II SA/Po 367/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-10-13

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tytuł wykonawczy wystawiony w postępowaniu egzekucyjnym, który nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa, może stanowić podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej?
Ratio decidendi
Tytuł wykonawczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach prawa, w tym w rozporządzeniu w sprawie wzorów tytułów wykonawczych, narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Takie uchybienie stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, nawet jeśli zarzuty podniesione przez stronę skarżącą okazały się bezzasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy C. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku usunięcia odpadów komunalnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, stronniczość organu oraz zbędność uprawnienia do przedstawienia racji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z uwagi na uchybienia formalne dotyczące tytułu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015 r. i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy C. z dnia ... 2014 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015 r. Nr ... w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy C. z dnia ... 2014r. nr .... Zaskarżonym postanowieniem z dnia ... 2015 r. nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu zażalenia D. G. na postanowienie Wójta Gminy C. z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. nr 1, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia ... 2012 r. nr ... Wójt Gminy C. zobowiązał D. G. do usunięcia wszystkich niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (kod 200301) w ilości ok. 385 m3 z nieruchomości położonej w m. K. przy ul. P., której właścicielem jest D. G.. Upomnieniem z dnia 17 lutego 2014 r. Wójt Gminy C. wezwał D. G. do: 1. usunięcia wszystkich niesegregowanych odpadów komunalnych z ww. nieruchomości, 2. przekazania usuniętych odpadów do odzysku lub składowania poprzez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie. W dniach 12 czerwca i ... 2014 r. przeprowadzono kontrolę na terenie ww. nieruchomości, w wyniku której ustalono, że odpady nie zostały usunięte, co potwierdzono dokumentacją fotograficzną. Z uwagi na niewykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia ... 2012 r. Wójt Gminy C. wystawił w dniu ... 2014 r. tytuł wykonawczy nr ... oraz w tym dniu wydał postanowienie, którym nałożył na D. G. grzywnę w celu przymuszenia w wys. 1.000 zł. Wójt uznał, że grzywna w tej kwocie jest na tyle wysoka, że zmusi zobowiązaną do wykonania obowiązku usunięcia i unieszkodliwienia odpadów. Wyższa grzywna mogłaby, zdaniem organu, zniechęcić zobowiązaną, która zmuszona jest też ponieść koszty wywozu odpadów wynoszące ok. 47.000 zł. W dniu 12 września 2014 r. D. G. złożyła zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanej, doręczenia upomnienia osobie niezobowiązanej, zastosowania represyjnego środka egzekucyjnego, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia ... 2014 r. Wójt Gminy C. uznał zarzuty D. G. za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazano, że: 1) przedmiot sprawy istnieje, albowiem odpady komunalne zalegają na terenie przedmiotowej nieruchomości, 2) D. G. jest właścicielem ww. nieruchomości i dlatego nie można mówić o błędzie co do osoby zobowiązanej, 3) W rezultacie prawidłowo doręczono upomnienie zobowiązanej D. G., 4) Zastosowany środek egzekucyjny nie był represyjny, albowiem kierowano się zasadą racjonalnego działania i niezbędności zmierzając do zastosowania takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji obowiązku, a zarazem uciążliwa. D. G. wniosła zażalenie na to postanowienie zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., naruszenie zasady przekonywania, naruszenie innych norm prawa administracyjnego, których zobowiązana nie jest w stanie skonkretyzować ze względu na krótki termin na wniesienie zarzutów. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. powołało przepis art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej: u.p.e.a., by następnie wskazać, że organ II instancji nie stwierdził uchybień skutkujących obowiązkiem uznania wniesionych zarzutów za zasadne. Kolegium stwierdziło, że przedmiot sprawy istnieje – z nieruchomości w K. przy ul. P. nie usunięto odpadów komunalnych w ilości ok. 385 m3, a D. G. jest osobą zobowiązaną jako właścicielka nieruchomości i adresatka decyzji Wójta Gminy C. z dnia ... 2012 r. Jednocześnie zobowiązana nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwnych wobec ustaleń organu egzekucyjnego. Organ II instancji uznał też za bezzasadny zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, bowiem przy jego wyborze kierowano się zasadą racjonalnego działania oraz niezbędności, zmierzając do zastosowania takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji obowiązku, a zarazem jak najmniej uciążliwa. Wyjaśniono, że możliwe było zastosowanie jednego z dwóch środków egzekucyjnych – grzywny w celu przymuszenia albo wykonania zastępczego. Organy, wybierając środek egzekucyjny, powinny kierować się zaś zasadami określonymi w art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanej, a prowadzącego do wykonania nakazu wynikającego z decyzji z dnia ... 2012 r. Kolegium uznało też, że organ I instancji nie naruszył zasady obiektywizmu a także zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, czy też przekonywania. Ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego Kolegium poinformowało, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. D. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia ... 2014 r. w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. nr .... Skarżąca zarzuciła odwoławczemu organowi egzekucyjnemu obrazę prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących praw strony do równego traktowania oraz stronniczość w dostępie do przedstawienia racji w sprawie poprzez stwierdzenie zbędności tego uprawnienia dla skarżącej. Mając to na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W motywach skargi skarżąca podniosła, że niniejsza sprawa jest ściśle związana ze sprawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ponadto wskazała, że Kolegium nie rozpatrzyło sprawy samodzielnie, lecz ograniczyło się do przytoczenia stanowiska Wójta, szczególnie w zakresie podania ilości odpadów komunalnych znajdujących się na nieruchomości skarżącej, a także co do zastosowania środka egzekucyjnego w postacie grzywny w celu przymuszenia. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, choć z innych, aniżeli przedstawionych w niej, powodów. Przedmiotem skargi D. G. w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2015 r. nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... 2014 r. nr 1. Na wstępie zważyć należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobligowany jest dokonywać z urzędu pełnej oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., I OSK 2923/13, Lex nr 1646154). Oceny tej Sąd dokonuje mając na względzie przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przy czym, jak określa art. 145 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie. Skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie są postanowienia organów egzekucyjnych wydane w postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), dalej: u.p.e.a. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. określa, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Skarżąca D. G., będąca w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązaną, postawiła organowi egzekucyjnemu – Wójtowi Gminy C. 4 zarzuty: nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanej, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § u.p.e.a. i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, choć przychyla się do oceny organów orzekających w sprawie, iż zarzuty te okazały się bezzasadne (co zostanie wyjaśnione poniżej), dostrzegł uchybienia w prowadzonym wobec D. G. postępowaniu egzekucyjnym, które stanowiły naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wzór, o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27, a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym (art. 26 § 2 u.p.e.a.). I tak na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 650) został określony wzór tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia. Jednocześnie należy pamiętać, że przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. zawiera elementy, które powinien zawierać tytuł wykonawczy stanowiąc, że tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych; 12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Mając na względzie powyższe regulacje stwierdzić należy po pierwsze, że wystawiony przez Wójta Gminy C. w dniu ... 2014 r. tytuł wykonawczy nr ... nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu. Wójt Gminy C., wbrew przepisom art. 26 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wzorów tytułów wykonawczych (...), zastosował nieaktualny wzór tytułu wykonawczego dla obowiązków o charakterze niepieniężnym określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) jako załącznik nr 24 (TYT-3), które to rozporządzenie utraciło moc z dniem 21 maja 2014 r. na skutek wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. Zważywszy, że tytuł wykonawczy nr ... wystawiony przez Wójta Gminy C. został wystawiony w dniu ... 2014 r., należało zastosować formularz tytułu wykonawczego stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym określony w zał. nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. Po wtóre, nawet gdyby przyjąć, że uchybienie to nie było na tyle ważne, by móc stwierdzić, że przedmiotowy tytuł wykonawczy (nr ... z dnia ... 2014 r.) nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., to z pewnością wady w nim zawarte potwierdzają, że doszło do naruszenia przez organ egzekucyjny art. 27 § 1 u.p.e.a. Zważyć bowiem należy, że w omawianym tytule wykonawczym błędnie określono podstawę prawną obowiązku (akt administracyjny), wskazując, że jest nim upomnienie z dnia 17 lutego 2014 r. ..., gdy tymczasem podstawę tę stanowi decyzja Wójta Gminy C. z dnia ... 2012 r. nr ... zobowiązująca D. G. do usunięcia wszystkich odpadów niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (o kodzie 200301) w ilości ok. 385 m3 z nieruchomości położonej w K.ie przy ul. P., w terminie do 30 listopada 2012 r. lub w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Błędne określenie podstawy prawnej obowiązku stanowi naruszenie przepisu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., który określa m.in., że tytuł wykonawczy zawiera podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji. Oczywistym zaś jest, że w niniejszej sprawie podstawę tę stanowi wspomniana decyzja z dnia ... 2012 r., a nie powołany w tytule wykonawczym nr ... z ... 2014 r. upomnienie z dnia 17 lutego 2014 r. .... Uchybienie to, zdaniem Sąd oznacza, że wystawiony przez Wójta Gminy C. tytuł wykonawczy z dnia ... 2014 r. o nr ... nie spełnia wymogów określonych w art. 27, a tym samym, że doszło do naruszenia, o którym mowa w pkt 10 art. 33 § 1 u.p.e.a., stanowiącym jedną z podstaw zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zważywszy zaś, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie był związany zarzutami i wnioskami przedstawionymi w skardze, uznał, że powyższe uchybienia powodują, iż koniecznym było z uwagi na naruszenie przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych w egzekucji administracyjnej poprzez jego niezastosowanie, art. 27 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie, uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy C. z dnia ... 2014 r. Odnosząc się zaś do rozpatrzonych przez organy egzekucyjne zarzutów zobowiązanej, Sąd podzielił stanowisko organów. Po pierwsze trafnie organy egzekucyjne uznały, że bezpodstawny jest zarzut zobowiązanej jakoby nie istniał obowiązek, będący podstawą egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 czerwca 2014 r. przeprowadzono kontrolę nieruchomości należącej do zobowiązanej położonej w K. przy ul. P. i stwierdzono, że obowiązek usunięcia odpadów nie został wykonany. Czynności te zostały zaprotokołowane i poparte dokumentacją fotograficzną. Po wtóre nie sposób uznać, by doszło do błędu co do osoby zobowiązanej (zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), skoro D. G. jest adresatem decyzji Wójta Gminy C. z dnia ... 2012 r. a tym samym zobowiązaną w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym do wykonania obowiązku tą decyzją nałożonego. Nadto prawidłowo organy egzekucyjne przyjęły, że upomnienie z dnia 17 lutego 2014 r. wystawione na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., zostało przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego doręczone D. G. (zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru tegoż upomnienia, z którego wynika, że skarżąca otrzymała je w dniu 6 marca 2014 r. Ustosunkowując się zaś do ostatniego z zarzutów – zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) – Sąd podziela w pełni stanowisko i argumentację Wójta Gminy C.. Należy przypomnieć, że skarżąca zarzuciła organom zastosowanie represyjnego środka egzekucyjnego. Zgodnie zaś z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Oznacza to, że organ musi mieć wybór w zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucji. Stosuje taki środek, który jawi się jako najbardziej adekwatny i skuteczny w danych okolicznościach (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 marca 2013 r., I SA/Ol 587/13, Lex nr 13895860. Innymi słowy egzekucja nie może być środkiem represji. Nie można stosować wielu sposobów egzekucji lub jednego, ale skierowanego do wielu składników majątku w sytuacji, gdy skierowanie jej tylko do jednego przedmiotu przyniosłoby efekt w postaci wykonania obowiązku. Aby organ mógł zastosować najmniej uciążliwy środek, musi mieć w tym zakresie wybór a stosuje taki środek, który jawi się jako najbardziej adekwatny w danych okolicznościach. Okoliczność, czy stosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w rzeczy samej okaże się ostatecznie efektywny - jest bez znaczenia w chwili dokonywania wyboru tego środka, oczywiste jest bowiem, że na etapie wyboru środka egzekucyjnego nie zawsze można przewidzieć, na ile będzie skuteczny. Jeśli jednak okaże się w rezultacie nieefektywny, to nie stanowi to wystarczającego asumptu do twierdzenia o nadmiernej dolegliwości zastosowanego środka (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 marca 2013 r., III SA/Wr 6/13, Lex nr 1330119). Organy egzekucyjne w niniejszej sprawie, w obliczu obowiązku polegającego na usunięciu przez zobowiązaną wszystkich niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (kod 200301) w ilości ok. 385 m3 z nieruchomości położonej w m. K. przy ul. P., a zatem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, stanęły przed dylematem zastosowania wykonania zastępczego albo grzywny w celu przymuszenia. Stosując grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 1.000 zł po pierwsze wskazały, że zobowiązana miała przeszło 2 lata na wykonanie obowiązku. Po wtóre celem grzywny nie jest ukaranie zobowiązanej, lecz jej przymuszenie do wykonania obowiązku – usunięcia odpadów. Zaznaczono, że zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się m.in. wtedy, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie uznano, że zastosowanie wykonania zastępczego na koszt zobowiązanej (art. 127 u.p.e.a.), przez inny podmiot, oznaczałoby zastosowanie bardziej uciążliwego środka egzekucyjnego aniżeli grzywna w celu przymuszenia w kwocie 1.000 zł. Koszt czynności wykonawcy w postaci usunięcia takiej ilości odpadów byłby znacznie wyższy aniżeli kwota nałożonej grzywny. Ponadto, nie sposób uznać, że nałożona na zobowiązaną grzywna w celu przymuszenia ma charakter represji wobec treści art. 125 §1 u.p.e.a., który stanowi, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Ponadto zaś, zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Oznacza to, że zastosowanie przez organy egzekucyjny omawianego środka egzekucyjnego zmierza li tylko do wykonania przez zobowiązaną obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy C. z dnia ... 2012 r., nie stanowi zaś formy represji. Reasumując, Sąd, pomimo bezzasadności zarzutów skargi, z uwagi na wykazane powyżej naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozporządzenia w sprawie wzorów tytułów wykonawczych (...) orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 i art. 145 § 2 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy C. winien ponownie sporządzić tytuł wykonawczy według ustalonego wzoru i na jego podstawie wszcząć na nowo egzekucję, badając z urzędu jej dopuszczalność.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło