II SA/Po 380/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skarg E. O. sp. z o.o. z siedzibą w P. i E. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargi. Decyzją z 25 marca 2025 r., znak: [...] Wojewoda W. (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołań E. sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz E. S.A. z siedzibą w P. , utrzyma w mocy decyzję Starosty P. (dalej jako: "Starosta" lub "organ I instancji") z 28 listopada 2024 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz E. B. w kwocie 103.734,00 (słownie: sto trzy tysiące siedemset trzydzieści cztery złote 00/100) za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. , znak [...] z dnia 12 stycznia 1983 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej we wsi S. , Gmina S. , w dacie wydania ww. decyzji stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,6832 ha, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], obecnie stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,2520 ha z obrębu S. , zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] - w trybie art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustalenia, że ww. odszkodowanie wypłacone zostanie solidarnie przez E. S.A. i E. sp. z o.o. - jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Wyżej wskazana decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismem z 29 lipca 2021 r. E. B. złożyła do Starosty wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S. , oznaczonej geodezyjnie w momencie ograniczenia jako działka nr [...], obręb S. , KW nr [...], ze względu na przebieg napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV K. . Wnioskodawczyni w uzasadnieniu ww. wniosku wskazała, iż była w momencie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i nadal jest właścicielką ww. nieruchomości. Pismem z 30 sierpnia 2021 r. organ I instancji zawiadomił strony (Wnioskodawczynię oraz E. sp. z o.o. z siedzibą w P. ) o wszczęciu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Pismem z 10 lutego 2022 r. Starosta wystąpił do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o podanie aktualnego oznaczenia geodezyjnego i wieczystoksięgowego dla ww. działki. W odpowiedzi z 21 lutego 2022 r. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej udzielił informacji wskazując, że działka nr [...] na podstawie wskazanych w piśmie decyzji (decyzja z 24 października 1986 r. nr [...] Wójta Gminy S. , decyzja z 10 października 1995 r. nr [...] Wójta Gminy S. , decyzja z 9 marca 2021 r. nr [...] Starosty P. ) została podzielona. Aktualnie obszar działki nr [...] oznaczony jest w ewidencji gruntów i budynków nr działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Pismem z 9 grudnia 2022 r. E. sp. z o.o. wskazała, że linia K. to aktualnie linia napowietrzna WN 110 kV relacji S. L.-P., przęsło 11-12. Nowo powstała relacja poprzez wybudowanie nowego GPZ S. nie spowodowała zmiany trasy linii. Nadto wskazano, że linia K. powstała po wydaniu decyzji pozwolenia na budowę oraz decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z 20 października 1982 r., natomiast została przekazana do użytku 20 grudnia 1984 r. i jest w ciągłym użytkowaniu. W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, pismem z 21 marca 2023 r. E. sp. z o.o., powiadomiła organ I instancji, że nie dysponuje mapą wraz z naniesionym przebiegiem linii relacji K. . Nadto wskazała, że jest następcą prawnym Zakładu Energetycznego w P., na rzecz którego nastąpiło ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Jednocześnie Spółka wyraziła stanowisko, że płatnikiem ewentualnego odszkodowania winien być Skarb Państwa, gdyż w momencie wywłaszczenia w 1983 r. obowiązywała zasada jednolitej własności państwowej. W związku z tym Zakład Energetyczny w P. jako państwowa osoba prawna, w granicach swej zdolności prawnej wykonywał względem zarządzanych przez niego części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. W dniu 12 maja 2023 r. rzeczoznawca majątkowy sporządziła operat szacunkowy dotyczący określenia zmniejszenia wartości ww. nieruchomości z tytułu ograniczenia w sposobie jej korzystania. Zmniejszenie wartości nieruchomości oszacowano na kwotę [...]zł. Pismem z 19 czerwca 2023 r. E. sp. z o.o. zakwestionowała powyższy operat, kwestionując m.in. obszar trwałego ograniczenia prawa własności, który biegła określiła na poziomie 1.598 m2 oraz dobór nieruchomości podobnych. Pismem z 14 sierpnia 2023 r. biegła wyjaśniła, że jeśli chodzi o dobór nieruchomości podobnych, w bazie nieruchomości podobnych powierzchnie wahają się w granicach od 3.007 m2 do 9.100 m2, a różnice powierzchni uwzględniono odpowiednią oceną atrybutu "powierzchnia gruntu". Zdaniem biegłej nieruchomości spełniają wymogi definicji nieruchomości podobnej zawartej w art. 4 pkt 16 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 z późn. zm., dalej jako: "u.g.n.") Pismem z 21 sierpnia 2023 r. biegła przekazała organowi I instancji pismo E. sp. z o.o. z 25 kwietnia 2023 r., w którym Spółka wskazuje, że na nieruchomości aktualnie oznaczonej jako działka nr [...] stwierdzono pobudowanie napowietrznej linii wysokiego napięcia [...] kV relacji S. , stanowiącej własność Spółki, a przedmiotowa linia przebiega nad ww. nieruchomością na odcinku ok. 53 m, pomiędzy stanowiskami słupowymi nr [...] W piśmie również wskazano, że planując pobudowanie w pobliżu linii budynku mieszkalnego rekomenduje się zachowanie odległości 14,5 m budynku od skrajnego przewodu. Decyzją z 17 listopada 2023 r., znak: [...] Starosta P. orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz E. B. w kwocie [...]zł z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z niej, położonej w miejscowości S. (gm. S. ), oznaczonej geodezyjnie w dacie ograniczenia sposobu korzystania jako działka nr [...], KW nr [...] - ze względu na przebieg napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV relacji K. (obecnie relacji S. ). Od ww. decyzji odwołanie złożyła E. sp. z o.o. z siedzibą w P. . Decyzją z 28 lutego 2024 r., znak: [...] Wojewoda W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu II instancji, w postępowaniu, oprócz E. sp. z o.o. z siedzibą w P. udział powinna wziąć E. S.A. z siedzibą w P. . Ponadto podkreślił, że kwestia solidarnej odpowiedzialności obu tych spółek została przesądzona prawomocnymi wyrokami NSA i WSA w Poznaniu. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że z oświadczenia E. sp. z o.o. z 21 marca 2023 r. nie wynika jednoznacznie, że ww. Spółka to jedyny podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania. W ocenie organu II instancji Starosta nie wziął pod uwagę zapisów umowy zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 30 czerwca 2007 r., rep. A nr [...] oraz treści prawomocnych orzeczeń, z których jasno wynika, że E. sp. z o.o. i E. S.A. odpowiadają solidarnie. Ponadto Wojewoda wskazał, iż w treści sentencji zaskarżonej decyzji należało wskazać aktualne oznaczenie nieruchomości, której dotyczy ograniczenie sposobu korzystania. Obecnie działka nr [...] nie istnieje, bowiem została podzielona na kilka innych działek, m.in. wydzielono z niej działkę nr [...], przez którą przebiega linia energetyczna pobudowana w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy S. z dnia 12 stycznia 1983 r., znak: [...], ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Ponadto organ I instancji powinien również wskazać aktualny nr księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczy ograniczenie, tj. nr [...] Decyzją z 28 listopada 2024 r., znak: [...] organ I instancji orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz E. B. w kwocie [...](słownie: sto trzy tysiące siedemset trzydzieści cztery złote [...]) za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. , znak [...] z dnia 12 stycznia 1983 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej we wsi S. , Gmina S. , w dacie wydania ww. decyzji stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,6832 ha, zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], obecnie stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,2520 ha z obrębu S. , zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] - w trybie art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz ustalił, że ww. odszkodowanie wypłacone zostanie solidarnie przez E. S.A. i E. sp. z o.o. - jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Odwołania od ww. decyzji złożyły E. sp. z o.o. z siedzibą w P. i E. S.A. z siedzibą w P. . Wydając wskazaną na wstępie decyzję Wojewoda wyjaśnił, że procedurę ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w przedmiotowej sprawie przeprowadzono w oparciu o art. 35 i art. 36 ustawy wywłaszczeniowej. Organ II instancji zaznaczył, że współcześnie odpowiednikiem ww. przepisów są art. 124 u.g.n., natomiast w zakresie odszkodowania art. 128 ust. 4 u.g.n. Ponadto podkreślił, że przepisy aktualnie obowiązującej u.g.n. stosuje się także w sprawach rozpatrzenia roszczeń o odszkodowanie, za wywłaszczenie dokonane przed wejściem w życie u.g.n. jeśli akt prawny przewidywał odszkodowanie ustalane administracyjnie i brak jest odmiennych przepisów przejściowych. Wojewoda podkreśłił, że pomimo tego, że roszczenie o odszkodowanie nie uległo przedawnieniu, to jednak nie jest skuteczne względem każdego właściciela nieruchomości, ponieważ nie ma charakteru roszczenia obciążającego nieruchomość i niedopuszczalne jest domaganie się odszkodowania przez każdego z kolejnych nabywców nieruchomości. Organ II instancji wyjaśnił, że obowiązek zapłaty odszkodowania wiąże się ściśle z faktem doznania uszczerbku w przysługującym danemu podmiotowi prawie własności. Wojewoda wskazał, że na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. uprawnionymi do odszkodowania są jedynie osoby wywłaszczone oraz ich sukcesorzy pod tytułem uniwersalnym, a nie singularnym. Ze względu na fakt, że Wnioskodawczyni została wywłaszczona, organ II instancji stwierdził jej legitymację do otrzymania odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w wyniku ograniczenia sposobu jej korzystania. Wojewoda wskazał również, że poddał analizie operat szacunkowy z 12 maja 2023 r., sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy. W ocenie organu II instancji operat ten może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania i jest zgodny z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 555 dalej: "rozporządzenie w sprawie wyceny") oraz art. 4 pkt 16 , art. 130, art. 150, art. 151, art. 152 oraz art. 156 ust. 4 u.g.n. W zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej i podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, Wojewoda stwierdził, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia linii energetycznych nie jest wywłaszczeniem "sensu stricto" i nie powoduje zmiany w sferze własności. Podmiot ubiegający się o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania nie nabywał własności zajmowanej nieruchomości. Zajęcie skutkowało dla właściciela zajętej nieruchomości ograniczeniami w sposobie korzystania z nieruchomości, w czasie wykonywania inwestycji i dalej na stałe, wskutek posadowienia urządzeń energetycznych. W świetle przytoczonego wyżej stanu prawnego obowiązującego w 1983 r. i obecnie, organ II instancji nie podzielił poglądu o rzekomej odpowiedzialności Skarbu Państwa zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Podkreślił, że linia energetyczna jako urządzenie stanowiła własność Zakładu Energetycznego w P., wchodząc w skład przedsiębiorstwa. Powyższy fakt potwierdzają w ocenie Wojewody późniejsze czynności dokonywane wobec mienia przedsiębiorstwa i następcy prawnego (spółki), związane z podziałem mienia w związku z przekształceniami organizacyjnymi. Z ustaleń poczynionych przez organ II instancji wynika, że obecnie właścicielem owej linii, urządzeń energetycznych jest E. sp. z o.o. z siedzibą w P. wskutek nabycia oddziału E. S.A. z siedzibą w P. , co prowadzi do wniosku, że obie te spółki ponoszą odpowiedzialność solidarną. Zważywszy na zapisy umowy i przywołany w niej art. 554 k.c., wniosek co do solidarnej odpowiedzialności obu tych podmiotów, zdaniem Wojewody jest uzasadniony. Organ II instancji podkreślił także, że z żadnych dokumentów nie wynika, by w przedmiotowej sprawie odszkodowanie zostało kiedykolwiek wypłacone, w związku z czym istniały podstawy, by orzec o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz osoby, która była właścicielką ww. nieruchomości w momencie wywłaszczenia. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli E. sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz E. S.A. z siedzibą w P. . Zaskarżonej decyzji E. sp. z o.o. z siedzibą w P. zarzuciła naruszenie: 1. art. 128 ust. 4, 124, 129 ust. 5 pkt 3, 132 ust. 5 i 6 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości w zw. z art. 551 i n. kodeksu cywilnego w zakresie w jakim organ uznał, że E. Sp. z o.o. jest beneficjentem decyzji wywłaszczeniowej z dnia 12 stycznia 1983 r. wydanej przez Naczelnika Gminy S. nr [...] i następcą prawnym podmiotu na rzecz którego dokonano wywłaszczenia z pominięciem okoliczności, że E. Sp. z o.o. została utworzona jako odrębna osoba prawna w cel pełnienia funkcji operatora systemu dystrybucji, a następnie została wyposażona w majątek w trybie zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w oparciu o art. 551 i n. k.c.; 2. art. 7, 77, 80 i 84 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi podjęcia wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obowiązkowi wyczerpującego zebrania i zaopatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przejęcia odpowiedzialności odszkodowawczej E. Sp. z o.o. w tym w zakresie czy Wnioskodawczyni nie otrzymała w latach wcześniejszych stosownego odszkodowania, 3. wnoszę o uchylenie decyzji w całości i odmówienie przyznania odszkodowania na rzecz wnioskodawcy, względnie uchylenie decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyżej wymieniona Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i odmówienie przyznania odszkodowania na rzecz Wnioskodawcy, względnie uchylenie decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji E. S.A. z siedzibą w P. zarzuciła naruszenie: 1. art. 6 k.p.a. poprzez ustalenie i zobowiązanie również Skarżącej (E. S.A.) do zapłaty odszkodowania na rzecz E. B. odszkodowania w kwocie [...]zł za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. , znak: [...] z dnia 12 stycznia 1983 r., w odniesieniu do nieruchomości położonej we wsi S. , w dacie wydania ww. decyzji stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,6832 ha, zapisaną w księdze wieczystej nr [...], obecnie stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,2520 ha z obrębu S. , zapisaną w księdze wieczystej nr [...], bez podstawy prawnej, co z kolei stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., powodujące nieważność postępowania; 2. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 128 ust. 4 oraz w zw. z art. 132 ust. 6 u.g.n. poprzez uznanie przez organ II instancji Skarżącej jako strony postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej w stosunku do niej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zaskarżona decyzja nie dotyczy interesu prawnego Skarżącej, bowiem to nie Skarżąca winna być zobowiązana do zapłaty odszkodowania, a faktyczny beneficjent decyzji ograniczającej korzystania z nieruchomości, a więc jej aktualny właściciel, co w konsekwencji powoduje nieważność postępowania, ponieważ zaskarżona decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie w myśl 156 § 1 pkt 4 k.p.a.; 3. art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność, iż to Skarżąca powinna ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą oraz czy tę odpowiedzialność winna ponosić wspólnie ze spółką E. sp. z o. o. z siedzibą w P. (solidarnie); 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ II instancji winien był uchylić wadliwą decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w stosunku do Skarżącej, względnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji; 5. art. 7, 77 § 1, 89, 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie przez organ II instancji obowiązkowi podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i obowiązkowi zebrania wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności: - niezbadanie relacji podmiotowych i przekształceniowych związanych z sukcesją między Skarbem Państwa a Zakładem Energetycznym P. w P. oraz Skarżącą, jak również niezbadanie podstaw nabycia urządzeń przesyłowych przez spółkę E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w 2007 r., co doprowadziło organ II instancji do wysnucia błędnej koncepcji istnienia solidarnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarżącej i spółki E. sp. z o.o. z siedzibą w P. ; - bezkrytyczne przyjęcie wniosków płynących z operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego K. M. z dnia 12 maja 2023 r. w zakresie wysokości zmniejszenia wartości nieruchomości z tytułu ograniczenia w sposobie korzystania z części nieruchomości - pomimo iż rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił okoliczności mających istotny wpływ na określenie, czy w niniejszej sprawie doszło w ogóle do ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości i czy w związku z tym należne jest uczestnikowi postępowania jakiekolwiek odszkodowanie; 6. art. 132 ust. 6 i art. 132 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 i art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że Skarżąca jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości na rzecz E. B. lub jednostką organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie przewodów i urządzeń albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami i usuwaniem awarii albo przedsiębiorcą wykonującym na podstawie koncesji działalność w zakresie poszukiwania, rozpoznawania lub wydobywania kopalin objętych własnością górniczą, i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym nie wystąpiły przesłanki wyłączające możliwość domagania się od Skarżącej przez E. B. tego odszkodowania; 7. art. 129 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ustawy wywłaszczeniowej poprzez przyjęcie, że publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa polegający na wypłacie odszkodowania za wywłaszczenie, może zostać orzeczony w stosunku do podmiotu prywatnego, jakim jest Skarżąca, która nie jest następcą prawnym Skarbu Państwa; 8. art. 129 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 ustawy wywłaszczeniowej poprzez przyjęcie, że publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa, polegający na wypłacie odszkodowania za wywłaszczenie, tj. za działanie Państwa w sferze imperium, może zostać orzeczony w stosunku do podmiotu prywatnego jakim jest Skarżąca; 9. art. 554 k.c. poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do roszczeń administracyjnych i w stosunku do tych roszczeń (o charakterze administracyjnym) występuje solidarna odpowiedzialność za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa pomiędzy Skarżącą a spółką E. sp. z o.o., w sytuacji gdy obowiązek zapłaty odszkodowania powinien spoczywać wyłącznie na aktualnym na moment złożenia wniosku przez wnioskodawcę beneficjencie wydanej uprzednio decyzji administracyjnej zezwalającej na umieszczenie urządzeń i przewodów na prywatnej nieruchomości; 10. z ostrożności, w sytuacji przyjęcia, że art. 554 k.c. ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie - zarzucono również naruszenie art. 118 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na Skarżącą obowiązku zapłaty odszkodowania na rzecz E. B., podczas gdy organ II instancji powinien przy wydawaniu decyzji uwzględnić, że roszczenie o odszkodowanie przedawniło się na zasadach określonych w k.c. Mając na względzie powyższe E. S.A. z siedzibą w P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jednocześnie ww. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 381/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 381/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił połączyć sprawę o sygn. akt II SA/Po 381/25 ze sprawą o sygn. akt. II SA/Po 380/25 w celu ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić dalej pod sygnaturą II SA/Po 380/25. Na rozprawie w dniu 4 wrzesnia 2025 r. pełnoocnik E. S.A. podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest, co do zasady, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a.") sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody W. utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. ustalającej obowiązek uiszczenia przez E. sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz E. S.A. z siedzibą w P. odszkodowania na rzecz E. B. w kwocie [...]za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowa sieć elektroenergetycznej 110 kV została zrealizowana na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia 12 stycznia 1983 r., znak: [...] Decyzja ta, co wynika wprost z jej sentencji, została wydane w oparciu o art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Z 1974 r. Nr 10, poz. 64 – dalej “ustawa wywłaszczeniowa"). W myśl art. 35 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy - a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta (dzielnicy), zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową - ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania pyłów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Natomiast w myśl art. 36 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej odszkodowanie za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2 strony ustalały na podstawie wzajemnego porozumienia; w razie sporu wysokość odszkodowania ustalał na wniosek zainteresowanej strony naczelnik gminy, a w miastach prezydent lub naczelnik miasta (dzielnicy). Tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powala przyjąć, że decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia 12 stycznia 1983 r. była podstawą do rozpoczęcia budowy linii przebiegającej przez nieruchomość położoną w S. , oznaczoną geodezyjnie jako działka nr [...], obręb S. , KW nr [...] ( w dacie wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości była częścią działki nr [...]). Tym samym w sprawie doszło do wywłaszczenia, a osoba którą pozbawiono prawa własności tj. Pani E. B. (poprzednie nazwisko H. ) ma prawo ubiegać się o wypłatę odszkodowania. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu E. dotyczącego wątpliwości związanych z nazwiskiem osoby na rzecz której ustalono odszkodowanie wskazać nalezy, iż kwestia zmiany nazwiska wynika wprost ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu skróconego aktu małżeństwa. Ponadto ze znajdującego sie w aktach administracyjnych aktu notarialnego wprost wynika, iz to E. M. H., córka T. i Z. w 1979 r. nabyła przedmiotową nieruchomość. Tym samym pomimo wskazania w wykazie właścicieli gruntów “E. M. c. T. " Sąd nie ma wątpliwości, iż to E. B. (poprzednie nazwisko H. ) ogranioczono prawo własności. Z tych też względów zarzuty w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione. Zgodzić należy się również z organem, i co nie jest kwestionowane przez Skarżących, iż przepisy aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się także w sprawach rozpatrzenia roszczeń o odszkodowanie, za wywłaszczenie dokonane przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile: do takiego wywłaszczenia doszło; a po drugie akt prawny, na podstawie którego w drodze władztwa administracyjnego pozbawiono lub ograniczono prawo rzeczowe, przewidywał prawo do odszkodowania ustalane na drodze administracyjnej. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione, co wynika z przytoczonych regulacji ustawy wywłaszczeniowej. W tym miejscu Sąd postanowił odnieść się do spornej kwestii tj. możliwości zobowiązania, i to solidarnego, spółek E. S.A. i E. sp. z o.o. do zapłaty ustalonego odszkodowania. Łącznie ujmując dwie wniesione skargi, należy zauważyć, że w kwestii możliwości nałożenia na powyższe spółki obowiązku zapłaty odszkodowania za pogorszenie nieruchomości z uwagi na przebieg linii wysokiego napięcia i przytoczonych w tym zakresie zarzutów podniesiono m.in. naruszenie art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 i art. 36 u.z.t.w.n. oraz art. 132 ust. 5 i 6 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 i 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez przyjęcie, że E. S.A. oraz E. sp. z o.o. są podmiotami zobowiązanymi solidarnie do zapłaty odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości, podczas gdy nie wykazano, że są następcami prawnymi Skarbu Państwa. Zarzuty te w żadnej mierze nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenie odszkodowania następuje na podstawie art. 129 ust. 5 u.g.n. za zdarzenia, o których mowa w art. 35 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej. Zgodnie zaś z art. 132 ust. 5 i 6 u.g.n. do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości, o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6 i 8, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe m.in. wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124, art. 124b oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1 albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa w art. 124b ust. 1. Wojewoda wyjaśnił w zaskarżonej decyzji na podstawie jakich okoliczności i przesłanek prawnych ustalił podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Ze względu treść art. 132 ust. 6 u.g.n. pierwotnie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości był Zakład Energetyczny P. w P. - beneficjent decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Organ II instancji, odwołując się na tę okoliczność do aktu przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną zawarty w formie aktu notarialnego w dniu 12 lipca 1993 r., rep. A nr [...] o przekształceniu Zakładu Energetycznego P. w P. w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa o nazwie "E. P. Spółka Akcyjna" oraz umowy zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 30 czerwca 2007 r., rep. A nr [...] pomiędzy E. S.A. z siedzibą w P. (zbywca) a E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (nabywca), prawidłowo wyjaśnił, że obowiązek odszkodowawczy wynikający z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. leży zarówno po stronie E. S.A., jak i E. sp. z o.o. W tym miejscu wskazać należy, iz w wyniku przekształcenia Zakładu Energetycznego P. w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa, na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz.U. z 1993 r. nr 16, poz. 69) oraz zarządzenia nr 193/Org/93 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 9 lipca 1993 r., powstała Energetyka P. S.A. W dniu 2 stycznia 2003 r. nastąpiło natomiast połączenie Energetyki P. S.A. z Energetyką S. S.A., Zakładem Energetycznym G. S.A., Z. Zakładem Energetycznym S.A. oraz Zakładem Energetycznym B. S.A., które to w trybie art. 491 i następnych ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (aktualnie: Dz.U. z 2022r., poz. 1467, z późn. zm.), wniosły swoje majątki do Energetyki P. S.A. W związku z tą konsolidacją Energetyka P. S.A. zmieniła nazwę na G. E. E. S.A., której używała do 12 października 2004 r. Wówczas nastąpiła kolejna zmiana firmy - na E. S.A. Na podstawie art. 9d ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (aktualnie: Dz.U. z 2022 r., poz. 1385, z późn. zm.) E. S.A. została zobowiązana do prawnego wydzielenia operatora systemu dystrybucyjnego, w rozumieniu art. 9 pkt 25 tej ostatniej ustawy. W związku z powyższym E. S.A. zawiązała spółkę E. sp. z o.o. (pisownia oryginalna jw.), która pełni funkcję operatora systemu dystrybucyjnego. W dniu 30 czerwca 2007 r. zawarto umowę, na podstawie której E. S.A. zbyła na rzecz E. sp. z o.o. aport w postaci oddziału E. S.A., samodzielnie sporządzającego bilans, prowadzącego działalność w zakresie energii elektrycznej, stanowiącego zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W skład oddziału weszły w szczególności: prawa własności ruchomości, a zwłaszcza ruchomości związane z prowadzeniem działalności w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, linii kablowych i napowietrznych sieci dystrybucyjnych oraz zespołów elektroenergetycznych, stacji i rozdzielni energetycznych, transformatorów, prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego gruntów, prawa wynikające z umów najmu, dzierżawy ruchomości i nieruchomości oraz prawa do korzystania z ruchomości i nieruchomości, wynikające z innych stosunków prawnych, wartości niematerialne i prawne, majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, "niskocenne" składniki majątku niezaliczane do środków trwałych, znajdujące się w użytkowaniu pracowników oddziału, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, prawo do korzystania z oznaczenia indywidualizującego "E. ", a także wszelkie prawa i wierzytelności, wynikające z zawartych przez E. S.A. umów, związanych z prowadzeniem działalności dystrybucyjnej. W przedmiotowej umowie zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) k.c. stwierdzono również, powtarzając w zasadzie treść art. 55(4) k.c., że nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa, według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Organ odwoławczy zasadnie w swych rozważaniach wskazał na takie warunki zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 55(4) k.c. odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć. Z powyższego wynika, że finalnie obowiązek odszkodowawczy, o którym mowa w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i odnoszący się do nieruchomości, spoczywa zarówno na spółce E. S.A., jak i spółce E. sp. z o.o. Odpowiedzialności nie sposób też zawęzić jedynie do tych zobowiązań, które zostały "w szczególności" określone w załączniku nr 5 do przywołanej umowy, jak to postanowiono w przedmiotowej umowie (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1625/21, Baza NSA). Analiza przywołanych przepisów pozwalała na rozstrzygniecie kwestii solidarnej odpowiedzialności obydwu skarżących spółek. Obowiązek odszkodowawczy leży solidarnie po stronie zarówno E. S.A., jak i E. sp. z o.o. Obowiązek ten obciąża spółkę E. S.A. jako następcę prawnego podmiotu wskazanego w decyzji z 1983 r., zaś spółkę E. sp. z o.o. jako podmiot uprawniony do korzystania z zezwolenia w wyniku nabycia przedsiębiorstwa. Solidarny charakter odpowiedzialności za zobowiązania związane z działalnością tego przedsiębiorstwa, czyli również zobowiązania związane z decyzjami administracyjnymi dotyczącymi działalności tego przedsiębiorstwa, wynika w tym wypadku z czynności prawnej (art. 369 k.c.). Stanowisko Wojewody w pełni znajduje swoje potwierdzenie w treści art. 55(1) i art. 55(4) k.c. Z tych też względów wszelkie zarzuty obu skarg w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie. Ustosunkowując się zaś do zarzutu E. S.A. tj. bezkrytycznego przyjęcia wniosków płynących z operatu w zakreise wysokości zmniejszenia wartości nieruchomości tutejszy Sąd stwierdza, że podstawą dochodzonego roszczenia winien być przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. W przepisie tym ustawodawca stwierdził, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Obecnie obowiązujący przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. pozwala z kolei na obciążenie beneficjentów wywłaszczenia obowiązkiem zapłaty odszkodowania za ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dokonane na podstawie przepisów art. 35 ust. 1 i art. 36 ust. 1 u.z.t.w.n. Nie budzi przy tym wątpliwości, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 120 i art. 124-126 u.g.n. Z kolei odszkodowanie, o jakim w nim mowa, wynikać może zarówno z przepisu art. 128 ust. 1 u.g.n., w sytuacji pozbawienia prawa, jak i z art. 128 ust. 4 u.g.n. - w razie jego ograniczenia (por. wyroki NSA z dnia 26 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 147/13 i 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2306/14, Baza NSA). Również ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, dokonane na podstawie art. 35 u.z.t.w.n., należy kwalifikować jako jeden ze sposobów wywłaszczenia (por. wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 954/07 i 27 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3158/15, Baza NSA i do zagadnień odszkodowawczych powstałych na tle tego szczególnego sposobu wywłaszczenia stosować należy przepisy ustawy (por. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06, dostępna jw.). W związku z tym Sąd uznał wszelkie zarzuty i argumentację skarg w zakresie, w jakim wskazywały na odmienny punkt widzenia, za niezasadne. W sprawie miało miejsce trafne zastosowanie przepisów art. 129 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 i art. 36 u.z.t.w.n. przez organy administracyjne. Nie można zgodzić się z poglądem, że publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa polegający na wypłacie odszkodowania za wywłaszczenie został orzeczony w stosunku do podmiotu prywatnego, który nie jest następcą prawnym Skarbu Państwa. Ustalenia organu w zakresie nieprzerwanego następstwa w tym względzie są prawidłowe, co również potwierdził, orzekający w niniejszej sprawie, Sąd kasacyjny. Poza tym na możliwość wydania takiego orzeczenia wskazuje wyraźnie art. 132 ust. 6 u.g.n. Odszkodowania ma w tym wypadku zostać wypłacone nie za działania Państwa w sferze imperium, lecz za wyrządzenie szkody, która jest wynikiem działania przedsiębiorstwa państwowego - Zakładu Energetycznego P. i to następstwa działań tego podmiotu skarżące spółki powinny naprawić. Przedsiębiorstwo to nie funkcjonowało wprost w sferze imperium państwowego, skoro przed podjęciem tych czynności musiało wystąpić do właściwego Urzędu Wojewódzkiego o zezwolenie na tymczasowe zajęcie terenów. Państwo nie scedowało w tym zakresie na przedsiębiorstwo możliwości samodzielnego, władczego kształtowania sytuacji obywateli. Nie jest więc istotne dla rozpoznawanej sprawy, czy skarżące spółki są następcami Skarbu Państwa w sferze imperium, gdyż następstwo takie w ogóle nie jest przedmiotem sprawy. Ponadto, jak to zaznaczył Sąd II instancji, za zobowiązania ówczesnych przedsiębiorstw państwowych Skarb Państwa nie odpowiadał, co wynika z art. 12 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych. Istotne jest natomiast to, że są one następcami prawnymi przedsiębiorstwa państwowego Zakład Energetyczny P., jak to już zostało niezbicie wykazane. Nie doszło też do naruszenia art. 8 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. nr 51, poz. 298, z późn. zm.), zgodnie z którym spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa. Na taką spółkę przechodzą, z mocy ustawy, uprawnienia i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa, wynikające z decyzji administracyjnych. I te kwestię rozstrzygnął już wcześniej Sąd kasacyjny. Wbrew stanowisku skarżących, nie ma podstaw by uznawać, że spółki te nie są następcami Zakładu Energetycznego P. (beneficjenta decyzji ograniczającej prawo własności nieruchomości). Podejmowana w skargach próba przekierowania osi sporu na kwestię, czy skarżące spółki energetyczne są następcami prawnymi Skarbu Państwa, była – jak już to zostało omówione – całkowicie chybiona. Z tych samych powodów brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. w zakresie niezbadania relacji podmiotowych, związanych z sukcesją między Skarbem Państwa a Zakładem Energetycznym P. w P., Zakładem Energetycznym w P. a E. S.A oraz E. S.A. a E. sp. z o.o., a dalej - przejęcia odpowiedzialności od Skarbu Państwa jako pomiotu, na rzecz którego doszło do wywłaszczenia. Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 118 k.c. Nie sposób dopatrywać się naruszenia tego przepisu po stronie organu poprzez zasądzenie odszkodowania, skoro roszczenie o odszkodowanie nie przedawniło się na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Organ odwoławczy zajął w tym względzie trafne stanowisko. Przedawnienie jest przede wszystkim instytucją prawa cywilnego, zaś w prawie administracyjnym zasadą jest jego brak. Na gruncie prawa administracyjnego przedawnienie istnieje tylko wówczas, gdy przepisy wyraźnie to regulują. Dlatego też decyzja o wywłaszczeniu, niezależnie od daty wydania, będzie podlegała wykonaniu. Jeśli tak, to również odszkodowanie ustalone w decyzji wywłaszczeniowej, jeśli nie zostało wypłacone (przy ewentualnym braku złożenia sumy do depozytu, gdyż wówczas doszłoby do zwolnienia z zobowiązania), nie podlegałoby przedawnieniu (równość podmiotów). Przepis art. 36 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej nie określał terminu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i nie przewidywał przedawnienia dochodzenia tych roszczeń. Zatem prawo żądania odszkodowania, wynikające z inwestycji przeprowadzonych na podstawie decyzji z 1983 r., z tytułu ograniczenia prawa nieruchomości, nie uległo przedawnieniu. Choć wniosek został złożony pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy, jest on skutkiem decyzji wydanej na podstawie ustawy z 1958 r. i dotyczy nieprzedawnionych roszczeń, które mogą być obecnie rozpatrywane na podstawie art. 129 ust. 5 [pkt 3] u.g.n. Przepis art. 129 ust. 5 u.g.n. może mieć zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie obwiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak jest więc podstaw do konstruowania i zastosowania instytucji przedawnienia do żądania zgłoszonego w niniejszej sprawie, które nie dotyczy roszczenia przedawniającego się z mocy ustawy, a określonego w art. 36 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej. Przeciwko uznaniu, że odszkodowanie dochodzone w rozpoznawanej sprawie uległo przedawnieniu przemawia właśnie także konstrukcja przepisu art. 36 ustawy wywłaszczeniowej. Przepis ten w ust. 2 wprawdzie przewiduje przedawnienie roszczenia, jednak dotyczy to wyłącznie strat w zasiewach, uprawach i plonach. Należy zatem przyjąć, że pozostałe roszczenia wynikające z przeprowadzenia przewodów na nieruchomości nie są objęte przedawnieniem. Podobne stanowisko w tej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1149/20, Baza NSA. Charakter dochodzonego prawa nie wykazuje przy tym cech cywilistycznych, skoro poddane zostało kognicji organów administracyjnych i jest realizowane na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Pomimo tego, że ma charakter majątkowy, to podlega jego regułom (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 460/08, Baza NSA). W rozpoznawanej sprawie brak jest dowodów świadczących o tym, że odszkodowanie zostało przyznane osobom wywłaszczonym (i wypłacone lub złożone do depozytu). Stąd też nie ma przeszkód do ustalenia odszkodowania w określonym wymiarze, na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Odnosząc się zaś do kwoty ustalonego odszkodowania wskazać należy, iż podstawę ustalenia odszkodowania stanowi operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznacę majątkowego. Szczegółową procedurę wyceny nieruchomości na dzień sporządzenia operatu szacunkowego regulowało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 555 dalej: "rozporządzenie "). Obecnie ww. rozporządzenie utraciło moc, z racji wydania przez Ministra Rozwoju i Technologii rozporządzenia z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1832). Nowe rozporządzenie weszło w życie dnia 9 września 2023 r., jednakże na podstawie §85 ust. 1 tego rozporządzenia do operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, które w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia są nadal wykorzystywane do celu, dla którego zostały sporządzone, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro operat szacunkowy będący dowodem w przedmiotowej sprawie sporządzono dnia 12 maja 2023 r., to zastosowanie w niniejszej sprawie ma rozporządzenie z 2004 r. W przedmiotowej sprawie organy odpowiednio przedstawiły ocenę sporządzonego w tej sprawie operatu szacunkowego, uznały go za wiarygodny dowód i przyjęły za podstawę określenia wysokości odszkodowania (art. 130 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1 i 2 u.g.n.). W kontekście ustalenia kwoty należnego odszkodowania Wojewoda wyjaśnił, że operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest kompleksowy, rzetelny i może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. Spełnia bowiem wszystkie wymagania wskazane w rozporządzeniu. Przedmiotowy operat szacunkowy prawidłowo opisuje przedmiot wyceny wyszczególniając wszystkie elementy znajdujące się na działce oraz powołując się na zgromadzone w sprawie dokumenty techniczne; biegły prawidłowo określił powierzchnię wycenianej działki, a także jej funkcję w planie zagospodarowania przestrzennego w dacie zajęcia nieruchomości; nieruchomości podobne, wskazane przez rzeczoznawcę majątkowego, spełniają kryterium podobieństwa pod względem przeznaczenia planistycznego; operat nie zawiera omyłek, niejasności lub błędów mogących rzutować na nieprawidłowość sporządzonej wyceny. Zdaniem organu odwoławczego, które to skład orzekający podziela, operat szacunkowy jest zgodny z przepisami prawa, gdyż sporządzając operat, rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował m.in. art. 130, art. 134 oraz art. 154 u.g.n. oraz art. 4 pkt 16 u.g.n.. Jak słusznie wskazał organ odwolawczy wartość rynkową prawa własności przedmiotowej nieruchomości określono w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Wybór niniejszej metody wyceny biegła uzasadniła na stronie nr 19 operatu. Ponadto zastosowanie tej metody było zgodne z § 36 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia. Zastosowanym przez biegłą kryterium podobieństwa w stosunku do nieruchomości niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę zagrodową, mieszkaniową jednorodzinną z gruntami rolnymi i terenami zieleni, były takie cechy rynkowe jak: lokalizacja, sąsiedztwo, powierzchnia gruntu, możliwości inwestycyjne i uzbrojenie. W operacie przedstawiono 14 transakcji, których przedmiotem były nieruchomości z możliwością zabudowy. Nieruchomości, które były przedmiotem tych transakcji zostały uznane przez biegłą za podobne do nieruchomości wycenianej. Transakcje, na które powołała się biegła pochodziły z okresu od stycznia 2021 r. do kwietnia 2022 r. i dotyczyły nieruchomości z prawem zabudowy mieszkaniowej, położonych na terenie powiatu poznańskiego, ze szczególnym uwzględnieniem terenów słabiej zurbanizowanych (o zbliżonym stopniu zainwestowania do otoczenia przedmiotowej nieruchomości w dacie, na którą przyjęto jej stan dla potrzeb wyceny). Wartość 1 m2 nieruchomości określono na kwotę 129,83 zł. Następnie wartość tą pomnożono razy powierzchnię trwałego ograniczenia prawa własności, tj. 1 598 m2. Ponadto biegła w wycenie zmniejszenia wartości nieruchomości zastosowała również współczynnik Sz - współczynnik zmniejszenia wartości nieruchomości w pasie ograniczonego sposobu korzystania na skutek budowy urządzenia. Wysokość tego współczynnika przyjęto na poziomie 0,5, bowiem zarówno właściciel gruntu, jak i właściciel sieci korzystają z przestrzeni w jednakowym stopniu. Właściciel urządzenia, które stale znajduje się w tej przestrzeni ma niewątpliwie dostęp do pasa przesyłu podobnie jak właściciel nieruchomości. Zarówno właściciel urządzenia, jak i właściciel nieruchomości mogą z niego korzystać w sposób ograniczony. Tym samym, w ocenie Wojewody W. ww. współczynnik ustalono w prawidłowej wysokości i prawidłowo to uzasadniono. W tym miejscu odnosząc się do argumentacji prezentowanej w toku postepowania administracyjnego, a kwestionującej powierzchnię zajęcia nieruchomości wskazać należy, iż powierzchnia ta wyynika z pisma E. Sp. z o.o., który w piśmie z z dnia 25 kwietania 2023 r. (k. 170 akt administracyjnych), wskazał, iż planując pobudowanie w pobliżu linii budynku mieszkalnego rekomenduje się zachowanie odłegłości 14,5 m budynku od skarjnego przewodu. Takie watrości zostały przyjęte przez rzeczoznawcę, co wynika z wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 14 siwerpnia 2023 r. oraz operatu szacunkowego. Mając na względzie powyższe Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw do zdyskwalifikowania ustaleń organów co do zmniejszenie wartości przedmiotowej nieruchomości, oszacowanych na łączną kwotę 103.734 zł. Ponadto podkreślić należy, że poza zakresem analizy organów i sądów administracyjnych jest kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. Stosownie do art. 154 ust. 1 u.g.n., rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Organ prowadzący postępowanie, a tym bardziej sąd administracyjny, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły (por. np. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2665/15, dostępny jw.). Konsekwentnie zatem, to rzeczoznawca majątkowy określa wartość rynkową nieruchomości i zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. ma zagwarantowaną swobodę wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości. W sytuacji, gdy z treści operatu nie wynika, że zawiera on założenia sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, organ nie jest władny z urzędu kwestionować poczynionych w nim ustaleń. Zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n., ocena prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, zwłaszcza gdy chodzi o treści wywodzone z wiadomości specjalnych, należy do zadań organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. To ten niezależny podmiot, a nie organ administracji czy sąd, jest uprawniony do tak szczegółowego badania danych zawartych w opinii, jak chociażby przyjęcie określonych cech oraz wartości współczynników, mających wpływ na korektę przyjętej ceny średniej za metr kwadratowy. Jeżeli zatem strona w toku prowadzonego postępowania zapoznała się z operatem i uważała, że jest on wadliwy, to powinna wystąpić do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę jego prawidłowości, a po jej uzyskaniu przedłożyć ten dowód organowi, co umożliwiłoby podważenie wiarygodności operatu sporządzonego na zlecenie organu i ewentualne podjęcie z urzędu działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałych rozbieżności. W sytuacji gdy organ nie powziął wątpliwości co do operatu, inicjatywa wystąpienia do organizacji rzeczoznawców należy do strony (por. np. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 494/21, Baza NSA). Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargi oddalił.