II SA/Po 401/19

Dnia 25 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2019 roku sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Starosta [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla: P. K. i A. K., zam. [...], obejmującego: rozbiórkę części budynku gospodarczego i budowę budynku garażowego na działce nr: [...] w miejsc. [...], gm. [...] (na terenie zabudowy jednorodzinnej) autor projektu: tech. bud. R.. P. - upr. w spec. arch. konstr.-bud. nr [...], nr ewid. [...] Pismem z dnia [...] lutego 2019 r., odwołanie od powyższej decyzji złożył Pan S. G. (dalej: skarżący). Wojewoda, postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, Wojewoda wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że dnia [...] stycznia 2019 r., w imieniu skarżącego, decyzję odebrał dorosły domownik tj. Pan D. A. ([...]). Od tego też dnia należy liczyć 14-dniowy termin do złożenia odwołania. Zachowanie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, który w przedmiotowej sprawie upływał w dniu [...] lutego 2019 r. rzutuje w sposób bezpośredni na uznanie skuteczności odwołania. Tymczasem, jak wynika z dokumentacji, skarżący odwołanie z dnia [...] lutego 2019 r. złożył osobiście w Starostwie w dniu [...] lutego 2019 r., czyli po terminie 14-dniowym, liczonym od dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na rozstrzygnięcie Wojewody. Skarżący wskazał, że decyzję znalazł przypadkowo i nie był mu znany termin jej odbioru przez nieodpowiedzialnego przyrodniego brata. Skarżący wskazał także, że Pani L. z Starostwa Powiatowego w [...], gdy składał odwołanie stwierdziła, że zostało złożone prawidłowo, we właściwym terminie. Skarżący wyjaśnił również, że od 15 lat nie mieszka pod adresem [...] gm. [...] lecz mieszka od 2004 roku w miejscowości [...] [...], gm. [...]. Dlatego też nie można jego i przyrodniego rodzeństwa w żaden sposób nazwać domownikami. Ponadto rodzeństwo jest uzależnione od alkoholu a D. A. również narkotyków i są w sporze o podział majątku po zmarłej matce. Skarżący wskazał, że miejscowy listonosz doskonale wie, że skarżący nie zamieszkuje w miejscowości [...] w domu pod numerem [...]. Żadnego z nich (braci) nie upoważnił do odbioru jakiejkolwiek poczty dla niego, zwłaszcza że się nie spodziewał korespondencji na były adres. Skarżący, na dowód swoich twierdzeń załączył kopie różnych pism potwierdzających iż wszelka korespondencja spływa na jego adres [...] z wielu instytucji, w tym i ze Starostwa. Wojewoda, pismem z dnia [...] maja 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie Wojewody, którym organ ten stwierdził uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2019, sygn. akt: III SA/Kr 188/19, LEX nr 2656115). W rozpoznawanej sprawie, stwierdzając prawidłowość doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, Wojewoda oparł się na treści art. 43 zd. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), zgodnie z którym, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Wojewoda stwierdził, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że dnia [...] stycznia 2019 r., w imieniu skarżącego, decyzję odebrał dorosły domownik tj. Pan [...] ([...]). Od tego też dnia należy liczyć 14-dniowy termin do złożenia odwołania. Skarżący natomiast kwestionuje powyższe ustalenia, wskazując że od 15 lat nie mieszka pod adresem, na który wysłano mu decyzję organu I instancji. Na dowód powyższego, skarżący załączył do swojej skargi pisma otrzymywane od różnych urzędów i instytucji, które były kierowane na adres w miejscowości [...] W ocenie Sądu, ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika by decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona w sposób prawidłowy. W tym stanie rzeczy, wobec istnienia dowodów przeciwnych, stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania i w ten sposób pozbawienie skarżącego możliwości kontroli wydanej decyzji, było nietrafne. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ I instancji, ustalając dane adresowe skarżącego, jako uczestnika postępowania administracyjnego, sięgnął do informacji o działce skarżącego, zawartej w zasobach [...] Jedyna korespondencja jaka została do skarżącego skierowana przed wysłaniem decyzji, to zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] stycznia 2019 r., które również zostało odebrane przez brata skarżącego. W aktach brak jest jakiegokolwiek pisma skarżącego składanego przez niego przed wydaniem decyzji organu I instancji. W żadnym miejscu w aktach sprawy skarżący nie powołuje się na okoliczność zamieszkiwania w miejscowości [...]. Z treści odwołania wynika natomiast, że skarżący jest sąsiadem inwestorów procesu budowanego, którego dotyczy postępowanie, prowadzonego w miejscowości [...] Także obszerna dokumentacja dołączona do skargi wskazuje, że skarżący zamieszkuje w tej miejscowości. Skarżący jest zameldowany pod adresem w miejscowości [...], adres ten widnieje również w ewidencji gruntów i budynków, skarżący wskazywał go także w toku innego postępowania prowadzonego przed Starostą, przed sądami, ZUS, KRUS, US i innymi podmiotami. Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżącego dowody w sposób jednoznaczny wskazują, że skarżący zamieszkuje pod innym adresem niż ten, na który organ I instancji wysłał do niego decyzję. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, nie może mieć znaczenia dla sprawy, że brat skarżącego odebrał przesyłkę zawierającą decyzję. Przesyłka nadana do strony postępowania ale na nieprawidłowy adres nie może zostać uznana za doręczoną skutecznie gdy nie została odebrana bezpośrednio przez jej adresata. Posłużenia się przez organ wadliwym adresem nie może natomiast sanować okoliczność, że decyzję odebrał brat skarżącego. Skoro bowiem skarżący zamieszkuje pod innym adresem, jego brat nie jest "domownikiem" skarżącego w rozumieniu art. 43 k.p.a. W sprawie nie sposób więc uznać, że przyjęcie korespondencji przez brata skarżącego było równoznaczne z doręczeniem decyzji skarżącemu, a tym samym że zdarzenie to rozpoczęło bieg terminu przewidzianego na jej zaskarżenie. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji nie została prawidłowo doręczona skarżącemu w drodze tzw. doręczenia zastępczego, a tym samym, nie weszła do obrotu prawnego na podstawie art. 43 k.p.a. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący zapoznał się z decyzją w siedzibie organu I instancji w dniu [...] lutego 2019 r. Wobec więc faktu, że skarżący złożył odwołanie od decyzji w dniu [...] lutego 2019 r., przyjąć należy, że nie doszło do uchybienia terminu. Wniesione odwołanie winno więc podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Wobec naruszenia przez organ przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.