II SA/Po 382/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2010 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...], II. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2010 r. Nr [...], III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ J. Zieliński /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Brychcy Prezydent Miasta K. decyzją [...] z dnia [...]2010 r. rozpoznając wniosek D. L. złożony w dniu 5.03.2010 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie przyznał wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem - synem J. L.. Z uzasadnienia wynika, że w ocenie organu orzekającego przedłożone przez wnioskodawczynię, przy wniosku, orzeczenie o niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] 2002 r. zawiera wskazanie "konieczności sprawowania zwiększonej opieki pielęgnacyjnej" co nie odpowiada brzmieniu art. 6b ust.3 pkt.7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz.776). Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2010 r. [...] uchyliło powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w sytuacji uznania przez organ orzekający, że przedstawione przez zainteresowaną orzeczenie o niepełnosprawności nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123 poz. 776) obowiązany był wezwać zainteresowaną do uzupełnienia w tym zakresie braku formalnego (przedłożenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności, które rozstrzygałoby czy stan zdrowia dziecka wymaga działań przewidzianych art. 6b ust. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) Ponownie rozpoznając sprawę Prezydenta Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. przywołując w podstawie prawnej art. 17, art. 20 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139 poz. 992) nie przyznał wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką na dzieckiem J. L. W uzasadnieniu podano ,że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w cytowanej ustawie o świadczeniach rodzinnych. Przytoczono dotychczasowy tok postępowania i wskazania SKO w decyzji z dnia [...] 2010 r. W ocenie organu ponownie rozpoznającego wniosek orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. nr [...] z dnia [...] 2002 r. nie zawiera braków formalnych ponieważ było zgodne z obowiązującym wówczas stanem prawnym, który nie przewidywał obligatoryjności zawierania przez orzeczenie o niepełnosprawności wskazania dotyczącego "konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". Wskazano, że nie było potrzeby zawieszania niniejszego postępowania ponieważ orzeczenie z [...] 2002 r. jest prawomocne. Odwołanie od tej decyzji złożyła D. L., a z treści odwołania wynika, że odwołująca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji twierdząc, że jest ona niezasadna. Odwołująca podaje, że zakwestionowany brak przesłanki stałości wymaganej opieki jest zawarty w czwartym punkcie przedłożonego orzeczenia z [...]2002 r. Podaje, że określenie opieki jako "zwiększonej stałej" nie można rozumieć w ten sposób, że nie chodzi tu o opiekę w rozumieniu art. 17 i 20 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Tym razem rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Decyzją z dnia [...]2010 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję W motywach uzasadniających wskazano, że z dołączonego do wniosku zaświadczenia z dnia [...] 2002 r. wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. wynika, że syn J. został zaliczony do osób niepełnosprawnych na okres do dnia 13 grudnia 2010 r. Z treści tego orzeczenia wynika iż syn odwołującej wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia i rehabilitacji i edukacji oraz wymaga sprawowania zwiększonej opieki pielęgnacyjnej. Dalej podano, że z akt sprawy wynika, że w dniu 7.05.2010 r. wnioskodawczyni złożyła w Biurze Świadczeń Rodzinnych w K. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń pielęgnacyjnych na syna J. i dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] 2010 r. zgodnie z którym syn wnioskodawczyni spełnia przesłanki z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych . Zgodnie zaś z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie Kolegium orzeczenie z [...] 2002 r. nie spełnia bezpośrednio wymagań przewidzianych w art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wobec czego w ocenie Kolegium odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. Powyższa decyzja SKO w K. jest przedmiotem złożonej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi argumentuje się, że użycie słowa "zwiększonej" stałej opieki pielęgnacyjnej spełnia przesłankę zawartą w cytowanym przez organ przepisie wskazania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia. W odpowiedzi na skargę SKO w Kaliszu wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja nie może się ostać ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu oraz narusza obowiązujące przepisy zastosowanego prawa materialnego. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej zgodnie z art. 1 i w granicach art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270) dalej w skrócie p.p.s.a - na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a zgodnie z art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując analizy przedstawionych akt administracyjnych obrazujących sposób postępowania organów w załatwieniu sprawy obywatela Sąd zwraca uwagę na to, że w sposób nieprawidłowy postąpił organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę skarżącej wydając w dniu [...]2010 r. decyzje odmowną w sytuacji gdy skarżąc w dniu [...]2010 r. pisemnie informuje organ, że Komisja ds. orzeczeń o niepełnosprawności dla jej syna rozpozna jego sprawę w dniu [...]2010 r. Fakt, że organy mają załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki w terminach określonych art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego, a organ uznał ,że nie ma podstaw do zawieszenia sprawy nie uzasadnia nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie się z rozpoznaniem wniosku do czasu przedstawienia orzeczenia. Takie postępowanie w ocenie Sądu poważnie narusza art. 7 kpa tzw, słuszny interes obywatela i art. 8 kpa zasadę zaufania obywatela do organów Państwa oraz kultury prawnej. Skarżąca mogła zasadnie przypuszczać, że skoro SKO w K. decyzją z dnia [...] 2010 r. uchylającą negatywne dla niej rozstrzygnięcie uznało za konieczne przedłożenie nowego orzeczenia o niepełnosprawności to takie staranie o przedłożenie nowego orzeczenia podjęła i do czasu jego przedłożenia nowa decyzja nie będzie wydawana. Dokonując zaś oceny legalności zaskarżonej decyzji mając na uwadze treść cytowanego już art. 135 p.p.s.a. konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego pierwszej odmownej decyzji organu pierwszej instancji oraz decyzji SKO z [...]2010 r. formalnie dla skarżącej korzystnej bo uchylającej decyzję negatywną, ale z uwagi na nieprawidłowe wskazania co do toku dalszego postępowania i nieprawidłowym rozumieniem przepisu art. 17 ust.1 pkt. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych również konieczną do wyeliminowania. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje (pkt. 1, 2, 3) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia ,rehabilitacji i edukacji albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ocenie sądu przepis ten jest na tyle precyzyjny, że nie daje możliwości dokonywania interpretacji użytych słów w orzeczeniu o niepełnosprawności zawartych w decyzji wydanej przez uprawniony do wydawania takich orzeczeń specjalistyczny organ. W tym stanie faktycznym Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w pkt. 4 orzeczenia z [...]2002 r. napisał "konieczność sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjne - TAK" Tymczasem w art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U nr 123 poz. 776) zapisano - w orzeczeniu powiatowego zespołu poza ustaleniem niepełnosprawności powinny być zawarte wskazania w szczególności pkt. 7 konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu zawarcie w pkt. 4 orzeczenia dodatkowego przymiotnika poza regulacją ustawową "zwiększonej" nie daje podstaw do kwestionowania uprawnień jakie to orzeczenie ze sobą niesie. Należy więc jednoznacznie stwierdzić, że wykładnia przepisów prawa materialnego dokonana w decyzji z dnia [...] 2010 r. i następnie wskazania zwarte w decyzji SKO z dnia [...] 2010 r. naruszają obowiązujące przepisy prawa materialnego i zgodnie z art. 145 § 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a zostały uchylone w pkt.2 wyroku. Sąd pragnie zwrócić uwagę na okoliczność, iż świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji (materialnej i faktycznej), ale także zdejmuje z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym w formach zorganizowanych i zinstytucjonalizowanych. Dlatego też postępowanie jakie toczy się na wniosek osób uprawnionych musi być nacechowane bezwzględną zasadą przestrzegania wszystkich kanonów dobrej administracji regulowanych przepisami ogólnymi kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wskazano powyżej rozpoznając sprawę po raz drugi organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia tychże przepisów. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego oraz prawa materialnego, a to skutkuje koniecznością uchylenia decyzji obu instancji na zasadzie art. 145 § 1 lit. a i lit. c. p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji będzie miał na uwadze zawartą w tym uzasadnieniu wykładnię prawną art. 17 ust.1 pkt. 3 ustawy świadczenie rodzinne oraz uznanie przez Sąd, że zawarte w pkt. 4 orzeczenia o niepełnosprawności z [...] 2002 r. określenie spełnia w całości wymogi art. 6b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jeśli wynik postępowania administracyjnego pozwoli na uznanie, że pozostałe przesłanki są wypełnione to wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczeń pielęgnacyjnych winien być rozpoznany pozytywnie. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III wyroku uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd nie orzekał ponieważ skarżąca korzysta z urzędu ze zwolnienia od kosztów sądowych, a innych kosztów postępowania nie poniosła. /-/ J.Zieliński /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Brychcy MK