II SA/Po 4206/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak- Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10,-zł (dziesięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych, /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ St.Małek /-/ M.Dybowski Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. na podstawie przepisu art. 59 ust. 1 w związku z art.55 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 1994r. Nr 89 poz. 414 ze zm.) udzielił K.P. pozwolenia na użytkowanie dwóch lokali biurowych w budynku nr [...] na działce nr [...] przy ul. [...] (lokal nr 1 i lokal nr 2). Odwołanie wniósł S.M., który jest właścicielem lokalu nr 3. Zainteresowany wskazał, iż wnioskodawca nie przedłożył zgody pozostałych właścicieli lub zarządcy budynku na zmianę sposobu użytkowania lokali mieszkalnych. Wojewoda zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji przedstawiając następującą argumentację. Przedmiotowe lokale, pełniące obecnie funkcje kancelarii prawnej, powstały w wyniku samowolnej zmiany sposobu użytkowania w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]. Kancelaria prawna, jak wynika z postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji działa od ponad pięciu lat. Stosownie zatem do przepisu art. 49 ust. 1 prawa budowlanego (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) organy administracji obowiązane są do zalegalizowania samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych. Decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, gdyż wnioskodawca wykonał wszystkie nakazane czynności mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ administracji nie mógł nakazać przywrócenia pierwotnego sposobu użytkowania, ponieważ upłynęło 5 lat od zaistnienia samowoli. S.M. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymał zarzut braku zgody współwłaścicieli na zmianę sposobu użytkowania lokali. Stwierdził także, iż wbrew ustaleniom obu organów nie upłynęło pięć lat od zaistnienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Z załączonych do skargi dokumentów rejestrowych wynika bowiem, iż biuro prawne działające w przedmiotowych lokalach zostało zarejestrowane w rejestrze handlowym [...] września 1998r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi wyjaśniono, iż z protokołu oględzin z [...] października 2000r. wynika, że kancelarie radców prawnych działają w przedmiotowych lokalach od 1994r., a więc od ponad pięciu lat. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ odwoławczy uznał, iż udzielone K.P. pozwolenie na użytkowanie dwóch lokali biurowych znajduje oparcie w przepisie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Wskazany przepis stanowi, iż nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W sprawie nie ustalono jednak, czy i jaki obiekt budowlany (lub jego część) został wybudowany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, o którym mowa w art. 48. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie uniemożliwia ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy nie ustalił także dokładnie, czy istotnie "kancelaria prawna funkcjonuje od ponad pięciu lat". Ustalenia tego dokonano jedynie w oparciu o protokół kontroli lokalu z [...] października 2000r., w którym skarżący nie brał udziału. Nie wzięto też pod uwagę, iż według zapisów rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Zielonej Górze, Biuro Prawne w przedmiotowym lokalu zostało utworzone [...] września 1998r. Podkreślić należy, iż w świetle art. 49 ust. 1 przez datę zakończenia budowy rozumieć należy spełnienie przez inwestora warunków przystąpienia do użytkowania, a nie datę przystąpienia do faktycznego użytkowania. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie toczyło się z wniosku K.P. z [...] czerwca 2001r. (którego brak w aktach administracyjnych) o udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania dwóch lokali mieszkalnych na lokale biurowe. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie – uregulowana jest w przepisie art. 71 ustawy Prawo budowlane. Wskazany przepis (art. 71 ust. 2 pkt 1) wymaga przeróbki pomieszczenia, wykonania zasadniczych, radykalnych zmian przeznaczenie obiektu budowlanego lub jego części w stosunku do stanu dotychczasowego, to znaczy dokonania przeróbki pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi, przeznaczenia do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie, bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie powierzchni mieszkalnych na cele niemieszkalne. Z powyższego przepisu wynika, iż nie można każdego zachowania właściciela (lub zarządcy), wprowadzającego nawet korektę w substancji budynku lub jego części, czy też jej wykorzystywania traktować jako czynności uzależnionej od zgody organu administracji, jako zmiany sposobu użytkowania (por. wyrok NSA z 27 września 2002r. ONSA z 2003r. Nr 4 poz. 137). Zakres wykonanych prac związanych w przeróbka przedmiotowych lokali określono w projekcie technicznym, załączonym do akt organu pierwszej instancji. Należy zatem ocenić, czy wykonane prace (wymiana okien, parapetów, malowanie i tapetowanie ścian, wymiana instalacji elektrycznej, położenie glazury itp.) odpowiadają wymogom przepisu art. 71 ust. 2 pkt 1, czy też stanowiły w istocie jedynie spełnienie głównego atrybutu właściciela lokalu korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób, a nie zmianę sposobu użytkowania. Ingerencja organu administracji uprawniona jest bowiem tylko w warunkach spełnienia wymogów, o których mowa w powołanym przepisie. Odnosząc się do zarzutu skargi, co do braku zgody pozostałych właścicieli lokali na zmianę sposobu użytkowania należy podzielić w tym zakresie pogląd organu odwoławczego. Jeżeli bowiem remont i adaptacja lokali nie wykraczała poza zewnętrzny ich obrys i nie dotyczyła żadnej części budynku stanowiącej współwłasność osób, które wykupiły lokale na własność w tym budynku, a więc nie dotyczyły "rzeczy wspólnej" w rozumieniu art. 200 kc, to tym samym do jego przeprowadzenia nie była potrzebna zgoda właścicieli innych lokali. Mając powyższe na uwadze orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271), jak w punkcie I-ym sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II-im sentencji wyroku oparte jest na przepisie art. 152 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o zwrocie skarżącemu kosztów sądowych oparte jest na przepisie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ St.Małek /-/ M.Dybowski MarK