II SA/Po 441/25

WyrokWSA w Poznaniu2026-01-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Podrazik, Sędzia WSA Arkadiusz Skomra, Asesor WSA Jacek Rejman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie zwierząt dotyczące czasowego odebrania zwierzęcia, w szczególności w kontekście obowiązku zwrócenia się o zgodę do podmiotów wskazanych w art. 7 ust. 1 u.o.z. oraz prawidłowego ustalenia adresata decyzji?
Ratio decidendi
Organy administracji nie zastosowały się do wiążących wytycznych sądu zawartych w poprzednim orzeczeniu, w szczególności pominęły obowiązek zwrócenia się o zgodę do podmiotów wskazanych w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt oraz nie ustaliły prawidłowego adresata decyzji. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła czasowego odebrania psa rasy chow chow A. G. przez Fundację, co zostało następnie zatwierdzone decyzjami organów administracji. Skarżąca kwestionowała zasadność odebrania zwierzęcia, podnosząc m.in. zarzuty o niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego i błędnej wykładni przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i niezastosowanie się do wcześniejszych wytycznych sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 28 lutego 2025 r. nr [...]. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 28 lutego 2025 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta [...] (dalej również; Burmistrz; organ I instancji) decyzją z dnia 28 lutego 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 2 pkt 10 i 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r., poz. 1580) - dalej: u.o.z., po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia 19 marca 2024 r. złożonego przez Fundację (dalej również: Fundacja) w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia - psa (samicy) rasy chow chow, imię [...], z terenu nieruchomości przy ul. [...], [...], orzekł o: 1) czasowym odebraniu zwierzęcia - psa (samicy) rasy chow chow, imię [...], opiekunom A. i R. K. z terenu nieruchomości przy ul. [...], [...], 2) czasowym odebraniu zwierzęcia - psa (samicy) rasy chow chow, imię [...], A. G. (dalej też jako: skarżąca; strona) z terenu nieruchomości przy ul. [...], [...], 3) przekazaniu psa (samicy) rasy chow chow, imię [...] pod opieką Fundacji, ul. [...], [...]. Decyzja na podstawie art. 7 ust. 2 u.o.z. podlega natychmiastowemu wykonaniu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 19 marca 2024 r. do Burmistrza Miasta [...] wpłynęło zgłoszenie Fundacji dotyczące czasowego odebrania psa rasy chow chow, suki o imieniu [...], z terenu nieruchomości przy ul. [...] w [...], należącej do K. G.. Postępowanie administracyjne wszczęto w dniu 20 marca 2024 r. Z akt sprawy wynika, że pies został odebrany w dniu 18 marca 2024 r. przez przedstawicieli Fundacji w obecności funkcjonariuszy Policji, w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z.. Fundacja argumentowała, że pies przebywał na opuszczonej posesji, bez odpowiedniego schronienia i właściwej opieki, a jego stan zdrowotny i wizualny budził poważne zastrzeżenia. W toku postępowania pełnomocnik właścicielki psa wniósł o odmowę odebrania zwierzęcia, podnosząc, że pies miał zapewnione odpowiednie warunki bytowe, opiekę weterynaryjną, żywienie specjalistyczne oraz pozostawał pod opieka groomera. Przedłożono dokumentację w postaci faktur, paragonów, fotografii, zaświadczeń z salonu groomingu oraz dokumentacji weterynaryjnej z wcześniejszych lat. Złożono także zawiadomienie o podejrzeniu kradzieży psa. Fundacja, motywując zasadność odebrania zwierzęcia, wskazała na to, że pies był pozostawiony bez właściwej opieki, nie posiadał schronienia, przebywał w złych warunkach bytowych (był porzucony na posesji, nie miał odpowiedniego legowiska ani budy) oraz wykazywał objawy licznych, nieleczonych schorzeń. Po odebraniu psa przeprowadzono specjalistyczne badania weterynaryjne, które wykazały m.in. znaczne wychudzenie, zmiany chorobowe skóry, uszu, uzębienia, narządów wewnętrznych oraz obecność guzów, co skutkowało przeprowadzeniem dwóch operacji chirurgicznych. Decyzją z dnia 29 marca 2024 r. Burmistrz Miasta [...] orzekł o czasowym odebraniu psa skarżącej, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wyrokiem z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SA/Po 408/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na niekompletność materiału dowodowego i brak prawidłowego ustalenia adresata decyzji. Sąd zobowiązał organy, aby zbadały, czy w dacie interwencyjnego odebrania psa zachodziły ustawowe przesłanki zastosowania art. 7 u.o.z., w szczególności, czy doszło do znęcania się nad zwierzęciem oraz czy zachodził przypadek niecierpiący zwłoki, w którym dalsze pozostawanie psa u właściciela lub opiekuna zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Sąd wskazał, że organ oparł się wyłącznie na dokumentacji sporządzonej bezpośrednio po odebraniu zwierzęcia przez organizację społeczną zainteresowaną wynikiem postępowania, lecz musi zostać dokonana na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego także wcześniejszą dokumentację weterynaryjną, książeczkę zdrowia psa oraz dowody przedłożone przez skarżącą w (faktury, paragony i fotografie), a także po ustaleniu, czy ewentualne pogorszenie stanu zdrowia zwierzęcia było wynikiem zaniedbań właściciela lub opiekuna. Ponadto Sąd stwierdził, że przed przekazaniem psa organizacji społecznej nie zwrócono się do podmiotów wskazanych w art. 7 ust. 1 u.o.z. o wyrażenie zgody na jego przyjęcie, a jeżeli nie – czy w sprawie rzeczywiście zachodziły wyjątkowe okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 7 ust. 1c u.o.z. i przekazanie psa Fundacji. Sąd stwierdził, że organy powinny jednoznacznie ustalić, kto w realiach sprawy powinien być adresatem ewentualnej decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, tj. właścicielka psa czy jego faktyczni opiekunowie, mając na uwadze miejsce pobytu zwierzęcia w chwili jego odebrania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy, w tym o dokumentację medyczną psa z okresu pobytu w Fundacji. Organ ustalił, że po interwencyjnym odebraniu pies przeszedł zabiegi chirurgiczne, jego stan zdrowia uległ znaczącej poprawie. Choroby skóry, nosowe i uszu psa zostały wyleczone. Kondycja fizyczna i psychiczna psa się poprawiła. [...] mieszka w domu, nie wykazuje problemów związanych z przebywaniem w zamkniętej przestrzeni, ponadto jest przyjazna w stosunku do człowieka i innych psów. Przeprowadzone operacje znacząco poprawiły stan zdrowia zwierzęcia, jej codzienne funkcjonowanie i komfort życia. Pies na skutek wielu długoletnich zaniedbań ma wyniszczone stawy i niewielką narośl na oku. Z uwagi na wiek zwierzęcia nie może być ona poddana leczeniu operacyjnemu. Pies ma podawane fachowo dobrane leki leczące ból w związku z problemami ze stawami. Pies znajduje się pod stałą opieką weterynarzy. Mieszka w domu tymczasowym u osoby, która z wykształcenia jest technikiem weterynarii. Potwierdzeniem stanu zdrowia psa są przedłożone dokumenty w postaci filmu, zdjęć oraz karty informacyjne z Lecznicy Weterynaryjnej Wskazana przez skarżącą V. spółka jawna w B. w piśmie z dnia 11 grudnia 2024 r. poinformowała, że suka rasy chow chow o imieniu [...] nie była leczona w okresie ostatnich 3 lat. Po analizie całości materiału dowodowego Burmistrz wydał opisaną we wstępie decyzję z dnia 28 lutego 2025 r. i uznał, że przed interwencją pies był utrzymywany w niewłaściwych warunkach bytowych i pozostawał narażony na działanie warunków atmosferycznych, a odebranie psa w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. było w okolicznościach sprawy zasadne. A. G., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 28 lutego 2025 r., w którym zaskarżyła decyzję w całości i zarzuciła organowi naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi (opiekunowi), pomimo że organ nie wykazał by pies utrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywany w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających mu zachowanie naturalnej pozycji lub czy był wystawiany na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu, zwłaszcza w kontekście treści opinii biegłego wydanej w sprawie znak [...] Prokuratury Rejonowej w [...], z której to opinii wynika, że nie było podstaw do odebrania zwierzęcia, a ewentualne nieprawidłowości w zakresie opieki nad psem mógł poprawić sam właściciel (opiekun). Skarżąca wniosła o nieuwzględnienie wniosku Fundacji o czasowe odebranie zwierzęcia skarżącej i umorzenie postępowania w sprawie; orzeczenie o zwrocie psa na rzecz skarżącej albo A. K. i R. K., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Burmistrzowi [...] w celu kontynuowania postępowania. W odwołaniu argumentowano, że decyzja o czasowym odebraniu psa wydana została pomimo niewykorzystania możliwości dowodowych i bez należytego wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W szczególności organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego z dziedziny medycyny weterynaryjnej uzyskanej w sprawie znak [...] Prokuratury Rejonowej w [...] ani nie dopuścił biegłego z dziedziny weterynarii w postępowaniu administracyjnym w celu zweryfikowania czy zachodziły podstawy do odebrania psa. Skarżąca podkreśliła, że choroba psa wynikająca z wieku lub okoliczności biologicznych nie jest żadnym dowodem na wyczerpanie przez właściciela lub opiekuna znamion zachowań opisanych w art. 6 ust. 2 u.o.z., zwłaszcza że pies pozostawał pod systematyczną opieką weterynarza, przyjmował specjalistyczną karmę i leki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium zgodziło się z Burmistrzem, że w realiach niniejszej sprawy ustalony stan faktyczny podpadał pod art. 6 ust. 2 u.o.z. i uzasadniał w następstwie zastosowanie art. 7 ust. 3 u.o.z. Pies rasy chow chow, o imieniu [...], znajdujący się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] będącej własnością skarżącej, został odebrany przez Fundację w trakcie interwencji przeprowadzonej w dniu 18 marca 2024 r., w asyście policji na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. Wspomniana Fundacja jest organizacją społeczną, której celem statutowym jest ochrona zwierząt. Stowarzyszenie poinformowało Burmistrza o fakcie interwencyjnego odebrania zwierząt. Oznacza to, że na płaszczyźnie formalnej zaistniała potrzeba wszczęcia postępowania w kierunku odebrania zwierząt, o którym mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z. Organ II instancji stwierdził, że osią sporu pozostawała w sprawie kwestia, czy zachodziły materialnoprawne podstawy do odebrania psa rasy chow chow. Oceniając zarzuty odwołania i podniesioną w nim argumentację, Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej, że nienależycie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i wydano nieprawidłową decyzję. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że Fundacja przedstawiła Burmistrzowi wystarczające dowody, m.in. fotografie, które obrazują sposób bytowania i stan zaniedbania odebranego zwierzęcia w dniu interwencji tj. 18 marca 2024 r. Dodatkowo, z akt sprawy wynika, że zwierzę przetrzymywane było w nieodpowiednich warunkach i w stanie choroby. U psa zdiagnozowano wyniszczenie organizmu, a wynik badania (kondycji ciała) wyniósł zaledwie BCS 1,5-2/9, co świadczy o bardzo złym stanie zwierzęcia. Lekarz weterynarii potwierdził, że pies jest wychudzony. Do tego stwierdzono łatwo wyczuwalne, wystające żebra oraz wystającą linię kręgosłupa. Widoczne liczne wyłysienia, sierść matowa, posklejana, obecne liczne kołtuny, w sierści obecne fragmenty roślinne. Brak widocznych nowych, odrastających włosów. Skóra ścieńczała, miejscami podrażniona, wysuszona. W okolicach oczu sierść zlepiona ciemną wydzieliną, wypływ z oczu. Na górnej powiece lewego oka jest widoczna zmiana rozrostowa, która dotyka rogówkę oka. Ponadto zabrudzone kanały słuchowe, z wydzieliną, a w prawym stan zapalny. Ponadto stan zapalny przy uzębieniu. Porusza się ostrożnie, sztywny chód sugerujący zwyrodnienia. W przodobrzuszu jest wyczuwalny guz o średnicy około 5 cm. W prawym pakiecie gruczołów mlecznych wyczuwalna zmiana wielkości ziarna grochu, twarda, przesuwalna względem podłoża. Okolice odbytu i ogona zanieczyszczone kałem. Również stwierdzono stan zapalny sromu (jest przekrwiony i podrażniony). Pies był w stanie rażącego brudu, wydzielając nieprzyjemny zapach. Zdaniem organu odwoławczego fakt, że podczas badania po odbiorze psa weterynarz stwierdził zły stan zdrowia zwierzęcia, świadczy o tym, że w opisanym przypadku wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 u.o.z., a organ I instancji prawidłowo wydał decyzję, na podstawie której następuje odebranie zwierzęcia. Ponadto organ I Instancji po zaleceniach zawartych w wyroku o sygn. II SA/Po 408/24 zwrócił się o udostępnienie dokumentacji medycznej, w tym kserokopii książeczek zdrowia psa, co mogłoby potwierdzić fakt leczenia weterynaryjnego psa. Zwrócono się do Kancelarii Adwokackiej [...] o udzielenie informacji o stanie zdrowia psa będącego pod opieką Fundacji oraz do V. spółka jawna w B. o udostępnienie dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej z ostatnich 3 lat. Wskazana lecznica poinformowała, że pies rasy chow chow, imię [...], nie była leczona w ostatnich 3 latach. W dniu 14 stycznia 2025 r. do organu wpłynęła dokumentacja Fundacji, wskazująca na to, że pies przeszedł zabiegi chirurgiczne i po interwencji podlegał dalszej diagnostyce. Ustały choroby skóry i uszu. Ma prawidłowo dobrane leki. Pies w domu tymczasowym zachowuje się poprawnie. Potwierdzeniem stanu zdrowia psa są przedłożone dokumenty w postaci filmu, zdjęć oraz karty informacyjne z Lecznicy Weterynaryjnej. Wobec tego Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że pies przed interwencją był zaniedbany, nie posiadał budy oraz odpowiednio utrzymanego legowiska na terenie posesji. Stan zdrowia [...] wskazywał na długotrwały brak nadzoru i pomocy medycznej, której potwierdzeniem jest informacja przekazana od lecznicy, w której według właścicielki był leczony. Daje to podstawy do uznania, że w niniejszej sprawie zachodził przypadek niecierpiący zwłoki, świadczący o kwalifikowanej postaci znęcania się nad zwierzęciem, uzasadniający jego odebranie właścicielowi/opiekunowi przez Fundację. Dopiero po interwencji Fundacji pies uzyskał odpowiednie warunki bytowania oraz niezbędną opieką weterynaryjną, której potwierdzeniem są przedłożone przez Fundację dokumenty w postaci filmu, zdjęć oraz kart badań zwierzęcia. Stan zdrowia zwierzęcia poprawił się po jego odebraniu, co wskazuje na zaniedbanie w jego utrzymaniu. Zdaniem Kolegium organ I instancji dokonał oceny mocy i wiarygodności wyżej opisanego materiału dowodowego przedłożonego przez właścicielkę psa [...], jej pełnomocników oraz przez Fundację. Ponadto organ stwierdził, że w sprawie najistotniejszym faktem jest okoliczność, że obiektywnie zaistniały stany opisane w art. 6 ust. 2 u.o.z. i zostało to udokumentowane. Odnosząc się do argumentacji odwołania, Kolegium zaznaczyło, że w realiach sprawy wydanie przez organy decyzji z art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z. nie wymagało konfrontacji materiału dowodowego z innymi materiałami. Postępowanie administracyjne o odebranie zwierząt dotyczy weryfikacji, czy wystąpił stan zagrażający samym zwierzętom, który to stan nie powinien oraz nie mógł dłużej trwać i powinien być przerwany poprzez ich odebranie (interwencyjne). Jak w sprawie ustalono, zwierzę utrzymywane było w niewłaściwych warunkach bytowania, a dalsze pozostawienie na wyżej wskazanej nieruchomości zagrażało jego zdrowiu i życiu. Kolegium uznało również, że organ I instancji nie naruszył zarzucanych przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Według organu II instancji argumentacja podniesiona w odwołaniu stanowi przede wszystkim wyraz subiektywnego przekonania skarżącej, że warunki, jakie stworzyła swojemu psu, były warunkami odpowiednimi. Jednakże przekonanie to nie znalazło potwierdzenia w okolicznościach sprawy potwierdzonych ustaleniami organów, stąd też odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. G. (zmiana nazwiska strony wskazana przez jej pełnomocnika w toku postępowania), reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta Koła z dnia 28 lutego 2025 r. wydanej w sprawie [...] o czasowym odebraniu zwierzęcia A. G., wnosząc o uchylenie obydwu tych decyzji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Skarżąca podniosła następujące zarzuty dotyczące naruszenia: 1. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. poprzez błędną wykładnię tych przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, poprzez niezasadne uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi (opiekunowi), pomimo że w sprawie brak danych faktycznych pozwalających przyjąć, że pies utrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywany w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających mu zachowanie naturalnej pozycji lub czy był wystawiany na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu, zwłaszcza w kontekście treści opinii biegłego wydanej w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej w [...], z której to opinii wynika, że nie było podstaw do odebrania zwierzęcia, a ewentualne nieprawidłowości w zakresie opieki nad psem mógł poprawić sam właściciel (opiekun), a postępowanie karne ostatecznie umorzono; 2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśniania sprawy, a w szczególności poprzez odstąpienie od dopuszczenia dowodu z opinii niezależnego biegłego z dziedziny weterynarii w celu stwierdzenia, czy pies utrzymywany był w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywany w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających mu zachowanie naturalnej pozycji; 3. art. 7 ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 1 u.o.z. poprzez błędną wykładnię tych przepisów sprowadzającą się do twierdzenia, że przedmiotem prowadzonego postępowania i zakresem wydanej decyzji jest wyłącznie ustalenie, czy w chwili fizycznego odebrania zwierzęcia przez Fundację istniały podstawy prawne i faktyczne uzasadniające wydanie decyzji o odebraniu zwierzęcia, pomimo że właściwa interpretacja tych przepisów prowadzi do wniosku, że decyzja wydawana w trybie art. 7 ust. 1 tej ustawy, po uprzednim złożeniu przez właściwy podmiot zawiadomienia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, uwzględniać winna wszystkie ustawowe okoliczności wskazujące na istnienie lub nieistnienie okoliczności wskazanych w art. 6 ust. 2 powołanej ustawy, nie zaś wyłącznie ocenę subiektywnego przeświadczenia przedstawiciela instytucji dokonującej fizycznego odebrania zwierzęcia; 4. naruszenia przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.z., poprzez przekazanie psa pod opiekę Fundacji, pomimo że nie jest podmiotem wymienionym w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.z. jako podmiot uprawniony do sprawowania opieki nad zwierzęciem, a brak danych, aby wystąpiły okoliczności wskazane w art. 7 ust. 1 c ustawy uzasadniające przekazanie zwierzęcia innemu podmiotowi, W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić. Ocena zaskarżonej decyzji – przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 poz. 1267 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. – doprowadziła Sąd do wniosku, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest kwestia prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2025 r., które utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 28 lutego 2025 r. o czasowym odebraniu psa rasy chow chow, o iminiu [...], jego dotychczasowym opiekunom (pkt 1 decyzji) i właścicielce (pkt 2 decyzji) - i przekazaniu go pod opiekę Fundacji (pkt 3 decyzji). Wobec tego należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt zabraniają znęcania się na zwierzętami, wskazując jednocześnie na to, jakie zachowania lub zaniechania wobec zwierząt są uznawane za "znęcanie" (art. 6 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z., jeżeli zwierzę traktowane sposób określony w art. 6 ust. 2, może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane w tym przepisie podmiotom schronisku dla zwierząt. 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu, schronisku dla zwierząt, azylowi dla zwierząt lub Centralnemu Azylowi dla Zwierząt, o którym mowa w ustawie z dnia 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu dla Zwierząt (Dz. U. poz. 2375), jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1a u.o.z. decyzja taka podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Wedle art. 7 ust. 1b tej ustawy przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane. Z kolei zgodnie z ust. 1c powołanego przepisu, w przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę. Natomiast według art. 7 ust. 3 u.o.z., w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 3 kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (art. 7 ust. 6 ustawy o zwierzętach). Z powyższego wynika, że ustawa o ochronie zwierząt w art. 7 stanowi o dwóch rodzajach postępowań administracyjnych w przedmiocie odebrania zwierząt. W pierwszym, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, organ najpierw wydaje decyzję, gdy zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 6 ust. 2 ustawy i dopiero ona stanowi podstawę prawną do odbioru zwierzęcia. W drugim natomiast, o jakim mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, decyzja niejako zatwierdza uprzednio dokonany odbiór zwierzęcia. W tym przypadku decyzja sankcjonuje zatem działania podjęte przez właściwe służby. Procedura uruchamiana jest, gdy istnieje konieczność natychmiastowego działania w związku z sytuacją, w której "dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu". Organ administracji w tym przypadku działa następczo. Jego zadaniem jest dokonanie oceny, czy rzeczywiście istniały przesłanki do natychmiastowego odbioru zwierzęcia. Składają się na nie przesłanki z art. 6 ust. 2 u.o.z. oraz dodatkowo z art. 7 ust. 3 u.o.z. (patrz: wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1997/18, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie zachodzi drugi z omawianych przypadków wszczęcia postępowania z uwagi na odbiór psa, tj. suki [...], przez Fundację na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. Oceniając, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki do odebrania zwierzęcia, Sąd miał na uwadze, że w niniejszej sprawie wypowiedział się już tut. Sąd w wyroku z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SA/Po 408/24, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 22 kwietnia 2024r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 29 marca 2024 r. nr [...] W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. odebrane zwierzę powinno zostać przekazane w pierwszej kolejności podmiotom wskazanym w tym przepisie, natomiast możliwość przekazania zwierzęcia innemu podmiotowi, w tym organizacji społecznej, ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji braku zgody tych podmiotów lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających takie przekazanie. Tymczasem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przed przekazaniem psa Fundacji organy nie zwróciły się do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 7 ust. 1 u.o.z. z wnioskiem o wyrażenie zgody na jego przyjęcie, co czyniło przekazanie zwierzęcia Fundacji przedwczesnym i pozbawionym podstawy prawnej. Powyższy zarzut był podnoszony przez skarżącą już w postępowaniu odwoławczym, jednakże organ II instancji nie odniósł się do niego w treści zaskarżonej decyzji, ani nie podjął działań zmierzających do usunięcia stwierdzonego uchybienia, co samo w sobie stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania. Wątpliwości Sądu wzbudziła również prawidłowość ustalenia adresata decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia. Decyzja ta została skierowana do skarżącej jako właścicielki psa, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że w chwili odebrania zwierzę znajdowało się u jego opiekunów, a nie u właściciela. W takiej sytuacji organy były zobowiązane do jednoznacznego ustalenia, komu przysługiwał status podmiotu, od którego zwierzę zostało faktycznie odebrane, oraz do odniesienia się do zarzutów skarżącej w tym zakresie, czego jednak w toku postępowania nie uczyniono. Sąd stwierdził również, że organy oceniając, czy zachodził przypadek niecierpiący zwłoki uzasadniający natychmiastową interwencję, opierały się wyłącznie na dowodach przedłożonych przez Fundację i nie wzięły pod uwagę dowodów złożonych przez skarżącą. Sąd zwrócił uwagę na to, że organy zaniechały zgromadzenia pełnej dokumentacji leczenia psa sprzed momentu jego odebrania, nie zwróciły się o udostępnienie książeczki zdrowia zwierzęcia, jak również nie dokonały oceny dowodów przedstawionych przez skarżącą, takich jak faktury, paragony, fotografie czy dokumentacja wcześniejszych wizyt weterynaryjnych. W konsekwencji nie ustalono w sposób obiektywny, czy stan zdrowia psa był wynikiem zaniedbań ze strony właściciela lub opiekuna, ani czy istniało realne i bezpośrednie zagrożenie dla jego życia lub zdrowia w dacie odebrania. Sąd zobowiązał organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do uzupełnienia materiału dowodowego, ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, w tym istnienia przesłanek do czasowego odebrania zwierzęcia, określenia podmiotu, któremu zwierzę powinno zostać przekazane z zachowaniem wykładni art. 7 ust. 1 u.o.z., a także jednoznacznego ustalenia, kto powinien być adresatem ewentualnej decyzji. W tym miejscu trzeba zatem podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną oznacza, że sąd rozpoznający ponownie sprawę, która dotyczy tego samego skarżącego musi przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak określono ją w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest bowiem z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy, a jej oddziaływaniem objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie w danej sprawie. Związanie dotyczy oceny prawnej, czyli wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, co może odnosić się zarówno do stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie. Oznacza to, że w ponownym postępowaniu dotyczącym tej samej strony nie jest możliwe dokonywanie odmiennych ocen prawnych w odniesieniu do kwestii przesądzonych we wcześniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, należało przede wszystkim ocenić, czy organy stosowanie do art. 153 p.p.s.a. wykonały zalecenia Sądu sformułowane w uzasadnieniu wyroku o sygn. II SA/Po 408/24. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy nie zastosowały się do wytycznych Sądu. W szczególności organy pominęły obowiązek zastosowania reguły wynikającej z art. 7 ust. 1 u.o.z., nie podejmując jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy podmioty wskazane w tym przepisie wyrażą zgodę na przyjęcie odebranego zwierzęcia. Tym samym organy po raz kolejny zastosowały wyjątek przewidziany w art. 7 ust. 1c u.o.z., bez wykazania ziszczenia się przesłanek warunkujących jego zastosowanie, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z wykładnią tych przepisów przedstawioną w wyroku, w którym wyraźnie wskazano, że odebrane właścicielowi lub opiekunowi zwierzę przekazywane jest określonym ustawowo podmiotom (ust.1), które muszą wyrazić zgodę na przejęcie danego zwierzęcia. W myśl art. 7 ust. 1c u.o.z. podmiotem, któremu może być przekazane zwierzę, jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która zapewni mu właściwą opiekę. Przepis ten znajduje zastosowanie w wypadku braku zgody lub wystąpienia sytuacji uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1-3. Mimo wyraźnych zaleceń Sądu, organy nie wystąpiły o zgodę do wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 u.o.z. podmiotów, podtrzymując swoje stanowisko o przekazaniu psa wyżej wskazanej Fundacji. Ponadto organy nie zrealizowały obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego w sposób wskazany w uzasadnieniu wyroku. Pomimo jednoznacznych zaleceń Sądu, nie zgromadzono i nie oceniono dowodów składanych przez skarżącą, w szczególności dokumentów pochodzących z akt postępowania karnego prowadzonego w związku z tym samym zdarzeniem, w tym wydanej w tamtym postępowaniu opinii biegłego wydanej w sprawie [...] Prokuratury Rejonowej w [...], z której ma w ocenie skarżącej wynikać, że nie było podstaw do odebrania zwierzęcia, a ewentualne nieprawidłowości w zakresie opieki nad psem mógł poprawić sam właściciel (opiekun). Organy zignorowały również twierdzenia skarżącej wskazujące na to, że wydane zostało postanowienie z dnia 31 stycznia 2025 r. o umorzeniu śledztwa. Tymczasem, zgodnie z art. 7 ust. 6 u.o.z. odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. Niewątpliwie ustalenia w postępowaniu karnym mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcia organu i bezpośredni los zwierzęcia. Dodać trzeba, że organy mimo zaleceń Sądu nie przeprowadziły dowodów z dokumentów (w przedmiocie leczenia, żywienia i zabiegów pielęgnacyjnych psa) i zdjęć przedłożonych przez skarżącą, a jedynie ograniczyły się do zwrócenia do kliniki weterynaryjnej V. sp. j. w B. na okoliczność stanu zdrowia psa i leczenia psa przez właścicielkę w ostatnich trzech latach. W ocenie Sądu takie działanie uznać należało za niewystarczające, w szczególności że strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego wykazywała się inicjatywą dowodową. Organ winien te dowody ocenić, a tymczasem zupełnie je zignorował. W tym miejscu Sąd zaznacza, że analiza faktur za zakup karmy dla psa wskazuje na adres skarżącej w G. (zob. k. 22-26, 43-47 akt I instancji). Ten adres wynika również pełnomocnictwa notarialnego znajdującego się w aktach sprawy (zob. k. 3 akt I instancji). W aktach sprawy znajduje się również zobowiązanie skarżącej z dnia 25 marca 2024 r., z którego wynika, że "w związku z zaistniała sytuacją dotyczącą psa rasy Chow chow o imieniu [...] zobowiązuje się niezwłocznie po jej odzyskaniu przenieść ją w miejsce, które zapewni jej bezpośredni długoterminowy kontakt z opiekunem" (zob. k. 147 akt I instancji). Dowody te mogą w ocenie Sądu potwierdzać tezę stawianą przez Fundację o wyprowadzeniu się skarżącej na stałe z nieruchomości, na której znaleziono psa. To kolei także ma w sprawie, w której analizowane są przesłanki znęcania się nad zwierzęciem m.in. poprzez porzucenie go i niezapewnienie mu należytej opieki, istotne znaczenie i stanowiło jeden z powodów wskazanych przez Fundację, który skłonił ją do podjęcia interwencji i odebrania psa. Powyższe zaniechanie oznacza, że organy ponownie oparły swoje rozstrzygnięcie na niekompletnym materiale dowodowym, z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., a dokonana ocena dowodów nie spełnia wymogów wynikających z art. 80 k.p.a., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wreszcie, organy nie wykonały zalecenia Sądu dotyczącego jednoznacznego ustalenia prawidłowego adresata decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia. W dalszym ciągu nie wyjaśniono, czy decyzja powinna zostać skierowana do właściciela czy do opiekuna zwierzęcia, mimo że kwestia ta była przedmiotem wyraźnych wskazań Sądu. Przede wszystkim za wadliwe należy uznać sporządzenie osnowy decyzji organu I instancji w taki sposób, że w punkcie pierwszym orzeczono o czasowym odebraniu zwierzęcia - psa (samicy) rasy chow chow, imię [...], opiekunom A. i R. K. z terenu nieruchomości przy ul. [...], [...], a w punkcie drugim o czasowym odebraniu zwierzęcia - psa (samicy) rasy chow chow, imię [...], orzeczono względem A. G.. Sąd zwraca uwagę, że w art. 7 ust. 1 u.o.z. ustawodawca wskazuje, iż zwierzę może być odebrane właścicielowi lub opiekunowi, co oznacza po stronie organu powinność ustalenia pod czyją pieczą zwierzę się w chwili odebrania się znajduje. W rozpoznawanej sprawie z oświadczeń skarżącej i stanowiska Fundacji można wnioskować, że skarżąca wyzbyła się własności psa, wyprowadziła z miasta [...] do G. , powierzając opiekę nad [...] swojej siostrze A. K.. Organ jednak nie poczynił żadnych dalszych ustaleń w tym zakresie, w szczególności nie wiadomo na jakiej podstawie uznał, że opiekunem zwierzęcia jest też R. K.. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, adresując decyzję jednocześnie do skarżącej oraz do państwa K. , nie rozstrzygnął w sposób jednoznaczny kwestii faktycznego sprawowania opieki nad zwierzęciem, co wskazuje na brak dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Wadliwe sporządzenie osnowy decyzji organu I instancji skutkowało koniecznością jej uchylenia przez Sąd. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nie zastosowały się do wiążących wytycznych Sądu, co aktualnie skutkuje koniecznością ponownego wyeliminowania obydwu zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, jako wydanych z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę, organy powinny mieć na uwadze rozważania zawarte w niniejszym wyroku, jak też pierwotne zalecenia tutejszego Sądu wskazane w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Po 408/24, gdyż są nimi związane stosownie do art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Na koniec Sąd uważa za zasadne, by w kontekście niniejszej sprawy – mimo dostrzeżonych uchybień organów obu instancji – wybrzmiało to, że jest wiedzą powszechną, iż psy domowe jako zwierzęta społeczne źle znoszą długotrwałą izolację od opiekuna i cierpią z powodu samotności. Stąd też sytuacje, w których może dochodzić do porzucenia zwierzęcia na opuszczonej posesji i pozostawienia go tam samotnie, należy oceniać szczególnie negatywnie i rozpatrywać je oraz kwalifikować na płaszczyźnie przepisu art. 6 ust. 2 u.o.z. Niemniej jednak, niedokładnie przeprowadzone przez organy postępowanie w niniejszej sprawie i wytknięte wadliwości nie pozwalały już po raz drugi Sądowi na ocenę tego, czy zasadnie orzeczono o czasowym odebraniu psa i komu to zwierzę należało odebrać. W związku z tym konieczne bowiem było uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta [...]. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Na zasądzoną kwotę 697 zł składają się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenia adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło