II SA/Po 348/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dziekana Wydziału Informatyki "A" z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie wyrażenia zgody na powtarzanie przedmiotu postanawia odrzucić skargę /-/ M. Kwiecińska Rozstrzygnięciem z dnia (...) lutego 2014 r. Dziekan Wydziału Informatyki "A" nie wyraził zgody na odrobienia przez A. B. przedmiotu "Narzędzia programowania rozproszonego" na Wydziale Elektrycznym. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. nazwanym "Skarga na decyzję w sprawie (...) z dnia (...).02.2014" A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu rozstrzygniecie w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na odrobienie przez niego przedmiotu "Narzędzia programowania rozproszonego". Jak wyjaśniono w skardze rozstrzygnięcie z dnia (...) lutego 2014 r. nie zawierało pouczenia o przysługujących mu środkach zaskarżenia, co spowodowało, że zdecydował się on wnieść skargę bezpośrednio do Sądu. Jak wyjaśniono, brak pouczenie stanowi okoliczność wskazującą, że nie może on ponieść negatywnych następstw związanych z wniesieniem skargi do Sądu. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu – radca prawny J. N. – podniósł, że przed jej wniesieniem skarżący nie wyczerpał trybu wniesienia skargi do Sądu, a więc nie wniósł żadnego środka zaskarżenia takiego jak odwołanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Rozpoznając przedmiotową skargę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że stosowanie do treści art. 3 § 2 pkt. 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarga do sądu administracyjnego przysługuje jedynie na akty i czynności enumeratywnie w powyższym przepisie. W szczególności, skarga do sądu przysługuje, na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 powołanej powyżej ustawy na decyzję administracyjne wydawane w ramach postępowania administracyjnego. Okoliczności powyższa jest o tyle istotna, że choć w przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dziekana Wydziału Informatyku Politechniki Poznańskiej w przedmiocie wyrażenia zgody na powtarzanie przedmiotu, to jednak przed jej merytoryczną oceną konieczne jest uwzględnienie treści art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), zgodnie z którym przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "K.p.a.", oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego stosuje się jedynie w zakresie określonym w powyższym przepisie, a więc do decyzji dotyczących przyjęcia na studia, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego. Innymi słowy, w przypadku aktów podejmowanych przez organy uczelni wyższych, możliwość stosowania do nich przepisów procedury administracyjnej, a w konsekwencji możliwości ich zaskarżenia do sądu administracyjnego, została ograniczona jedynie do aktów o charakterze zewnętrznym. W powyższym świetle obowiązkiem Sądu stało się ustalenie, jaki charakter miało zaskarżone rozstrzygniecie w przedmiocie wyrażenia zgody na powtarzanie przedmiotu, co z kolei umożliwia ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie za dopuszczalną można było uznać drogę sądową. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że choć przepis art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie wymienia expressis verbis zdarzeń, które – jako indywidualne sprawy studentów – winny być załatwiane w drodze decyzji administracyjnych, do których należy odpowiednio stosować K.p.a., niemniej jednak niewątpliwie chodzi w nim o takie sytuacje, kiedy rozstrzygnięcie organu uczelni dotyczy sfery praw i obowiązków studenta i wywiera bezpośredni skutek na zewnątrz (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 2204/11, Baza NSA). Pamiętać bowiem należy, że szkoła wyższa stanowi przykład zakładu administracyjny, w którym jego użytkownicy – studenci – podlegają władztwu zakładowego. Jak zauważono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 320/08, Baza NSA, uczelnia wyższa będąc zakładem administracyjnym. stanowi jednostkę organizacyjna nie będąca organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Władztwo zakładowe nie jest jakimś samoistnym władztwem państwowym, lecz częścią tego władztwa, wynikającą z upoważnienia organów zakładu do abstrakcyjnych, jak i konkretnych regulacji na podstawie i w ramach ustaw. Istotę władztwa zakładowego stanowi więc zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku ze studentami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa nie wydaje się w drodze decyzji administracyjnych aktów organów uczelni ze sfery aktów administracyjnych wewnętrznych. Wynika to z faktu, że jednostronne działania prawne organów zakładu skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego, które to nie wypływają na sam byt tego stosunku nie wymagają wydawania decyzji indywidualnych, a co za tym idzie nie podlegają reżimowi K.p.a. (E. Ochendowski: Zakład administracyjny jako podmiot administracji państwowej, Poznań 1969, s. 214). Takie akty zakładowe wewnętrzne nie podlegają reżimowi K.p.a. i nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego. Zaskarżeniu natomiast podlegają akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że wyrażenie zgody na powtarzanie przedmiotu nie stanowi aktu zakładowego zewnętrznego, lecz stanowi rozstrzygnięcie związane z tokiem studiów i procesem dydaktycznym, które dotyczy działania organów uczelni, skierowanego na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych, w ramach stosunku zakładowego. W związku z powyższym nie wymaga ono wydania indywidualnej decyzji administracyjnej, podlegającej następnie kontroli sądowej. Nie wywiera bowiem ono jakiegokolwiek skutku na zewnątrz, w postaci nawiązania, odmowy nawiązania, przekształcenia bądź rozwiązania stosunku zakładowego. Mając na względzie powyższe okoliczność uznać należało, że skarga A. B., na rozstrzygnięcie Dziekana Wydziału Informatyki w przedmiocie wyrażenie zgody na powtarzanie przedmiotu nie stanowiła aktu podlegającego sądowej kontroli. Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. /-/ M. Kwiecińska