II SA/Po 429/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K.W. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 17 lutego 2004r. Nr XXXVII/355/IV/2004 w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego ; I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 6 ust. 2 punkt 11 i 12 w części dotyczącej skrzyżowania ulicy [...]; II. zasądza od Rady Miasta P. na rzecz skarżącego kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. /-/Lilianna Drewniak-Żaba /-/Barbara Kamieńska /-/Stanisław Małek Rada Miejska w P. podjęła 19 czerwca 1996r. uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]". Projekt planu "[...]" został wyłożony do publicznego wglądu od 11 sierpnia do 9 września 2003r. W.K., który jest właścicielem działki nr [...] przy ulicy [...], wniósł w trybie przepisu art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zarzut. Podał, iż część jego nieruchomości znajduje się w liniach rozgraniczających ulic dojazdowych [...] – [...] i stanowi tzw. trójkąt widoczności. Projektowane rozwiązanie pozbawi go władztwa nad tą częścią nieruchomości o kształcie trójkąta i wymiarach [...] m x [...] m x [...] m. Zdaniem wnoszącego zarzut, w odniesieniu do tego skrzyżowania, należało przyjąć rozwiązania określone w załączniku nr 2 (punkt 4.2) do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430 ze zm.). Skrzyżowanie dotyczy bowiem dróg dojazdowych i w sytuacji kiedy nie jest możliwe zapewnienie pola widoczności należy dążyć do usunięcia przeszkód, zmiany lokalizacji skrzyżowania lub wprowadzenia ograniczeń wynikających z przepisów o ruchu drogowym. Nietypowy układ dróg dojazdowych powoduje konieczność przebudowy skrzyżowania lub zastosowanie odpowiednich środków technicznych (np. luster, ograniczenie prędkości pojazdów, ustawienie znaków Stop, likwidacja drzewostanu w obrębie przedmiotowej działki czy też zastosowanie ażurowego ogrodzenia). Rada Miasta uchwałą z 17 lutego 2004r. odrzuciła zarzut. W uzasadnieniu stwierdzono, że ze względu na ostry kąt skrzyżowania oraz zabezpieczenie terenu dla planowanych mediów i chodnika wymiary wymaganego ścięcia linii rozgraniczających zwiększono do [...] x [...] metrów, przy minimalnym ścięciu 5 x 5 metrów. Zgodnie z wymogami punktu 4.2 załącznika, na skrzyżowaniu zastosowano znak Stop. Projekt planu zapewnia więc bezpieczeństwo ruchu drogowego. W.K. wniósł skargę, kwestionując ustalenia dotyczące skrzyżowania ulicy [...] z [...]. Skarżący zarzucił, iż Rada Miasta nie przedstawiła żadnego uzasadnienia dla zwiększenia wymiarów ścięcia linii rozgraniczających. Zwiększenie tej powierzchni nie znajduje żadnego uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Podkreślił skarżący, iż w sprawie należało stosować rozwiązania określone w punkcie 4.2 załącznika, a w szczególności wprowadzenie wnioskowanych ograniczeń wynikających z przepisów ruchu drogowego. Rada Miasta, odrzucając zarzut nie wyjaśniła dokładnie stanu faktycznego i nie podjęła próby alternatywnego rozwiązania problemu przedmiotowego skrzyżowania. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej odrzucenie, gdyż skarżący przed jej wniesieniem nie wezwał właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i skargę wniósł z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przepis art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) uprawniał podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone do kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała o odrzuceniu bądź uwzględnieniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz zostać doręczona wnoszącemu zarzut, a zainteresowanemu przysługiwała skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Skarżący jest właścicielem działki nr [...] położonej przy ulicy [...]. Projekt planu przewiduje, iż część powyższej nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających ulic [...] - [...] będzie przeznaczona na tzw., trójkąt widoczności w kształcie trójkąta o wymiarach [...] x [...] x [...] metrów. Jest niewątpliwe, iż każde ograniczenie praw właściciela nieruchomości przewidziane w projekcie planu miejscowego powoduje, iż kwestionowanie tego projektu ze względu na to ograniczenie jest zarzutem w rozumieniu wskazanego przepisu. W zarzucie do projektu planu skarżący wskazał, iż przyjęte rozwiązanie "nie przyniesie żadnych korzyści a jedynie w sposób oczywisty narusza interes prawny jednostki". Według skarżącego przedmiotowy układ komunikacyjny (skrzyżowanie dróg dojazdowych) uzasadniał rozwiązania, o których mowa w punkcie 4.2 a nie jak przyjęto w uchwale w punkcie 4.1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999r. W sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430 ze zm.). Nie jest bowiem możliwe przy tym rozstrzygnięciu, o którym mowa w projekcie zapewnienie wymaganego pola widoczności. W konsekwencji należało dążyć do usunięcia przeszkód, zmiany lokalizacji skrzyżowania lub wprowadzenia ograniczeń wnikających z przepisów o ruchu drogowym, co czyniłoby zbędnym ingerencje w jego prawo własności. Wbrew wymogom powołanego przepisu art.24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Rada Miasta nie dopełniła obowiązku właściwego uzasadnienia uchwały. Istotne znaczenie uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutu wynika z tego, że musi ono być postrzegane, jako przewidziany przez ustawodawcę środek ochrony interesów prawnych osób, których dotyczą ustalenia projektu, przed dowolnym i arbitralnym zachowaniem się organu gminy. Szczególnie wnikliwe i staranne winno być uzasadnienie uchwały w przypadku naruszenia prawa własności chronionego Konstytucją RP. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 kwietnia 2000r. (Sygn.akt IVSA 2120/99 opublikowanym w ONSA z 2001r. Nr 4 poz. 166) celem zarzutu jest ochrona interesu indywidualnego obywateli w procesie planowania przestrzennego, a przy jego rozpatrywaniu należy rozważyć: czy w związku z realizacją choćby najsłuszniejszych celów społecznych nie został naruszony interes prawny jednostki, gdyż w tym postępowaniu to obywatel jest prawnie chroniony, a naruszenie jego praw może prowadzić do stwierdzenia nieważności w całości lub części uchwały. Stosownie do przepisu § 7 ust.4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. 1999r. Nr 43 poz. 430 ze zm.) narożne ścięcia linii rozgraniczających powinny być nie mniejsze niż 5 metrów x 5 metrów. Odrzucając zarzut Rada Miasta nie wyjaśniła w sposób przekonywujący powodów, dla których narożne ścięcia zwiększono do [...] x [...] metrów. Powołanie się w tym zakresie " na ostry kąt skrzyżowania oraz zabezpieczenie terenu dla planowanych mediów i chodnika" pozbawia Sąd możliwości dokonania oceny czy odmowa uwzględnienia zarzutu była legalna a w szczególności czy zasadne było przeznaczenie na trójkąt widoczności powierzchni przekraczającej minimalny jej rozmiar określony w powołanym rozporządzeniu. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie odnosi się szczegółowo także do tej części zarzutu, który dotyczy propozycji przyjęcia innego rozwiązania problemu widoczności na przedmiotowym skrzyżowaniu (przebudowa skrzyżowania, zastosowanie luster, wprowadzenie ograniczenia prędkości, wycięcie drzew na działce skarżącego, zastosowanie ażurowego ogrodzenia). W uzasadnieniu stwierdzono jedynie ogólnikowo, iż usunięcie przeszkód ograniczających widoczność lub zmiana kąta skrzyżowania wymagałyby przeznaczenia na cele drogowe dodatkowych powierzchni działki. Należy jednak mieć na uwadze, iż propozycje zawarte w zarzucie zmierzają do wprowadzenia takich ograniczeń, które nie wymagałyby naruszenia prawa własności. Stwierdzony w powyższym zakresie brak prawidłowego uzasadnienia uchwały uniemożliwia ocenę jej legalności, a w szczególności skuteczne odniesienie się do zarzutów skargi. Uznając, iż zaskarżona uchwała w wskazanym zakresie narusza prawo na podstawie przepisu art. 147 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sadami Administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80) orzeczono jak punkcie pierwszym sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie trzecim traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). O kosztach orzeczonych na podstawie przepisu art. 200. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę należy zauważyć, iż w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 52 § 3 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do powołanego przepisu art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Uchwała została skarżącemu doręczona 12 marca 2004r., a skarga została wniesiona 9 kwietnia 2004r. (k 14 akt sądowych) a więc w terminie o którym wyżej mowa. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/Lilianna Drewniak-Żaba /-/ Barbara Kamieńska /-/Stanisław Małek J.W.