II SA/Po 379/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-07-24
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje od daty złożenia pierwszego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności z 2014 r., czy od daty złożenia wniosku o wydanie nowego orzeczenia z 2019 r. zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w ramach nowego postępowania, a nie od daty pierwszego wniosku z 2014 r. Orzeczenie z 2014 r. ma charakter prawomocny i ostateczny, a późniejsze orzeczenie z 2019 r. otwiera bieg nowego terminu prekluzyjnego, który decyduje o prawie do świadczenia wstecz.Stan faktyczny
P. K. złożył w 2019 r. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Organ I instancji przyznał zasiłek od czerwca 2019 r., a SKO utrzymało tę decyzję. Skarżący kwestionował datę przyznania zasiłku, domagając się przyznania świadczenia od czerwca 2014 r., tj. od pierwszego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Sprawa była rozpatrywana także przez sąd powszechny, który zmienił orzeczenia z 2019 r. co do daty powstania niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2021 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawa ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "SKO [...]", "Kolegium" lub "organem II instancji"), decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesienia odwołania przez P. K. (dalej jako: "wnioskodawca" albo "skarżący") od decyzji Prezydenta Miasta P. (zwany dalej "Prezydentem" lub "organem I instancji") z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia 01 czerwca 2019 r. – 31 października 2019 r. oraz zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie na stałe począwszy od dnia 1 listopada 2019 r.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym.
Dnia 23 kwietnia 2021 r. do P. Centrum Świadczeń wpłynął wniosek P. K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Do wniosku dołączono oświadczenie o formie wypłaty zasiłku, oświadczenie o niekorzystaniu z dodatku pielęgnacyjnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub inny organ emerytalno-rentowy, odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt V U [...], w którym zmieniono orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanych w 2019 r. w ten sposób, że ustalono, iż niepełnosprawność wnioskodawcy istniała przed 21. rokiem życia oraz trzy odpisy orzeczenia tych zespołów. Z powołanych orzeczeń wynika, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie na okres 01.06.2019-31.10.2019 oraz zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie na stałe począwszy od dnia 1 listopada 2019 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z załączonymi dokumentami do wniosku, ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest uzasadnione, gdyż wnioskodawca spełnia kryteria wymagane do otrzymania świadczenia.
Wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu ustawowego, kwestionując ją w części dotyczącej dnia, od którego zasiłek pielęgnacyjny powinien jemu przysługiwać. Zdaniem wnioskodawcy, zasiłek powinien przysługiwać od dnia 02 czerwca 2014 r. tj. od dnia złożenia wniosku do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. w celu wydania orzeczenia o niepełnosprawności wraz z określeniem jej stopnia, która to następnie niepełnosprawności została orzeczona po raz pierwszy w dniu 03 lipca 2014 r.
Wnioskodawca powołał art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zmianami, zwanej dalej "u.ś.r."), z którego wynika, że świadczenie rodzinne przysługuje na okres zasiłkowy. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2007 r., sygn. akt P [...]. Z powołanego wyroku wynika, że w zakresie w jakim art. 24 ust. 2 u.ś.r. stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespól do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca w którym wpłynął wniosek. Na kanwie tego orzeczenia znowelizowano u.ś.r. poprzez dodanie art. 24 ust. 2a, zgodnie z którym jeżeli w okresie trzech miesięcy (termin prekluzyjny), licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. To oznacza, że mowa jest o wyjątku od zasady, iż świadczenie rodzinne przysługuje od miesiąca prawidłowego złożenia wniosku wraz z dokumentacją.
Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zapadło w dniu 15 października 2019 r., i zostało utrzymane orzeczeniem z dnia 11 grudnia 2019 r., a następnie częściowo zmienione prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, co do daty powstania niepełnosprawności. Pierwsze orzeczenie w sprawie wnioskodawcy zapadło w dniu 3 lipca 2014 r. Skoro wyrok sądowy wskazuje, że niepełnosprawność wnioskodawcy istnieje od 21. roku życia, to musi ono wywołać skutek względem orzeczenia o niepełnosprawności z roku 2014.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny i przedstawiło przepisy, jakie znalazły zastosowanie w sprawie. Stwierdzono, że powołany przez wnioskodawcę art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego przepisu przez niego jest obwarowane wystąpieniem przez niego ze stosownym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności w ściśle określonym terminie tj. w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Organ II instancji wskazał, że wnioskodawca uzyskał w dniu 3 lipca 2014 r. orzeczenie o uznaniu go za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie to albo nie zostało zakwestionowane odwołaniem, albo w toku postępowania odwoławczego nie uzyskano korzystniejszego orzeczenia. Następnie po latach, wnioskodawca wystąpił nie o zmianę dotychczasowego orzeczenia, tylko o wydanie nowego. Nowy wniosek zainicjował nowe postępowanie, niezależnie od poprzedniego postępowania zakończonego orzeczeniem. Wnioskodawca uzyskał orzeczenie, które następnie zaskarżył odwołaniem, a następnie zakwestionował orzeczenie drugoinstancyjne do sądu powszechnego. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2021 r. Sąd Rejonowy [...] w P. zmienił orzeczenie zespołu wojewódzkiego w ten sposób, że uznano, iż niepełnosprawność wnioskodawcy powstała przed 21. rokiem życia. Wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego został złożony w dniu 23 kwietnia 2021 r., a więc w terminie trzech miesięcy wskazanych w art. 24 ust. 2a u.ś.r.
Zdaniem organu odwoławczego wydane późniejsze orzeczenia, zmienione wyrokiem sądowym nie miały na celu zmiany orzeczenia z 2014 r., tylko wydanie nowego orzeczenia. Wyrok z dnia 22 lutego 2021 r. odnosi się co prawda do orzeczenia z 2014 r., jednakże został on wydany z odwołania sprawie orzeczeń wydanych z wniosku z 2019 r., a nie z 2014 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. K..
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował decyzję organu II instancji w całości, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z powodu wydania z naruszeniem prawa oraz dalej wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Skarżący wskazał, że jego wniosek z 2019 r. miał na celu jedynie ustalenie momentu powstania jego niepełnosprawności. Zdaniem Skarżącego, orzeczenia z 2019 r. zmieniały orzeczenie z 2014 r. w tym parametrze, a nie stanowiły nowych orzeczeń. Z uwagi na to, że Sąd Rejonowy [...] w P. orzekł o tym, że niepełnosprawność Skarżącego powstała przed 21. rokiem życia, skutek tego wyroku powinien mieć charakter retroaktywny, a to powinno prowadzić do przyznania jemu wnioskowanego zasiłku począwszy od miesiąca złożenia wniosku rozpoznanego orzeczeniem z dnia 3 lipca 2014 r.
W odpowiedzi na skargę, SKO [...] wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2021 r. Powyższy wyrok został jednak uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK [...], z uwagi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianych przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), bez uprzedniego poinformowania skarżącego o trybie rozpoznania sprawy.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 24 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył oryginał wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności złożonego przez skarżącego w dniu 07 czerwca 2019 r. celem dołączenia do akt, kserokopię orzeczenia z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z dokumentu na okoliczność, iż wolą skarżącego składającego ten wniosek nie było uzyskanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, lecz złożenie wniosku o zmianę orzeczenia z roku 2014 r.
Na pytanie Sądu pełnomocnik oświadczył, że zapis na str. 2 orzeczenia pkt 2 po słowach "oświadczam, że" wskazuje, że nie jest to wniosek o wydanie nowego orzeczenia, a wniosek o zmianę orzeczenia wydanego w 2014 r. Skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji tego, że organ wydając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności źle zinterpretował jego wniosek.
Skarżący oświadczył, że złożony wniosek był blankietowy i skarżący nie mógł w inny sposób wskazać swojej woli. Równocześnie skarżący wskazał, że przed wydaniem decyzji uniemożliwiono mu wypowiedzenie się w sprawie, a wniosek z 2019 r. był pierwszym wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy u.ś.r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie jemu zasiłku pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 16 u.ś.r. Prezydent przyznał przedmiotowe świadczenie rodzinne, jednakże Skarżący zakwestionował jedynie datę, od której powinno, jego zdaniem, być przyznane rzeczone świadczenie. Jako datę początkową wskazał czerwiec 2014 r., kiedy złożył pierwszy wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Organy administracji publicznej nie podzieliły tego stanowiska. Organy uznały, że miesiącem, od którego należało przyznać zasiłek pielęgnacyjny jest miesiąc ponownego złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności tj. czerwiec 2019 r. Wskazanie tego miesiąca wynikało z zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r., z czym nie zgodził się Skarżący, a to następnie stanowiło kanwę do powstania sporu pomiędzy Skarżącym a SKO [...]. Sąd w składzie orzekającym uznał, że przeprowadzona wykładnia art. 24 ust. 2a u.ś.r. przeprowadzona przez organ II instancji była prawidłowa.
Sąd wskazuje, że zgodnie z regulacją zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych, zasadą pozostaje, że świadczenie rodzinne (którego przyznanie jest uzależnione od orzeczenia o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności) przysługuje począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, aż do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Wyjątek od powyższej zasady stanowi art. 24 ust. 2a u.ś.r., zgodnie z którym jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Ustawodawca wprowadził więc wyjątek od zasady, że świadczenie rodzinne przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z prawidłowo uzupełnionymi dokumentami. Przesunięto zatem moment, od którego przysługuje świadczenie uzależnione od stopnia niepełnosprawności (nadano temu skutek retroaktywny).
W ocenie Sądu organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. Należy bowiem zauważyć, że wyrok Sądu Rejonowego [...] w P. został wydany w sprawie, której granice zostały zakreślone po pierwsze odwołaniem, które zainicjowało postępowanie przed tym sądem, a wcześniej – wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności w 2019 r. Sąd w składzie orzekającym wyjaśnia, że nie było rolą organów administracji publicznej oraz sądu administracyjnego dokonanie oceny zamysłu skarżącego, a więc dokonania oceny, jakie przesłanki stały u podstaw złożenia kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Oznacza to, że przedstawione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przez skarżącego dokumenty, z których miałoby wynikać, że w istocie jego "zamiarem" była zmiana orzeczenia z 2014 r. podlegały ocenie w ramach postępowania prowadzonego przez organy oraz sąd powszechny orzekające w ramach wniosku z 2019 r. Orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 15 października 2019 r. zostało wydane w odniesieniu do całokształtu sprawy, jaka zawisła przed nim, a dotyczyła ustalenia stopnia niepełnosprawności, na co wskazuje zresztą sama sentencja tegoż orzeczenia. W żadnym z punktów tego orzeczenia Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. nie odniósł się do swojego orzeczenia z 2014 r. Wniosek, z którego wydano orzeczenia z 2019 r. wyznaczył granice sprawy administracyjnej, która następnie stała się podstawą dla postępowania sądowego przed właściwym sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Sąd ten orzekł o zmianie orzeczeń zapadłych w 2019 r. w sposób, w jaki oczekiwał tego Skarżący, jednakże skutku tego wyroku nie można rozciągać na inne orzeczenia, gdyż wprost Sąd Rejonowy [...] w P. wskazał, w stosunku do jakiego orzeczenia zmienia rozstrzygnięcie.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd w niniejszym składzie nie może domniemywać zamiaru skarżącego ani rozszerzać zakresu przedmiotowego uzyskanych przez niego orzeczeń. Co istotne, stanowisko Sądu w składzie orzekającym pozostaje zbieżne z orzecznictwem sądów powszechnych, gdzie wskazuje się, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot postępowania wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie. Od momentu wniesienia odwołania do sądu sprawa staje się sprawą cywilną (w znaczeniu formalnoprawnym), podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii spraw. Odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Z tym rozwiązaniem koreluje treść art. 47714 § 1 i 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia, a w razie uwzględnienia odwołania sąd zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy. Z tego wynika, że sąd nie dysponuje możliwością dowolnego kształtowania rozstrzygnięcia merytorycznego. Jest związany decyzją i w razie zamiaru jej zmiany nie może orzec o tym, o czym dana decyzja nie rozstrzyga (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt III AUa 414/20, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, nr 2932375). Podobnie stwierdził Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyjaśniając, że zgodnie z art. 476 § 2 k.p.c. sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych jest sprawa, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego i dopiero wskutek tego odwołania sąd rozstrzyga o prawidłowości decyzji. To treść decyzji wyznacza przedmiot postępowania. Rozstrzygnięcie Sądu odnosi się bowiem do zaskarżonej decyzji (por. art. 4779 § 2, art. 47714 § 2 k.p.c. i art. 47714a k.p.c.), co oznacza, że przedmiot osądu może stanowić tylko stan rzeczy rozpoznany przez organ rentowy w wydanej decyzji (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt III AUa 21/19, LEX nr 2781324). Powołane wyroki sądów apelacyjnych co prawda dotyczą rozstrzygnięć w sprawach decyzji organu rentowego, jednakże przepisy procedury cywilnej w tej materii znajdują zastosowanie również w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności.
Sąd stoi na stanowisko, że skoro zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w 2019 r., a to orzeczenie nie zostało wydane w warunkach wznowienia postępowania, orzeczenie z roku 2014 korzysta z przymiotu decyzji ostatecznej i prawomocnej, co gwarantuje przepis art. 16 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami) w związku z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 573 ze zmianami). Orzeczenie z 2014 r. z uwagi na jego ostateczność i prawomocność korzysta, tak jak ostateczna i prawomocna decyzja administracyjna z domniemania legalności. Dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym i nie orzeczono wobec niego np. nieważności albo nie uchylono jego w warunkach wznowienia, wywołuje nadal skutki w nim stwierdzone. Nie zmienia tego fakt, iż po latach wydano inne orzeczenie o odmiennej treści.
Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego ma niebagatelne znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art. 24 ust. 2a u.ś.r. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1780/18, dostępny w CBOSA). Wyrok Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia 22 lutego 2021 r. o sygn. akt V U [...] jest zatem wiążący tylko w takim zakresie, w jakim orzeczono w jego sentencji – zmiana orzeczeń o niepełnosprawności skarżącego wydanych w 2019 r. W tym i tylko w tym zakresie powołane orzeczenia jest wiążące. Nie można rozszerzać, ani domniemywać, że sąd powszechny rozciągnął skutek swojego orzeczenia, co do których nie zając żadnego stanowiska.
Sąd podkreśla, że wyjątkowość przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r., a także fakt, iż ustawodawca wprowadził reżim jego zastosowania ograniczony terminem materialnym skutkuje uznaniem, że każdorazowe wydane orzeczenie o niepełnosprawności otwiera bieg trzymiesięcznego terminu, a jego zachowanie daje uprawnienie do przyznania świadczenia od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie tego właśnie orzeczenia o niepełnosprawności. Uprzednio wydane orzeczenia o niepełnosprawności nie mogą tu być brane pod uwagę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 190/20, dostępny w CBOSA).
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że zarzuty skarżącego dotyczące daty przyznania świadczenia uznać należało za nietrafne, a skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło