniu obowiązku rozbiórki na "spółkę N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. [...]".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła N. Sp.z o.o.z siedzibą w W., dochodząc stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Z ostrożności procesowej (gdyby Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa) wnoszę o uchylenia w/w decyzji.
Skarżąca Spółka wskazała, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wobec tego, że zawiera rozstrzygnięcia nie mieszczącego się w zakresie normy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej oznaczenia strony i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Doprecyzowanie formy prawnej podmiotu nie jest istotą rozstrzygnięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2007 r. II SA/Wr 420/07, LEX nr 394843 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r. II OSK 469/07).
Ponadto skarżąca wskazała zarzuty co do meritum decyzji.
Powołując się na przepis art.29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane skarżąca Spółka stwierdziła, że montaż przedmiotowej reklamy objęty jest obowiązkiem zgłoszenia. Fakt trwałego związania z gruntem nie stanowi przesłanki różnicującej w zakres obowiązku zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2004 r. sygn. akt IV SA 1535/03 LEX nr 160751, z dnia 28 lipca 2004sygn. sygn. akt IV SA 4013/02 LEX nr 158895, z dnia 8 lutego 2005 sygn. akt IV SA 3662/03 LEX nr 165729, z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 546/06, LEX nr 258247, z dnia 18 stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 937/05. LEX nr 196413, z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 930/05 LEX nr 190885,. z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 14/05, LEX nr 195007, z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 14/05, LEX nr 195007). Ponadto w Komentarzu do Prawa budowlanego pod red. Prof. Z. Niewiadomskiego C.H. Beck, Warszawa 2006 str. 354, autor podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r. (VII SA/Wa 1311/04) stwierdzające, że instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże, gdyby planowana realizacja wypełniała przesłanki wymienione w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, wówczas organ administracji może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca Spółka podkreśliła, że dokonała wymaganego i zgodnego z prawem zgłoszenia zamiaru instalacji nośnika reklamowego przy ul. [...]. Organ architektoniczno -budowlany nie wniósł w ustawowym terminie 30 dni sprzeciwu. Posiadała milczącą zgodę organu na realizację inwestycji. Wadliwa jest zatem podstawa prawna rozstrzygnięcia - art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego
Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego istniały bardzo długo rozbieżności w zakresie tego czy , a jeśli tak to jakie i kiedy urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę.
Ostatecznie został zaakceptowany i przyjęty w orzecznictwie sądowo administracyjnym pogląd zgodnie z którym można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 w/w ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 w/w ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy ( por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 4 września 2009r., - IIOSK 1361/08, z dnia 3 września 2009r.- IIOSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009r., -IIOSK1293/08).
Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż wolnostojący nośnik reklamowy stanowi tablica reklamowa o wym. 3,4 m x 12,4 m i słup wsporczy o wysokości 5 m związany trwale z gruntem żelbetonowym fundamentem.
W okolicznościach niniejszej sprawy i wskazanego poglądu orzecznictwa sądowego nie może budzić wątpliwości to, że realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego wymagała pozwolenia na budowę. Zatem zasadnie wszczęto wobec inwestora procedurę wynikającą z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane .
Zasadnie organ II instancji wskazał, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia.
W utrwalonym orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjęty jest pogląd, zgodnie z którym jeżeli "zgłoszenie" dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest "zgłoszeniem" w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji. Dokonanie "zgłoszenia" przez inwestora i brak reakcji organu w terminie 30 dni od tej daty nie może stanowić usprawiedliwienia i legalizacji każdej inwestycji, nawet gdyby wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym stanie rzeczy zgłoszenie inwestora z dnia 30 listopada 2008 r. dotyczące zamiaru montażu urządzenia reklamowego należy uznać za nieskuteczne, jako że w świetle obowiązujących przepisów był on zobowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Nie jest okolicznością kwestionowaną przez inwestora, to że nie wykonał postanowienia organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r.. Nie zaistniały zatem ustawowe wymogi dla procedury legalizacyjnej wobec przedmiotowej samowoli, nakaz rozbiórki stał się zatem obowiązkowy.
Kontrolując decyzje Sąd orzeka w ramach dyspozycji przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ).
Zgodnie z tym przepisem Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie w świetle wyżej przedstawionej argumentacji Sąd stwierdza, że takiej wady nie ma zaskarżona i decyzja
Sąd uchyla decyzję także wtedy gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Powyższe Sąd wskazał w nawiązaniu do zarzutu skargi, zgodnie z którym zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), wobec tego, że zawiera rozstrzygnięcia nie mieszczącego się w zakresie normy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wskazać należy, że w całym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie brała czynny udział jedna Spółka będąca inwestorem. W decyzji zaskarżonej została precyzyjnie opisana.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa . Nie doszło wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki do rażącego naruszenia prawa art. 138 k.p.a. bowiem w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie doszło do zmiany adresata , a tylko do jego prawidłowego określenia.
Na marginesie wskazać należy, że w toku niniejszego postępowania skarżąca Spółka posługiwała się papierem firmowym gdzie w nagłówku przedstawiała się tak jak to opisał w swojej decyzji organ pierwszej instancji , także imienne pieczątki upoważnionych do jej reprezentacji osób zawierają taki opis spółki. Decyzją zaskarżoną doprowadzono zatem li tylko do szczegółowego i zgodnego z dokumentacją z Krajowego Rejestru Sądowego , określenia inwestora
Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. )
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło