II SA/Po 451/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-03-17
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Edyta Podrazik, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych, który nie odbierał faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości, jest zobowiązany do złożenia sprawozdania zerowego i podlega karze pieniężnej za jego nieterminowe złożenie?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest zobowiązany do złożenia sprawozdania rocznego, nawet jeśli faktycznie nie odbierał odpadów. W takim przypadku składa sprawozdanie zerowe. Nieterminowe złożenie tego sprawozdania, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Obowiązek sprawozdawczy wynika z samego wpisu do rejestru, a nie z faktycznego wykonywania działalności.Stan faktyczny
Skarżący, J. C., prowadzący działalność gospodarczą, został ukarany karą pieniężną za nieterminowe złożenie sprawozdania rocznego za 2019 r. od podmiotów odbierających odpady komunalne. Skarżący twierdził, że nie prowadził faktycznie takiej działalności, a jedynie odbierał odzież z kontenerów, która nie jest odpadem komunalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że obowiązek sprawozdawczy wynika z wpisu do rejestru działalności regulowanej, a kara jest związana i nakładana niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 189f k.p.a. dotyczącego odstąpienia od wymierzenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 roku sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Burmistrz R. decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 9x ust. 1 pkt. 5 i art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1439 ze zm. dalej u.c.p.g.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 dalej k.p.a.), orzekł:
1. Nałożyć na J. C. prowadzącego działalność pn. [...], administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]) za nieterminowe przekazanie sprawozdania rocznego od podmiotów odbierających odpady komunalne za 2019 r., o którym mowa w art. 9n ust 1 i ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
2. Karę pieniężną należy wnieść w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stała się ostateczna, na konto Urzędu Miejskiego w R., ul. [...], [...] nr [...].
Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, że w dniu [...] września 2020 r. wobec J. C. prowadzącego działalność pn. [...] (dalej też jako skarżący lub strona), zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie sprawozdania za 2019 r.
Zgodnie z art. 9n i art. 12a u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzenia rocznych sprawozdań. Podmiot, który w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, sprawozdanie zerowe.
Sprawozdanie za 2019 r. przekazuje się w terminie do [...] sierpnia 2020 r. Przedmiotowe sprawozdanie wpłynęło do organu w dniu [...] listopada 2020 r. za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (w skrócie BDO), co spowodowało przekroczenie ustawowego terminu o 72 dni.
Wobec tego organ wskazał, że w myśl art. 9x ust. 1 pkt. 5 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni, co w niniejszej sprawie oznacza 72 x [...] zł = [...] zł.
Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., odwołał się J. C., jednocześnie zwrócił się o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania od ww. decyzji Burmistrza R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] przywróciło J. C. termin do wniesienia odwołania.
Odwołujący zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której waga naruszenia prawa jest znikoma a strona zaprzestała naruszania prawa, naruszenie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., poprzez bezzasadne nałożenie kary, art. 9n ust. 1 i 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów oraz art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i uzasadnienie decyzji w sposób lakoniczny. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania bądź o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie kary pouczenia. Skarżący podał, że przed laty zajmował się odbiorem odzieży używanej z kontenerów, co nie może być utożsamiane z działalnością polegającą na zbieraniu odpadów komunalnych. Ponadto te używane ubrania nie są jego zdaniem odpadami. Dodał, że o braku zbierania odpadów świadczy również to, że złożył za rok 2019 sprawozdanie zerowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9n ust. 6, art., 9x ust. 1 pkt 5, art. 9zb ust. 1 i art. 12a ust. 1 u.c.p.g. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, dotyczących bezzasadnego nałożenia kary oraz nieprawidłowego zastosowania przepisów art. 9n ust. 1 i u.c.p.g., Kolegium wskazało, iż w obowiązującym stanie prawnym podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 ustawy, czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości", ma obowiązek złożyć sprawozdanie zerowe, nawet jeżeli w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Zdaniem Kolegium nie ma wątpliwości, że odwołujący był wpisany do rejestru działalności gospodarczej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie gminy R., dlatego też zobowiązany był do przedłożenia sprawozdania rocznego od podmiotów odbierających odpady komunalne za rok 2019 w terminie do [...] sierpnia 2020 r. (zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy), niezależnie od tego, iż jak wynika z odwołania nigdy takiej działalności nie prowadził. Obowiązek sprawozdawczy strony wynikał z ww. przepisów prawa i nie był zależny od pouczenia, przypomnienia czy też wezwania do dokonania tej czynności przez organ. Organ wskazał, iż wymierzenie kary za nieterminowe złożenie sprawozdania nie zostało ukształtowane jako oparte na zasadzie winy. Kara administracyjna ma przymusić do terminowego sporządzania i przekazywania sprawozdań, a decyzja o jej nałożeniu ma charakter decyzji związanej. To oznacza, że wobec stwierdzenia naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 9n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organ jest zobowiązany do ukarania na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. niezależnie od stopnia zawinienia strony, jak też niezależnie od tego, czy przypominał stronie o obowiązku sprawozdawczym i czy wezwał przed ukaraniem do złożenia sprawozdania (ustawa nie nakłada na organ takiego obowiązku) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Go 306/20, LEX nr 3051199).
W opinii Kolegium przedsiębiorca wpisany do prowadzonego przez wójta gminy rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, ma obowiązek składania sprawozdań niezależnie od tego, czy rzeczywiście odbiera odpady, a jedynie w tym przypadku zobowiązany jest składać sprawozdanie zerowe. Przekazanie sprawozdania zerowego ma znaczenie dla dokonania analizy stanu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie danej gminy. Brak sprawozdania nie pozwalałby bowiem na dokonanie prawidłowej analizy, gdyż nie byłoby pewności czy przekazane dane są kompletne. Dopiero złożenie sprawozdania przez wszystkie podmioty wpisane do rejestru, w tym złożenie sprawozdań zerowych pozwala na dokonanie właściwej analizy stanu gospodarowania odpadami. Ponadto obowiązek sprawozdawczy pozwala wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta na wykonanie obowiązku sporządzania rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 9q). Realizacja tego obowiązku pozwala także na wykonanie obowiązku związanego z nadzorem nad przedsiębiorcami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji stosowania sankcji w postaci wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru (art. 9j).
W świetle zaprezentowanych unormowań, to wpis do rejestru decyduje o tym, czy przedsiębiorca prowadzi czy też zamierza prowadzić działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. W rezultacie każdy kto posiada wpis jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań o jakich mowa w art. 9n ust. 1 ustawy, zaś w przypadku określonym w art. 9n ust. 6 - sprawozdań zerowych.
Dalej SKO wskazało, że w przypadku uchybienia terminu do złożenia sprawozdania nie może być nowy o zaprzestaniu naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie brak było przesłanek z uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 9zf u.c.p.g., do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ("Zobowiązania podatkowe"), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Z kolei stosownie do art. 189a § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej oraz odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia nie stosuje się przepisów działu IVa ("Administracyjne kary pieniężne") w tym zakresie. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w odniesieniu do nałożonej w niniejszej sprawie kary pieniężnej, wyczerpująco unormowanej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W rezultacie strona nie mogła uniknąć odpowiedzialności z tytułu złożenia po terminie sprawozdania zerowego, ponieważ art. 189f § 1 k.p.a. nie znajduje zdaniem SKO zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nawet jeżeli dopuścić pogląd, że Dział IV A k.p.a., ma zastosowanie w niniejszej sprawie, to przepis ten nie może być stosowany w celu obchodzenia ustawy. Złożenie sprawozdania po terminie nie sanuje zatem deliktów już popełnionych odrębnie za każdy dzień przekroczenia. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że nastąpiło zaprzestanie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
W opinii Kolegium decyzja organu I instancji nie narusza także wskazanych przez odwołującego przepisów k.p.a. bowiem organ działał na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa, a materiał dowodowy w sprawie został należycie zgromadzony.
Kolegium wskazało, że w niniejszym postępowaniu nie podlegała badaniu zasadność wpisu strony do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, zatem wskazane przez odwołującego okoliczności dotyczące kwalifikacji odpadów, pozostawały poza zakresem sprawy.
Zdaniem Kolegium prawidłowo wyliczono wysokość kary pieniężnej za 72 dni opóźnienia w złożeniu sprawozdania. Podane w odwołaniu okoliczności nie stanowią podstawy do weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia, choć - w ocenie Kolegium - mogą być argumentem podlegającym rozważeniu w razie złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności kary pieniężnej, rozłożenia jej zapłaty na raty lub umorzenia (art. 67a Ordynacji podatkowej w związku z art. 9zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Na tym etapie prowadzenia sprawy możliwość ta jest jednak jeszcze hipotetyczna, ponieważ istotą niniejszego postępowania przed organem odwoławczym jest zweryfikowanie poprawności nałożenia kary. Postępowanie w sprawie umorzenia należności jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego nałożenia kary i może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. C. podał, że zaskarża w całości decyzję SKO w P., wnosi o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz. Skarżący podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie bardzo istotnej okoliczności, która była zgłaszana przez skarżącego podczas prowadzonego postępowania administracyjnego, a mianowicie, że co prawda J. C. dokonał zgłoszenia i uzyskał wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów, jednakże nigdy nie prowadził odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta R.;
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do okoliczności świadczących o nieodbieraniu odpadów komunalnych od momentu wpisu Skarżącego do rejestru działalności i lakoniczne wyjaśnienie motywów decyzji;
3. art. 6, 7, 8, 10 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności w zakresie istnienia podstaw do nałożenia na Stronę postępowania kary pieniężnej, określonej w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g.;
4. art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy waga naruszenia prawa polegającego na niezłożeniu w terminie sprawozdania zerowego jest znikoma, a nadto strona zaprzestała naruszenia prawa składając sprawozdanie zerowe, co obliguje organ do odstąpienia od wymierzenia kary i poprzestania na pouczeniu.
Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 9n ust 1 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że skarżący był podmiotem (przedsiębiorcą) odbierającym odpady w rozumieniu tego przepisu;
2. art. 9n ust. 1 oraz art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. poprzez orzeczenie kary za złożenie po terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie miasta Rogóźna, podczas gdy skarżący nie był zobowiązany do złożenia sprawozdania, gdyż nigdy nie odbierał odpadów z terenu miasta Rogóźna;
3. art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. polegającego na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez przyjęcie, że sam fakt rejestracji skarżącego w rejestrze podmiotów odbierających odpady komunalne powoduje uznanie, iż przedsiębiorca zarejestrowany w rejestrze winien jest złożyć deklarację zerową, a wobec tego zaistniała podstawa do nałożenia kary pieniężnej za niezłożenie deklaracji "zerowej" niezależnie od tego, czy i w ogóle podmiot taki podjął kiedykolwiek i wykonywał działalność polegającą na odbieraniu odpadów komunalnych od mieszkańców na terenie miasta, w której dokonany został wpis do rejestru;
4. art. 9n ust 1 w zw z art. 9n ust 6 u.c.p.g., a także na pominięcie istotnych okoliczności stanu faktycznego, tj. polegającego na tym, że J. C. nigdy nie prowadził odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta R.;
5. art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy okoliczności faktyczne, w szczególności niepojęcie przez Skarżącego działalności w zakresie odpadów komunalnych z terenu miasta R. nie dają podstaw do jego zastosowania.
Skarżący wskazał, że wpis do rejestru działalności regulowanej nie oznacza automatycznie, że powinno się uznać go za podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Ustawodawca nie definiuje bowiem wyrażenia "podmiot obierający odpady komunalne", wobec czego na gruncie językowych reguł wykładni należy przyjąć, że określenie to odnosi się tylko do podmiotu, który odbiera już odpady. Tymczasem skarżący nie rozpoczął odbierania wspomnianych odpadów komunalnych w okresie od dnia uzyskania wpisu w rejestrze, a więc nie może być automatycznie kwalifikowany jako podmiot odbierający odpady komunalne. Skarżący nigdy nie prowadził działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych, a jedynie dokonywał odbioru ubrań z kontenerów, które są przeznaczone do dalszego użytku. Nadto Skarżący od przeszło 6 lat nie wykonuje żadnej działalności na terenie miasta Rogóźna, nie uczestniczył w przetargach na odbiór odpadów komunalnych, nie podpisywał indywidualnych umów na odbiór odpadów komunalnych. Pomimo uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, w rzeczywistości nigdy takiej działalności nie podjął. Opróżnianie ubrań z kontenerów nie jest działalnością z zakresu odbierania odpadów komunalnych, gdyż przedmiotowe ubrania nie są odpadami komunalnymi wyrzucanymi na "śmietnik", a służą dalszej eksploatacji. Zużyta odzież nienadająca się do dalszego użytku i/ lub będąca w stanie uniemożliwiającym bezpośrednie wykorzystanie, której mieszkaniec gminy pozbywa się, stanowi odpad komunalny, który podlega takim samym przepisom jak inne odpady komunalne selektywnie zebrane. Natomiast inaczej sprawa się przedstawia, gdy chodzi o zbiórkę odzieży używanej, która nie jest odpadem, jeżeli jest ona przekazywana w celu dalszego jej używania (zgodnie z przeznaczeniem).Wtedy nie podlega ona ani u.o., ani u.c.p.g. Skarżący w żadnym okresie nie był zobowiązany do składania sprawozdań zerowych, nigdy nie był podmiotem "odbierającym odpady".
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
W sprawie jest istotne rozstrzygnięcie, czy zasadnie nałożono na skarżącego karę pieniężną za nieterminowe przekazanie sprawozdania zerowego za rok 2019 r. Skarżący twierdził, że nie powinien być przez organ traktowany jako podmiot odbierający odpady komunalne, ponieważ (1) od 6 lat takiej działalności nie prowadzi oraz (2) zajmował się odbieraniem odzież z kontenerów przeznaczonych na odzież używaną, które nie mogą być uznane za odpady komunalne.
Należało więc rozważyć, czy kara za nieterminowe przekazanie sprawozdania zerowego może zostać nałożona na przedsiębiorcę wpisanego do rejestru działalności regulowanej na terenie danej gminy, który nie odbierał odpadów od właścicieli nieruchomości.
Zgodnie z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania sprawozdań rocznych. Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy (ust. 2), z tym że zgodnie z art. 12a ust. 1 sprawozdania za 2019 r., o których mowa w art. 9n ust. 1, art. 9na ust. 1 i art. 9nb ust. 1, przekazuje się w terminie do dnia [...] sierpnia 2020 r. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe (ust. 6). Sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (ust. 7).
Należy wskazać, że działalność w zakresie odbierania odpadów jest działalnością regulowaną, wymagającą wpisu do rejestru. Zgodnie z art. 9c ust. 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n - podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł za każdy dzień opóźnienia.
Z art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy wynika, że znamiona deliktu administracyjnego zostały w nim określone poprzez odesłanie do przepisu regulującego obowiązek sprawozdawczy "podmiotu odbierającego". Delikt popełnia się, "przekazując po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9n". Z kolei podmiotową przesłankę deliktu administracyjnego określił samodzielnie art. 9x ust. 1 ustawy, który we wspólnym wprowadzeniu do wyliczenia poszczególnych czynów zabronionych posługuje się wyrażeniem "przedsiębiorca odbierający".
Przy wykładni zwrotu "podmiot/przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" nie można się ograniczać wyłącznie do treści art. 9n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, czy art. 9x ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Zwrot ten jest wielokrotnie używany w ustawie. Racjonalność ustawodawcy wymaga uznania, że tym samym terminom nadał on to samo znaczenie. Należy w procesie wykładni przepisów art. 9n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przyjąć, że obowiązkiem sprawozdawczym jest obciążony każdy podmiot, który według wpisu do rejestru działalności regulowanej jest podmiotem/przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a nie tylko podmiot faktycznie odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
W świetle powyższego podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" ma obowiązek złożyć sprawozdanie zerowe nawet jeżeli w danym roku nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli. Stosownie bowiem do ust. 6 art. 9n okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia sprawozdania, a jedynie sprawia, iż składa on sprawozdanie zerowe. Stanowisko takie uznać należy za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., II OSK 2321/16).
W sprawie bezsporne jest to, ze J. C. jest podmiotem wpisanym do rejestru podmiotów prowadzących działalność w zakresie zbierania odpadów. Jeżeli w 2019 r. nie odbierał odpadów był zobowiązany złożyć sprawozdanie zerowe za pośrednictwem BDO. Sprawozdanie, w ustawowej formie, zostało złożone 72 dni po terminie, w związku z czym organ naliczył skarżącemu karę pieniężną [...] zł. Jak już wyżej wskazano, jest to kara za nieterminowe złożenie sprawozdania (zerowego). Bez znaczenia jest więc w świetle powyższego twierdzenie skarżącego, że nie prowadził nigdy działalności w zakresie odbierania odpadów. Jego obowiązkiem, jako podmiotu profesjonalnego, wpisanego do rejestru, było złożenie odpowiedniego sprawozdania. Mógł też wypisać się z rejestru, skoro jak twierdzi nie prowadzi już działalności w zakresie odbioru odpadów.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 poz. 699, dalej u.odp.) - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Stosownie do pkt 7 powołanego przepisu odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych
- przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
W świetle powyższego za odpady uznać należy również odzież (tekstylia), które zostały wyrzucone (właściciel "pozbył się") do kontenera przeznaczonego do zbiórki odzieży. W tym zakresie argumentacja skargi również okazała się chybiona, że ubrania nie stanowią odpadu komunalnego, a skarżący odbierając je nie jest podmiotem odbierającym odpady komunalne.
W sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a. i odstąpienia od wymierzenia kary, w sytuacji gdy kara określona jest kwotowo za każdy dzień spóźnienia się z złożeniem sprawozdania. Trudno w okolicznościach sprawy dopatrzyć się znikomości naruszenia po stronie skarżącego. Sąd zwrócił jednak uwagę, że skarżący [...] września 2020 r., czyli 2 dni po terminie, wysłał do organu sprawozdanie zerowe w drodze wiadomości e-mail, a następnie pocztą papierowe które wpłynęło do organu [...] września 2020 r. W świetle powołanych przepisów obowiązkiem przedsiębiorcy jest składanie sprawozdania przez system BDO, co oznacza że organ miał prawo karę naliczyć aż do momentu wpływu sprawozdania w ustawowej formie. W ocenie Sądu okoliczności te mogą być jednak brane pod uwagę w sytuacji gdy skarżący wystąpi z ewentualnym wnioskiem o umorzenie kary.
Wbrew zarzutom skargi nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny ustalony został w oparciu materiał dowodowy, który jest kompletny i stanowił wystarczającą podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło