II SA/Po 375/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-10-08
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymierzyć grzywnę za niewykonanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczącego udostępnienia informacji publicznej oraz czy bezczynność organu w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że wymierzenie grzywny jest obligatoryjne, gdy organ administracji publicznej, pomimo prawomocnego wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłość postępowania oraz upływu wyznaczonego terminu, pozostaje w bezczynności. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie wykonało prawomocnego wyroku dotyczącego udostępnienia informacji publicznej, co stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające wymierzenie grzywny w wysokości 2.000 zł.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła skargę na Stowarzyszenie "O. S. P." Oddział Regionalny – W. – P. o wymierzenie grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2023 r., który zobowiązywał Stowarzyszenie do udostępnienia informacji publicznej. Pomimo upływu terminu i wezwania do wykonania wyroku, Stowarzyszenie nie udostępniło informacji. Skarżąca podnosiła, że bezczynność ma charakter rażący i domagała się wysokiej grzywny oraz sumy pieniężnej. Stowarzyszenie tłumaczyło niewykonanie wyroku prośbą rodziców dzieci o nieujawnianie danych oraz trudną sytuacją finansową.Rozstrzygnięcie
I. Wymierzył Stowarzyszeniu "O. S. P." Oddział Regionalny – W. – P. grzywnę w wysokości 2.000 zł; II. Stwierdził, że Stowarzyszenie dopuściło się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; III. Oddalił skargę w pozostałym zakresie; IV. Zasądził od Stowarzyszenia na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 roku sprawy ze skargi E. K. o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu "O. S. P." Oddział Regionalny – W. – P. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. II SAB/Po 30/23 I. wymierza Stowarzyszeniu "O. S. P." – Oddział Regionalny – W. – P. grzywnę w wysokości 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych); II. stwierdza, że Stowarzyszenie "O. S. P." – Oddział Regionalny – W. – P. dopuściło się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Stowarzyszenia "O. S. P." – Oddział Regionalny – W. – P. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga E. K. (zwanej dalej "skarżącą") o wymierzenie Stowarzyszeniu "O. S. P." Oddział Regionalny – W. – P. (zwanym dalej "Stowarzyszeniem") z tytułu niewykonania przez nie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2023 r o sygn. akt II SAB/Po 30/23. Podstawa do wymierzenia grzywny miała powstać w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie powołane poniżej orzeczenia sądowe są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl chyba, że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SAB/Po 30/23 (zwanym dalej "wyrokiem II SAB/Po 30/23"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Stowarzyszenie do załatwienia podania skarżącej z dnia 7 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia Stowarzyszeniu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności (pkt I sentencji wyroku II SAB/Po 30/23), stwierdził, że Stowarzyszenie dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt II sentencji wyroku II SAB/Po 30/23) i że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku II SAB/Po 30/23), a także zasądził koszty postępowania (pkt IV sentencji wyroku II SAB/Po 30/23). Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Stowarzyszenie, wyrokiem z dnia 9 stycznia 2025 r. o sygn. akt III OSK 2450/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok II SAB/Po 30/23 w zakresie pkt III i w tym zakresie orzekł, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Stowarzyszenie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I sentencji wyroku Sądu Kasacyjnego). W pozostałym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (pkt II sentencji wyroku Sądu Kasacyjnego). Wyrok II SAB/Po 30/23 stał się zatem prawomocny (poza jego pkt III) z dniem 9 stycznia 2025 r. Odpis wyroku II SAB/Po 30/23 ze stwierdzeniem jego prawomocności został doręczony Stowarzyszeniu w dniu 20 lutego 2025 r.
Pismem z dnia 7 maja 2025 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adw. P. S. – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na niewykonanie wyroku II SAB/Po 30/23. Skarżąca wniosła o wymierzenie Stowarzyszeniu grzywny w wysokości 5.000 zł za niewykonanie wyroku II SAB/Po 30/23, przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł, stwierdzenie, że Stowarzyszenie dopuściło się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi poniesiono, że w dniu 2 kwietnia 2025 r. skarżąca wezwała Stowarzyszenie do wykonania wyroku II SAB/Po 30/23. Stowarzyszenie odebrało to pismo w dniu 4 kwietnia 2025 r. i do dnia wniesienia nowej skargi Stowarzyszenie nie odpowiedziało na to pismo. To oznacza, że Stowarzyszenie nie wykonało wyroku II SAB/Po 30/23, ponieważ nie rozpoznało ono wniosku skarżącej z dnia 7 września 2022 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Czternastodniowy termin na wykonanie wyroku II SAB/Po 30/23 upłynął, zatem skarga na niewykonanie wyroku jest oczywiście zasadna. Zdaniem skarżącej, bezczynność Stowarzyszenia ma charakter rażący i jest ono ewidentne. Skarżąca nakreśliła rys historyczny – jest ona byłą członkinią klubu sportowego prowadzonego przez Stowarzyszenie i matką jednego z dzieci uczęszczającego na treningi. Od lat wspólnie z innymi rodzicami próbuje uzyskać dostęp do uchwał Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia, gdyż istnieje podejrzenie co do nieprawidłowości działania organów Stowarzyszenia. Jest to jednak działanie nieskuteczne. Skarżąca została niezasadnie usunięta z klubu sportowego prowadzonego przez Stowarzyszenie. Skarżąca potrzebuje dokumentów objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w celu wykazania, że nie było podstaw do usunięcia jej z klubu sportowego.
Zlekceważenie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyraźnym dowodem stosunku, jaki ma Stowarzyszenie wobec innych osób. Dzieci osób usuniętych z klubu, to dzieci z niepełnosprawnościami intelektualnymi, głównie z zespołem Downa. Dzieci przeżywają to, że nie mogą uczęszczać na treningi z uwagi na konflikt byłych członków, w tym skarżącej z władzami Stowarzyszenia.
Skarżąca podnosi zatem, że suma pieniężna musi być wysoka, surowa i dotkliwa dla Stowarzyszenia, aby wreszcie podjęło ono działania zgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie. Stowarzyszenie wyjaśniło, że sprawa wyniknęła z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił wyrok II SAB/Po 30/23 w zakresie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Ponadto Sąd Kasacyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Stowarzyszenie uczyniło następnie szeroki wywód o charakterze swojej działalności. Jego działacze to instruktorzy sportowi, fizjoterapeuci, pedagodzy specjalni. Nikt z nich nie pobiera wynagrodzenia, wszyscy działają na zasadzie wolontariatu. Dyrektor Generalna Stowarzyszenia (autorka odpowiedzi na skargę) również działa w ten sposób. Sama jest schorowana, a korespondencja kierowana do Stowarzyszenia jest grzecznościowo odbierana przez sekretariat Szkoły, w budynku której znajduje się siedziba Stowarzyszenia. Do odpowiedzi na skargę dołączono część dokumentów objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 września 2022 r.
Pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę i podtrzymała wszystkie swoje twierdzenia. Argumentacja Stowarzyszenia o sposobie działania i finansowania swojej działalności jest całkowicie nieistotna dla niniejszej sprawy. Liczy się fakt, że Stowarzyszenie na dzień wniesienia skargi na niewykonanie wyroku II SAB/Po 30/23 nie podjęło żadnej działalności ukierunkowanej na udostępnienie informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącej z dnia 7 września 2022 r. Skarżąca otrzymała tylko częściowe informacje, co świadczy o niewykonaniu wyroku II SAB/Po 30/23.
Na rozprawę w dniu 8 października 2025 r. stawili się: skarżąca z pełnomocnikiem substytucyjnym – apl. rad. N. P. – a także Dyrektor Generalna p. oddziału Stowarzyszenia – N. N. – oraz Prezes Stowarzyszenia – A. W.. Skarżąca podtrzymała swoją skargę oraz motywy jej wniesienia. Prezes Stowarzyszenia podniosła, że niewykonanie wyroku II SAB/Po 30/23 było podyktowane prośbą rodziców dzieci o nieujawnianie ich danych. Stowarzyszenie wniosło o niewymierzanie środków, ponieważ jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Wyrok w sprawie został ogłoszony po zamknięciu rozprawy i odbyciu narady.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga w zasadniczej części zasługiwała na uwzględnienie. W pozostałym – podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując, jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę bezczynności, a także przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, mających wpływ na wynik sprawy, choćby strona skarżąca nie podniosła ich w skardze.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem bezczynność Stowarzyszenia. Nie jest to jednak klasyczna bezczynność, ani przewlekłość, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., natomiast jest nią de facto bezczynność dotycząca niewykonania prawomocnego wyroku tut. Sądu – wyroku II SAB/Po 30/23. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd doszedł do przekonania o tym, że Stowarzyszenie ponownie popadło w bezczynność, czego zresztą nie kwestionuje. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są wyłącznie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd w składzie orzekającym nie bada sprawy rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem, ponieważ jest on wiążący nie tylko dla stron postępowania, ale także dla innych podmiotów, organów i sądów (art. 170 p.p.s.a.). Skarżąca sformułowała swoje żądanie w skardze inicjującej niniejsze postępowanie na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Zasadność wniesienia skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a. wymaga zatem uprzedniego zrekonstruowania tego środka dyscyplinowania administracji publicznej.
Stan bezczynności lub stan przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia albo nie podejmuje czynności, jaką podjąć powinien (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II SA/Po 306/21). Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Wobec tego, w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., należy ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 694/21). Jednocześnie należy uwzględnić fakt, że na podstawie art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku po wniesieniu skargi nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Innymi słowy, nie ma już znaczenia, jakie będzie dalsze zachowanie podmiotu zobowiązanego po wniesieniu skargi z art. 154 p.p.s.a., ponieważ wykonanie wyroku nie czyni sprawy bezprzedmiotowej. Postąpienie według wyroku zobowiązującego może jedynie wpłynąć na wysokość grzywny lub sumy pieniężnej.
Treść przepisu art. 154 p.p.s.a. oraz powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do wniosku, że zastosowanie instytucji z art. 154 § 1 p.p.s.a. może mieć miejsce wyłącznie, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki: 1) pierwszym z nich jest wydanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, w którym stwierdza się fakt wystąpienia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) drugą przesłanką jest upływ czasu wskazanego przez sąd administracyjny, w którym organ administracji publicznej powinien podjąć działanie, jakie polecił mu tenże sąd i pozostawanie mimo to w stanie bezczynności lub dalsze prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. Od razu trzeba dodać, że w myśl art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a tego przepisu, odpisu orzeczenia; 3) trzecią przesłanką jest wezwanie organu administracji publicznej zobowiązanego do działania, przez stronę skarżącą, aby ten wykonał zobowiązanie nałożone na niego przez sąd administracyjny (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 128-131, por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 409/21). W ocenie Sądu w składzie orzekającym, wszystkie ww. przesłanki zostały kumulatywnie spełnione, a w związku z tym Sąd nie miał innej możliwości jak tylko wymierzyć grzywnę Stowarzyszeniu.
Wyrok II SAB/Po 30/23, który jest prawomocny (poza jego pkt III) od dnia 9 stycznia 2025 r. Tutejszy Sąd zwrócił akta sprawy Stowarzyszeniu wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Korespondencja w tej sprawie dotarła do Stowarzyszenia w dniu 20 lutego 2025 r. [k. 157 akt sądowych w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 30/23]. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., dzień ten otworzył 14-dniowy termin do wykonania pkt I sentencji wyroku II SAB/Po 30/23. Przepisy dotyczące metodyki obliczania terminów procesowych (art. 83 § 1 p.p.s.a.) wskazują, że termin do udostępnienia informacji publicznej, o której mowa we wniosku skarżącej z dnia 7 września 2022 r., upłynął z dniem 6 marca 2025 r. Do tego dnia wyrok II SAB/Po 30/23 powinien zostać wykonany poprzez udostępnienie informacji publicznej. Bezsporną okolicznością jest to, że informacja ta nie została udostępniona.
Skarżąca wezwała Stowarzyszenie w piśmie z dnia 2 kwietnia 2025 r., a więc po blisko miesiącu, do wykonania wyroku II SAB/Po 30/23, ale pismo to zostało pozostawione bez reakcji. Wniesienie skargi na niewykonanie wyroku jest zatem dopuszczalne, a wymierzenie grzywny jest wręcz oczywiście uzasadnione, gdyż art. 154 § 6 p.p.s.a. nakazuje sądowi administracyjnemu wymierzenie grzywny. W tej sytuacji wymagane jest wyjaśnienie nie dlaczego grzywna jest wymierzana, tylko w jakiej wysokości powinno to nastąpić. Ziściły się bowiem wszystkie warunki do wymierzenia grzywny, czego nawet nie zakwestionowano podczas rozprawy sądowej. Prezes Stowarzyszenia podniosła podczas rozprawy, co odnotowano w protokole [k. 200 akt sądowych], że niewykonanie wyroku II SAB/Po 30/23 było podyktowane prośbą rodziców dzieci uczęszczających do klubów. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wola kogokolwiek nie może być przesłanką do zaniechania wykonania prawomocnego orzeczenia sądowego, gdyż orzeczenie takie musi być wykonane natychmiast. Ustawodawca nie przewiduje możliwości wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego albo odroczenia tego w czasie. Prawomocny wyrok II SAB/Po 30/23 miał być wykonany w terminie 14 dni. Jego niewykonanie jest równoznaczne z obowiązkiem wymierzenia grzywny na skutek wniesienia skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. zdecydował się wymierzyć Stowarzyszeniu grzywnę w wysokości 2.000 zł (pkt I sentencji wyroku). Grzywna musi być dotkliwa, musi być surowa, ponieważ Stowarzyszenie zlekceważyło obowiązek prawny, jaki wynika z wyroku II SAB/Po 30/23 i pozostało niewzruszone wezwaniem skarżącej z dnia 2 kwietnia 2025 r. Stowarzyszenie nie może zasłaniać się żadną okolicznością faktyczną, ani prawną, która miałaby doprowadzić do niewykonania wyroku.
Sąd doszedł do przekonania, że kwota 2.000 zł będzie kwotą wystarczającą i dostatecznie dotkliwą dla Stowarzyszenia. Sąd nie podzielił stanowiska Stowarzyszenia przedstawionego w odpowiedzi na skargę, a także podczas rozprawy sądowej o złej kondycji finansowej Stowarzyszenia. Po pierwsze, należy stwierdzić, że Stowarzyszenie ma zasięg ogólnokrajowy. W. oddział Stowarzyszenia nie jest osobnym bytem, tylko częścią Stowarzyszenia, które posiada także swoje władze centralne, dysponujące środkami finansowymi. Po drugie, ciężko uwierzyć w argumentację o złej kondycji finansowej Stowarzyszenia, kiedy na stronie internetowej w. oddziału, z dumą prezentowani są liczni mecenasi sportu: [...] i inne (informacje pochodzą ze strony internetowej pod adresem: https://[...] [dostęp: 21.10.2025 r.]). Sąd ma świadomość tego, że środki, jakie Stowarzyszenie otrzymuje od donatorów są przeznaczane na cele statutowe, te które pochodzą ze środków publicznych muszą być odpowiednio rozliczone, jednakże grzywna z art. 154 § 6 p.p.s.a. musi być z jednej strony dotkliwa, ale jednocześnie nie może ona prowadzić do upadłości Stowarzyszenia. Kwota 2.000 zł, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, jest kwotą dostatecznie surową i nie ma charakteru destruktywnego dla Stowarzyszenia.
Postawa Stowarzyszenia w toku całej sprawy świadczy o lekceważącym stosunku do skarżącej i jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stowarzyszenie pozostawia wezwania skarżącej bez odpowiedzi. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a., stwierdził, że Stowarzyszenie dopuściło się bezczynności, co jest oczywiste w niniejszej sprawie, ale bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. "Rażącym naruszeniem prawa, co wymaga powtórzenia, jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne." (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa, co także wymaga powtórzenia, nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 285/19, zob. także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 1110/19). Stowarzyszenie wiedziało o ciążącym na nim obowiązku, a mimo to zlekceważyło go, ponownie popadając w bezczynność. Powstaje pytanie, czy Stowarzyszenie udostępniłoby chociaż część informacji publicznej, gdyby skarżąca nie wywiodła skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a., ponieważ pozostało niewzruszone na wezwanie do wykonania wyroku, co dla Sądu w składzie orzekającym jest niezrozumiałe. Nie sposób zatem nie stwierdzić, że postawę Stowarzyszenia cechowała długotrwała i niezrozumiała bierność, a nawet lekceważące podejście obowiązku wynikającego z prawomocnego wyroku.
Sąd nie przystał na uwzględnienie wniosku skarżącej o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej. To doprowadziło do oddalenia skargi w tym zakresie, na podstawie art. 151 w związku z art. 154 § 7 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Decyzja Sądu jest podyktowana tym, że Stowarzyszenie poniosło już surową karę w postaci obowiązku zapłacenia grzywny, jaką zasądzono w pkt I sentencji niniejszego wyroku. Ponadto, wydanie wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku, może stanowić drogę do dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym (zob. art. 154 § 4 i 5 p.p.s.a.). Po wtóre, warte odnotowania jest to, że skarga z art. 154 § 1 p.p.s.a. ostatecznie wywołała, co prawda częściowo, pożądaną reakcję ze strony Stowarzyszenia, ponieważ owo Stowarzyszenie udostępniło część informacji publicznych, o których mowa we wniosku skarżącej z dnia 7 września 2022 r.
Zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a.: "Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Suma pieniężna, o której jest aktualnie mowa, jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym. Środek ten powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20). Tak jak wskazano w poprzednim akapicie, Stowarzyszenie częściowo udostępniło informację publiczną. Przyznawanie teraz sumy pieniężnej byłoby dodatkową, zbyt dotkliwą sankcją, która nie znajduje uzasadnienia z uwagi na jej nadmiarowość.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł, na którą złożyło się: 100 zł – wpis od skargi, 480 zł – opłata za czynności adwokata reprezentującego skarżącą przed sądem administracyjnym I instancji oraz 17 zł – opłata od udzielonego pełnomocnictwa (pkt IV sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło