II SA/Po 412/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-12-14
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest wadliwe, jeśli wniosek o wznowienie postępowania został już wcześniej rozpoznany i zakończony ostatecznym postanowieniem, mimo że sąd w poprzednim wyroku zobowiązał organ do jego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie jest wadliwe, nawet jeśli wniosek o wznowienie postępowania został już wcześniej rozpoznany i zakończony ostatecznym postanowieniem. Organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania, ponieważ ponowne rozstrzygnięcie tego samego wniosku stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) i naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Sąd podkreślił, że nie można umorzyć postępowania, które formalnie nie było prowadzone, a wydanie postanowienia o odmowie wznowienia ma charakter formalny.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Po licznych perypetiach proceduralnych i wyrokach sądów, Starosta wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie decyzją odmówił uchylenia postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący zaskarżył postanowienie Wojewody, argumentując, że organ błędnie odmówił wznowienia postępowania, mimo że wcześniej postępowanie zostało wznowione, a także że doszło do zmiany stanu faktycznego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 r. w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
Decyzją Starosty [...] nr [...] z 15 maja 2020 r. (znak: [...]) zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla X. sp. z o.o. z/s w N. obejmującego dwa budynki mieszkalne wielorodzinne w O. przy ul. [...] na dz. o nr. ewid.[...], obr. [...], jedn. ewid. [...] miasto O. - dalej: decyzja o pozwoleniu na budowę.
Pismem z 16 lipca 2020 r. (wpływ do organu 20 lipca 2020 r.) J. K. reprezentujący W. B. wniósł o wznowienie postępowania od decyzji o pozwoleniu na budowę, powołując się na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazane powyżej postępowanie administracyjne zostało wznowione na mocy postanowienia Starosty [...] z 27 lipca 2020 r.
Pismem z 9 listopada 2020 r. złożonym przez skarżącego w toku postępowania wznowieniowego od decyzji o pozwoleniu na budowę wniesiono o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania od decyzji o pozwoleniu na budowę Starosta [...] decyzją z 12 listopada 2020 r. uchylił ją w całości.
Postanowieniem Starosty [...] z 10 maja 2021 r. (znak: [...]), wstrzymano wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda postanowieniem z 29 czerwca 2021 r. (znak: [...]) uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Starosta [...] decyzją z 11 października 2021 r. (znak: [...]) umorzył postępowanie administracyjne, które zostało przez Wojewodę utrzymane w mocy decyzją z 19 listopada 2021 r.
Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 kwietnia 2022 r. (znak: II SA/Po [...]) uchylono decyzję Wojewody i umorzono prowadzone przed Wojewodą postępowanie.
W toku trwającego postępowania wznowieniowego od decyzji o pozwoleniu na budowę, Starosta [...] postanowieniem z 22 lipca 2021 r. (znak: [...]) odmówił z urzędu wstrzymania jej wykonania.
Pismem z 15 października 2021 r. skarżący, wniósł do Starostwa Powiatowego w O. o udostępnienie w ramach informacji publicznej postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Pismem z 29 października 2021 r. (znak: [...]) przesłano kopię ww. postanowienia.
Zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji złożył pismem z 3 listopada 2021 r. skarżący. Z uwagi na zamknięty termin do złożenia zażalenia, Wojewoda pismem z 9 grudnia 2021 r. (znak: [...]) przekazał je wg. właściwości do Starosty [...], celem skierowania sprawy na wznowienie postępowania administracyjnego.
Decyzją Wojewody z 6 lipca 2022 r. (znak: [...]) uchylono decyzję organu I instancji z 12 listopada 2020 r. i orzeczono o odmowie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak zaistnienia przesłanki wznowieniowej.
Decyzją organu I instancji z 22 lipca 2022 r. (znak: [...]) umorzono postępowanie wznowieniowe od postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, jako bezprzedmiotowe.
Postanowieniem Wojewody z 12 września 2022 r. (znak: [...]) utrzymano w mocy ww. rozstrzygnięcie Starosty [...].
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 września 2022 r. (sygn. akt II SAB/Po [...]) stwierdzono bezczynność Starosty [...] i zobowiązano organ do rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Starosty [...] z dnia 22 lipca 2021 r., nr [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 października 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...] oddalił skargę na decyzję Wojewody z dnia 6 lipca 2022 r., nr [...]
Starosta [...] postanowieniem z 29 listopada 2022 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147, 149 § 1, 150 § 1 i 123 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostatecznym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.
Decyzją Starosty [...] z 22 grudnia 2022 r. (znak: [...]) odmówiono uchylenia postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.
Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się skarżący składając pismem z 23 grudnia 2022 r. odwołanie, w którym zarzucono Staroście [...] rażące naruszenie art. 126 k.p.a., ponieważ organ zamiast wydać postanowienie wydał decyzję oraz nie zawarł pouczenia. Jak wskazuje skarżący cyt. "w przedmiotowej sprawie nie chodzi o to, czy W. B. posiada legitymację procesową w postępowaniu o wydaniu pozwolenia na budowę (wstrzymania wykonania takiego pozwolenia), ale o to, czy powinien otrzymać postanowienie znak. [...] z dnia 22 lipca 2021 r.? Jeśli powinien otrzymać postanowienie (a powinien), to oznacza, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie to powinien otrzymać z tego względu, że to na jego żądanie z dnia 09.11.2020 r. (a nie kogokolwiek innego) toczyło się postępowanie".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 30 grudnia 2022 r. , sygn. akt II SA/Po [...] uchylił postanowienie Wojewody z dnia 12 września 2022 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 22 lipca 2022 r., nr [...]
Postanowieniem z dnia 24 marca 2023 r., nr [...] Starosta [...] odmówił wznowienia "w sprawie zażalenia dot. odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] nr [...] z 15 maja 2020 r.".
Pismem z 4 kwietnia 2023 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, iż wydane postanowienie jest nieważne (art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a.), ponieważ Starosta [...] wcześniej prawidłowo wznowił postępowanie. W zażaleniu wskazano również, iż postanowienie Wojewody z 8 lutego 2023 r. (znak: [...]) rozstrzygające wniosek skarżącego nie jest prawomocne, gdyż zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia 24 marca 2023 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotem sprawy jest - zainicjowane wnioskiem skarżącego z 3 listopada 2021 r. zatytułowanym "zażalenie", postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej postanowieniem Starosty [...] z 22 lipca 2021 r. (znak: [...]) odmawiającym z urzędu wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ podniósł, iż najistotniejszym elementem w niniejszej sprawie jest fakt, że wniosek skarżącego z 3 listopada 2021 r., wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 września 2022 r. (sygn. akt II SAB/Po [...]) został rozstrzygnięty decyzją Starosty [...] z 22 grudnia 2022 r. (znak: [...]), którą utrzymano w mocy postanowieniem Wojewody z 8 lutego 2023 r. (znak: [...]). W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Co prawda k.p.a. nie zawiera definicji postanowienia ostatecznego, jednakże ustawodawca wielokrotnie posługuje się tym terminem. Stosując zatem w drodze analogii, zawartą w art. 16 § 1 k.p.a., ustawową definicję decyzji ostatecznej, przyjąć należy, iż postanowienia ostateczne, to te postanowienia, na które nie służy zażalenie, a zatem te, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do postanowień ostatecznych zaliczyć należy między innymi postanowienia wydane przez organ drugiej instancji w wyniku rozpatrzenia zażalenia. Stąd zapadłe rozstrzygnięcie Wojewody z 8 lutego 2023 r. (znak: [...]) jest ostateczne, a to oznacza, że wniosek skarżącego został już rozpoznany.
Organ zauważył, iż wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) Starosta [...] zobowiązany był w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego. Niemniej należy mieć na względzie, że rozpatrując sprawę Sąd nie miał wiedzy o wydaniu decyzji Starosty [...] z 22 grudnia 2022 r. (znak: [...]), która była następstwem wyroku z 21 września 2022 r. (sygn. akt II SAB/Po [...]). W zaistniałych okolicznościach sprawy podkreślić należy, że w art. 149 k.p.a. określono czynności jakie podejmuje organ administracji w postępowaniu wznowieniowym, tj. albo wznawia postępowanie i dalej proceduje, albo wydaje odmowę wznowienia. W niniejszej sprawie organ I instancji zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania,
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył W. B. wnosząc o:
1. uchylenie zaskarżanego postanowienia znak: [...] z dnia 29 maja 2023 r. i wydanie nowego orzeczenia, tj. uwzględnienie skargi przez Wojewodę w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.),
2. uchylenie postanowienia Wojewody znak: [...] z dnia 29 maja 2023 r. i poprzedzającego postanowienia Starosty [...] znak: [...] z dnia 24 marca 2023 r. przez WSA w Poznaniu, w przypadku nieuwzględnienia skargi przez Wojewodę w trybie autokontroli (art. 135 P.p.s.a.),
3. zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł [wynagrodzenia pełnomocnika - [...] zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu [...] zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej [...] zł].
W uzasadnieniu skargi Skarżący po przytoczeniu przebiegu dotychczasowego postępowania wskazał, iż jak się wydaje przyczyną ponownego wydania orzeczenia w tej samej sprawie było błędne zastosowanie n/w wskazania zawartego w wyroku sygn. akt II SA/Po [...] z dnia 30 grudnia 2022 r. w aspekcie, co bardzo istotne, zaistniałej zmiany stanu faktycznego.
Skarżący zauważył, iż przepisy art. 153 i art. 170 P.p.s.a. mają co prawda charakter bezwzględnie obowiązujący, ale związanie z nich wynikające przestaje obowiązywać w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie i w tym zapewne tkwi źródło błędnego postępowania organów w przedmiotowej sprawie.
WSA w Poznaniu wydając w dniu 30 grudnia 2022 r. wyrok sygn. akt sygn. akt II SA/Po [...] zapewne nie miał wiedzy, iż Starosta [...] miesiąc wcześniej tj. w dniu 29 listopada 2022 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania znak: [...] na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a..
A zatem wydanie kolejnego orzeczenia w przedmiocie wznowienia postępowania powodu je, iż orzeczenie to jest nieważne (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
W ocenie Skarżącego Wojewoda błędnie utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania tylko dlatego, że wniosek (dop. w przedmiocie żądania wznowienia postępowania) został już rozstrzygnięty.
Skarżący wskazał, iż skoro Starosta [...] w dniu 29 listopada 2022 r. rozstrzygnął wniosek - żądanie skarżącego wznowienia postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę - postanawiając wznowić postępowanie, to wydanie kolejnego orzeczenia (tylko po to, żeby uczynić zadość wskazaniu Sądu, nie zważając na zmianę okoliczności - zmianę stanu faktycznego) nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty o odmowie wznowienia postępowania "w sprawie zażalenia dot. odmowy wstrzymania wykonania decyzji" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawy związane z wnioskiem Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Starosty z 22 lipca 2021 r. (znak: [...]) były już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Z tego też względów wskazać należy, iż wyrokiem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Starostę do rozpoznania wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Starosty [...] z dnia 22 lipca 2021 r., nr [...]
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż z sentencji decyzji jak i wydanych postanowień wynika, że ich przedmiotem było "zażalenie na dot. odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] nr [...] r. z dnia 15 maja 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany(...)".
Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż Wojewoda uchylił postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Tym samym rozpoznaniu podlegał wniosek o wznowienie postępowania.
Na marginesie Sąd zauważył, iż również z uzasadnienia decyzji nie wynika że jej przedmiotem jest wniosek o wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ przeanalizował przesłanki merytoryczne wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, a nie przesłanki wznowienia postępowania.
Sąd zaznaczył, iż na gruncie niniejszej sprawy, na podstawie analizy nadesłanych akt, nie można uznać, że do dnia wniesienia skargi i do dnia wyrokowania organ rozpoznał wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania.
Dochodząc do powyższych wniosków Sąd miał przy tym na uwadze, co wynika z uzasadnienia postanowienia Wojewody rozpoznającego ponaglenie, że w istocie pismo stanowiące wniosek o wznowienie postępowania zatytułowane było jako "zażalenie" na postanowienie, a Wojewoda pismem z 9 grudnia 2021 r. (znak: [...]) przekazał ww. pismo do właściwości Starosty [...], celem skierowania sprawy na wznowienie postępowania administracyjnego.
Powyższe nie pozwala jednak na przyjęcie, iż organ wydając orzeczenia w sprawie "zażalenia" w istocie miał na myśli wniosek o wznowienie postępowania oraz, na co słusznie zwrócił uwagę Skarżący, że w sprawie doszło do wznowienia postępowania.
Sąd zwrócił uwagę, iż w orzecznictwie wskazuje się, że czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 k.p.a.). Skoro art. 149 § 1 k.p.a. formalizuje wznowienie postępowania poprzez uzależnienie wznowienia od stosownego postanowienia, to znaczy że nie można wznowić postępowania per facta concludentia (w sposób dorozumiany na podstawie podjęcia innych czynności przez organ). Taka interpretacja nie jest dopuszczalna w świetle art. 149 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 5 października 2007 r., I OSK 1390/06, z dnia 23 czerwca 2010 r., II OSK 965/09, CBOSA).
Również w prawomocnym wyroku z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Starosta [...] podjął zawieszone postępowanie i decyzją z 22 lipca 2022 r. (znak: [...]) umorzył postępowanie w sprawie zażalenia dot. odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 15 maja 2020 r. Wojewoda powyższy zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy powyższą decyzję kwalifikując je jako umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 15 maja 2020 r.
Sąd zaznaczył, iż podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a.
W niniejszej sprawie z akt sprawy nie wynika, aby organ w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Starosty [...] z dnia 22 lipca 2021 r. o odmowie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę wydał postanowienia o wznowieniu postępowania. Postanowienie Starosty [...] z 23 marca 2022 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Starosty [...] z dnia 22 lipca 2021 r. o odmowie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę zostało bowiem uchylone przez Wojewodę postanowieniem z 10 maja 2022 r., który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Sąd zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy rozstrzygał o umorzeniu postępowanie, które się w ogóle nie toczyło, co powoduje, że wydanie zaskarżonego postanowienia było niemożliwe. Wbrew stanowisku organu nie można umorzyć postępowania, czyli procesowo zakończyć postępowania, które formalnie nie było prowadzone. Przepisy k.p.a. są w tym przypadku bardzo restrykcyjne i wymagają w pierwszym etapie rozstrzygnięcia formalnego w postaci wydania postanowienia o wznowieniu postępowania lub też postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Rozpoznając sprawę po wyroku z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...] Starosta [...] postanowieniem z 29 listopada 2022 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147, 149 § 1, 150 § 1 i 123 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostatecznym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, a następnie decyzją z 22 grudnia 2022 r. (znak: [...]) odmówił uchylenia postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Po [...] oddalił skargę na powyższe postanowienie.
Z powyższych względów nie ulega wątpliwości, iż sprawa z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Starosty z 22 lipca 2021 r. (znak: [...]) została już zakończona.
W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Co prawda k.p.a. nie zawiera definicji postanowienia ostatecznego, jednakże ustawodawca wielokrotnie posługuje się tym terminem. Stosując zatem w drodze analogii, zawartą w art. 16 § 1 k.p.a., ustawową definicję decyzji ostatecznej, przyjąć należy, iż postanowienia ostateczne, to te postanowienia, na które nie służy zażalenie, a zatem te, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do postanowień ostatecznych zaliczyć należy między innymi postanowienia wydane przez organ drugiej instancji w wyniku rozpatrzenia zażalenia. Stąd zapadłe rozstrzygnięcie Wojewody z 8 lutego 2023 r. (znak: [...]) jest ostateczne jak i prawomocne (oddalenie skargi wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Po [...]).
Z tych też względów nie ulega wątpliwości, iż wniosek Skarżącego został już rozpoznany, a ewentualne ponowne wznowienie postępowania i wydanie kolejnego rozstrzygnięcia rozpoznającego ten wniosek stanowiłoby rażące naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
Natomiast wydane postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie jest dotknięte wadą nieważności ponieważ postanowienie to ma charakter wyłącznie formalny i sprowadzają się do uznania niedopuszczalności wszczęcia ponownie postępowania. W niniejszej sprawie , jak słusznie wskazał organ, wystąpiła przesłanka przedmiotowa, bowiem wniosek został już rozstrzygnięty.
Warto w tym miejscu podkreślić, iż stan określany mianem res iudicata (powaga rzeczy osądzonej), będący jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. art. 156 § 1 k.p.a., występuje w sytuacji tożsamości spraw, z których jedna została już załatwiona decyzją ostateczną. Tożsamość spraw zachodzi wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawach, sprawy dotyczą tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego spraw.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wydane formalne postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie rozstrzyga tej samej sprawy. Ponadto należy mieć na uwadze, iż tożsamość sprawy zachodzi przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Wydanie w dniu 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego doprowadziło do zmiany stanu faktycznego sprawy z jakim mieliśmy do czynienia w dniu wydawania przez Starostę [...] postanowienia z 29 listopada 2022 r.
Warto w tym miejscu pamiętać, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) Starosta [...] zobowiązany był w myśl art. 153 P.p.s.a. do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego.
Ponadto na co wskazuje zarówno organ jak i Skarżący, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie miał wiedzy o wydaniu decyzji Starosty [...] z 22 grudnia 2022 r. (znak: [...]), która była następstwem wyroku z 21 września 2022 r. (sygn. akt II SAB/Po [...]).
Tym samym mając na uwadze przejrzystość postępowania oraz konieczność poszanowania prawomocnych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania, pomimo, iż to dotyczy tego samego wniosku Skarżącego. Inaczej kształtowałaby się sytuacja gdyby organ rozpoznając powyższy wniosek ponownie wznowił postępowania i w tym wznowionym postępowaniu wydał rozstrzygnięcia. Natomiast na gruncie niniejszej sprawy Sąd uznał, iż wydane w sprawie postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie jest obarczone wadą nieważności.
Na koniec wskazać należy, iż organ ponownie pomimo zawartych w uzasadnieniu wyroków z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...] oraz z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...] dotyczących sformułowana sentencji postanowienia ponownie odmówił wznowienia postępowania "w sprawie zażalenia dot. odmowy wstrzymania wykonania decyzji". Jednakże Sąd mając na uwadze okoliczności sprawy, a przede wszystkim ostateczne rozpoznanie wniosku u wznowienie, jak również fakt, iż z uzasadnienia postanowienia Starosty będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, wprost wynika, że dotyczy wniosku o wznowienie postępowania , które przez Skarżącego zostało nazwane zażalenie, uznał, że powyższe uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 P.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło