II SA/Po 434/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2014r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wnioskiem z dnia 2 września 2013 r. K. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. m.in. o zwrot kosztów "wyrobienia" dokumentu prawa jazdy dla niego oraz jego córki. W dniu 17 września 2013 r. K. K. oświadczył, iż jego córka "wyrobiła" już prawo jazdy dlatego rezygnuje z ubiegania się o pomoc na ten cel. Dalej wskazał, iż wciąż wnosi o udzielenie pomocy na "wyrobienie" prawa jazy dla niego. Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., Filia J. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P., umorzył jako bezprzedmiotowe "postępowanie administracyjne w sprawie wniosku z dnia 02.09.2013r. dotyczącego przyznania pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki Pana K. K.". W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania w pisemnym oświadczeniu z dnia 17 września 2013 r. K. K. wycofał swój wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki, dlatego też postępowanie w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Wyjaśniono jednocześnie, że decyzję o umorzeniu postępowania organ wydaje zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia. Postępowanie może zostać umorzone, jeżeli wystąpią przesłanki wymienione w art. 105 § 1 K.p.a. np. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostanie cofnięte. Cofnięcie wniosku czy też rezygnacja ze świadczenia w niniejszej sprawie oznacza brak przedmiotu postępowania. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest zatem uzasadnione. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. K.. Decyzją z dnia [...] 2014r . nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013r. nr [...] umorzono postępowanie w sprawie przyznania K. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na wykupienie ( odebranie ) prawa jazdy dla wnioskodawcy oraz dla jego córki. Według Kolegium, K. K. w swoim oświadczeniu z dnia 17 września 2013 r. nie zrezygnował z wniosku o pomoc na kurs na prawo jazdy dla siebie, zatem nie było podstaw do umorzenia całego postępowania w tej sprawie, gdyż oświadczenie o rezygnacji dotyczy prawa jazdy dla córki. Zdaniem organu odwoławczego umorzenie postępowania w tej sprawie, bez odniesienia się do całości wniosku było przedwczesne. Z treści decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 23 września 2013r. powołanej na wstępie nie wynika w żadnej mierze rozstrzygnięcie co do wniosku K. K. o przyznanie pomocy na kurs na prawo jazdy dla niego. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. K. nie podnosząc konkretnych zarzutów wobec rozstrzygnięcia organu II instancji i załączając kserokopie artykułów prasowych i korespondencji prowadzonej przez niego z innymi organami i instytucjami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony - co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stanowił art. 138 § 2 K.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, iż K. K. w swoim oświadczeniu z dnia 17 września 2013 r. cofnął swój wniosek o przyznanie pomocy na "wyrobienie" prawa jazdy dla córki, ale też podtrzymał wniosek o udzielenie jemu pomocy na "wyrobienie" prawa jazdy dla niego samego. Tymczasem, zdaniem Kolegium, organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym zarówno pomocy na "wyrobienie" (wykupienie) prawa jazdy dla K. K. i jego córki. Według Kolegium, organ I instancji naruszył przepis art. 105 § 1 K.p.a umarzając także postępowanie w zakresie, w którym wniosek nie został cofnięty - dotyczącym prawa jazdy dla K. K. Z powyższym stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. nie można się zgodzić. W ocenie Sądu analiza treści decyzji organu I instancji z dnia [...] 2013 r. nr [...] nie budzi wątpliwości, iż organ ten umorzył postępowanie jedynie w zakresie: "przyznania pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki Pana K. K.". W uzasadnieniu swej decyzji Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., Filia J. wyraźnie wskazał, iż K. K. w dniu 17 września 2013 r. wycofał swój wniosek - zrezygnował z pomocy – dotyczący pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki i tylko w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Z treści tej decyzji, wbrew twierdzeniom organu II instancji", nie wynika, aby umorzono także postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie pomocy pieniężnej na wykupienie (wyrobienie) prawa jazdy dla K. K.. Co więcej, z nadesłanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, iż odrębną decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., Filia J. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P., po rozpoznaniu m.in. wniosku z dnia 2 września 2013 r. odmówił K. K. przyznania pomocy pieniężnej na "wykupienie (odebranie) prawa jazdy" stwierdzając, iż potrzeba ta nie należy do niezbędnych potrzeb, na które przyznawany jest zasiłek celowy. W nadesłanych do Sądu aktach znajduje się nadto decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] 2014 r. nr [...] , którą organ ten utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie m.in. przyznania pomocy na "wykupienie" (odebranie) prawa jazdy. Z powyższego wynika, iż wniosek K. K. z dnia 2 września 2013 r. o przyznanie pomocy pieniężnej na wykupienie (wyrobienie) dla niego prawa jazdy został rozpoznany merytorycznie, a decyzja organu I instancji z dnia [...] 2013 r. nr [...] dotyczyła jedynie wniosku o przyznanie pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki K. K.. Zauważyć także należy, iż organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...] 2013 r. nr [...] słusznie uznał, iż cofnięcie w dniu 17 września 2013 r. przez K. K. wniosku o przyznanie pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki, czyni tym zakresie postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2013 r. o sygn. akt I OSK 394/11 (dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego jest równoznaczne z brakiem żądania uprawnionego podmiotu do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, co oznacza, że przedmiot postępowania, oznaczony we wniosku, przestaje istnieć. Inaczej rzecz ujmując, z chwilą cofnięcia wniosku odpada jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej (przedmiot), co obliguje organ do umorzenia postępowania (tzw. obiektywna konieczność umorzenia postępowania) na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny dla jakich doszło do cofnięcia wniosku. Taka sytuacja miała niewątpliwie miejsce w przedmiotowej sprawie, w zakresie wniosku o przyznania pomocy pieniężnej na wykupienie prawa jazdy dla córki K. K. i tym samym decyzję organu I instancji należy uznać za prawidłową Wobec powyższego zaskarżona decyzja organu II instancji podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 2, 105 § 1 oraz 7 i 77 § 1 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując odwołanie organ II instancji zastosować się do uwag i ocen poczynionych przez Sąd (art. 153 P.p.s.a.). O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.