II SA/Po 3916/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-04-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia NSA Rafał Batorowicz, Sędzia WSA Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja przyznająca zasiłek celowy zamiast wnioskowanego zasiłku okresowego, bez ustosunkowania się do wniosku o zasiłek okresowy, jest zgodna z prawem i czy narusza interes obywatela?Ratio decidendi
Decyzja organu I instancji przyznająca zasiłek celowy zamiast wnioskowanego zasiłku okresowego, bez ustosunkowania się do wniosku o zasiłek okresowy, jest wadliwa formalnie. Zasiłek okresowy i celowy to różne świadczenia przyznawane według odmiennych kryteriów, a rozstrzygnięcie niezgodne z wnioskiem narusza słuszny interes obywatela.Stan faktyczny
A.G. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia strukturalnego. Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał jej zasiłek celowy, nie odnosząc się do wniosku o zasiłek okresowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A.G. wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty i zarzucając organom brak działań w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej, określając jednocześnie, że zaskarżona decyzja może być wykonana w części przyznającej świadczenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana w części przyznającej świadczenie. /-/ M.Dybowski /-/ J.Stankowski /-/ R.Batorowicz
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 1 ust. 3, art. 2 ust. 4, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1 i art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 i 108 kpa. Ośrodek Pomocy Społecznej w Sz. przyznał A.G. zasiłek celowy w wysokości [...] zł ([...]) z przeznaczeniem na niezbędne potrzeby bytowe. Organ przyznał zasiłek uznając, że Wnioskodawczyni spełniała ustawowe warunki udzielenia pomocy społecznej.
A.G. odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że przyznana kwota uwłacza godności człowieka. Odwołująca się zarzuciła też Ośrodkowi Pomocy Społecznej błędne obliczenie dochodu, poprzez wliczenie do niego zasiłku okresowego, który nie został Odwołującej się wypłacony.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z.G. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996r., nr 13, poz. 74 z późn. zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 4, art. 2a ust. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ II instancji podkreślił, że wysokość przyznanego zasiłku została ustalona przez Ośrodek Pomocy Społecznej w ramach przysługującego temu organowi uznania administracyjnego, stosownie do oceny okoliczności sprawy i własnych możliwości finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także na fakt, że środki, jakimi dysponują organy pomocy społecznej nie wystarczają na zaspokojenie niekiedy bardzo usprawiedliwionych potrzeb rodzin ubiegających się o taką pomoc. W ocenie organu II instancji bez znaczenia była okoliczność, że strona wnosiła o przyznanie zasiłku okresowego, a organ orzekł o przyznaniu zasiłku celowego, skoro - zdaniem organu II instancji - pomyłka ta nie miała wpływu na rozstrzygniecie sprawy.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.G. A.G. podtrzymała swoje dotychczasowe argumenty podnosząc dodatkowo, że nigdy nie składała wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Skarżąca zarzuciła też Ośrodkowi Pomocy Społecznej brak podjęcia niezbędnych działań w celu przezwyciężenia przez rodzinę Skarżącej trudnej sytuacji życiowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna. Pismem z dnia [...]r. A.G. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia strukturalnego. Tymczasem decyzją z dnia [...]r. Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy, nie ustosunkowując się w ogóle do sprawy przyznania zasiłku okresowego. W świetle ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 64, poz. 414 z późn. zm.) zasiłek okresowy i zasiłek celowy są dwoma różnymi świadczeniami, które są przyznawane wedle odmiennych kryteriów. Zgodnie z art. 31 cyt. ustawy do przyznania zasiłku okresowego konieczne jest m.in. nie przekraczanie przez osobę lub rodzinę określonego progu dochodu. Art. 31 ust. 4 ustawy określa też dolną granicę wysokości tego świadczenia, które zgodnie z art. 31 ust. 3 przyznawane jest na okres ustalany przez Ośrodek Pomocy Społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Z kolei zasiłek celowy wypłacany jest, zgodnie z art. 32 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może on być przyznawany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. W procedurze przyznawania zasiłku celowego dużo silniej niż przy przyznawaniu zasiłku okresowego została też wyeksponowana zasada uznania administracyjnego. Organ administracji musi bowiem dokonać uznania administracyjnego dwukrotnie - raz przy rozstrzyganiu czy zasiłek celowy w ogóle ma być przyznany i drugi raz, gdy ustala wysokość tego zasiłku.
W tej sytuacji nie można zgodzić się z poglądem organu II instancji, że niezgodne z wnioskiem orzeczenie Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu zasiłku celowego (a nie okresowego) było bez znaczenia. Rozstrzygniecie takie narusza słuszny interes obywateli w rozumieniu art. 7 kpa. Decyzja organu administracji I instancji, w której organ w ogóle nie ustosunkował się do treści wniosku dotyczącego zasiłku okresowego, jest tym samym dotknięta wadami formalnymi. Zatem obowiązkiem organu będzie zbadanie czy skarżącej przysługuje zasiłek okresowy.
Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art.152 cytowanej wyżej ustawy określono, iż zaskarżona decyzja może być wykonana w części przyznającej świadczenie.
/-/ M.Dybowski /-/ J. Stankowski /-/ R.Batorowicz
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło