II SA/Po 433/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska- Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2021 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz Gmina W. (dalej skarżąca) reprezentowana przez Wójta Gminy W. P. M., pismem z dnia [...] maja 2021 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] zatwierdzające projekt budowlany i udzielającej C. C. pozwolenia na budowę budynku rekreacyjnego wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na ścieki bytowe o pojemności V=[...] na dz. nr ewid. [...], obręb ewid. R. gmina W. . W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2021 r. przez Wojewodę, a na wypadek jego nie uwzględnienia- przez Sąd. Motywując wniosek skarżąca podała, że poprzez rozpoczęcie budowy przez inwestora w oparciu o zaskarżoną decyzję zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a skutki rozpoczęcia prac będą trudne do odwrócenia. Ponadto podstawą do wstrzymania wykonalności decyzji powinien być interes społeczny jakim kieruje się skarżąca. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. Wojewoda odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej, jak i decyzji Starosty [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podkreślić przy tym należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się i podlegają wykonaniu, a zwłaszcza gdy nakładają na stronę określone obowiązki lub przyznają określone prawa. Wstrzymaniu wykonania podlegają bowiem decyzje, które nadają się do wykonania i mogą być wykonywane, zwłaszcza w trybie egzekucji. Dotyczyć to może decyzji, które nakładają na stronę pewne obowiązki lub przyznają prawa. Cechy tej nie mają natomiast akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Instytucja wstrzymania wykonania dotyczy nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że wniosek złożony w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. może objąć nie tylko zaskarżoną decyzję, ale także decyzję ją poprzedzającą. Decyzja pierwszej instancji, poprzedzająca drugoinstancyjną decyzję skarżoną do sądu, w sposób oczywisty zawiera się w granicach materialnoprawnie rozumianej "sprawy". Wprawdzie przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, a więc decyzja nierozstrzygająca sprawy merytorycznie, lecz Sąd podziela obecnie przeważający w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym możliwe jest zbadanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej, w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze (zob. postanowienie NSA z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt II OZ 909/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym Sąd rozważył zasadność złożonego przez skarżącego wniosku w kontekście możliwości wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę i w tym zakresie uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie mu ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie. Z regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że istnieją dwie alternatywne przesłanki wstrzymania przez sąd zaskarżonego aktu a są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Przy czym przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie, która domaga się wstrzymania wykonania aktu. Strona ta powinna przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, a uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń, świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami (zob. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Nie wystarcza więc jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06, niepubl.). Nie wystarcza również, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, Lex Omega nr 948885). Skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania, że wykonanie decyzji Starosty spowoduje trudne do odwrócenia skutki oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Niemniej jednak skarżąca we wniosku nie przedstawiła argumentów na poparcie tego, że w razie wykonania decyzji poniesie ona znaczną szkodę, czy też zajdą w stosunku do niej trudne do odwrócenia skutki. Niewątpliwie realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia tej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie strony skarżącej. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz