II SA/Po 475/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-02-01

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Edyta Podrazik, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część działki właściciela pod zalesienie bez jego wniosku i zgody, narusza prawo własności i zasady planowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej działki skarżącej, uznając, że przeznaczenie jej części pod zalesienie bez wniosku właściciela i wbrew jego interesom narusza zasady planowania przestrzennego wynikające z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności prawo własności i potrzebę uzasadnienia ograniczeń w zagospodarowaniu terenu. Uchwała została podjęta z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1 i art. 10 ust. 1 pkt 8 u.z.p.
Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła część jej działki pod zalesienie. Skarżąca podniosła, że nie składała wniosku o zalesienie, a zmiana przeznaczenia terenu nastąpiła bez jej wiedzy, zgody i wbrew jej interesom. Rada Gminy odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, twierdząc, że procedura planistyczna została zachowana, a wniosek złożył poprzedni właściciel działki. Skarżąca zarzuciła naruszenie procedury planistycznej, w tym niepowiadomienie jej o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działki nr [...] położonej w miejscowości G. gmina T. oraz zasądził od Rady Gminy na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działki nr [...] (jednostka rejestrowa gruntów [...]) położone w miejscowości G. gmina T.; II. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...] r. Rada Gminy w [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.; dalej: "u.s.g.") oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.; dalej: "u.z.p."), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy [...] (Dz. U. Woj. Wlkp. z dnia [...] r., nr [...], poz. [...]). Pismem z dnia [...] r. M. C. wezwała w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę wyżej wskazanej uchwały nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. w zakresie działki nr [...] (jednostka rejestrowa gruntów: [...]), położonej w miejscowości [...], gmina [...], nr [...], o powierzchni 1.33 ha (w tym: grunty orne RVI 0.60 ha; grunty orne RV 0.42 ha; LsVI 0.31 ha), i przeznaczenie jej pod budownictwo lub zabudowę zagrodową, bądź uchylenie planu w tym zakresie. W uzasadnieniu M. C. podniosła, że z uchwały wynika, że projektowane zalesienie zostało ustalone na wniosek właścicieli działek i stanowi 1 etap realizacji poprawy lesistości gminy, zgodnie z wytycznymi studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Niemniej jednak wzywająca jest właścicielem działki nr [...] od dnia [...] r. i nie składała żadnego wniosku w tej sprawie. Powyższa zmiana przeznaczenia terenu na grunty przeznaczone do zalesienia została dokonana nie tylko bez jej wiedzy, ale przede wszystkim bez jej zgody i wbrew jej interesom jako właściciela gruntu, z brakiem poszanowania prawa własności. W dniu [...] r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...], w której działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. odmówiła uwzględnienia wezwania M. C. do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu Rada Gminy wyjaśniła, że w dniu [...] r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian w planie zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze Gminy [...]. Przedmiotem opracowania było ustalenie terenów pod zalesienie w miejscowościach [...]. Podstawą podjęcia uchwały była analiza wniosków składanych przez mieszkańców gminy. Po podjęciu uchwały wnioski te były aktualizowane i weryfikowane wspólnie z właścicielami oraz z sołtysami poszczególnych miejscowości. Wniosek o zmianę przeznaczenia działek oznaczonych numerami geodezyjnym 101 i 102 położonych w miejscowości [...] złożył ówczesny właściciel tych działek R. P.. Komunikat Zarządu Gminy [...] o przystąpieniu do sporządzenia zmian w planie zagospodarowania przestrzennego został zamieszczony w gazecie "[...]" nr [...] w dniu [...] r. Następnie została przeprowadzona procedura zmiany planu zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W trakcie procedury zmiany planu R. P. nie zgłosił zmiany właściciela działki nr [...]. Co istotne, w dniu [...] r. do właścicieli działek oraz do właścicieli działek sąsiednich, zgodnie z wypisami z rejestru gruntów potwierdzonych przez Starostwo Powiatowe w [...], zostały wysłane zawiadomienia znak [...], że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia, stanowiący zmianę ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach [...] - [...] r. w siedzibie Urzędu Gminy [...] w godzinach 12.00 - 14.00, pokój nr [...]. Pismo powyższe otrzymał R. P. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia [...] r.), a także M. C. (zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia [...] r.). Takiej treści komunikat ukazał się również w gazecie "[...]". Ponadto Rada wyjaśniła, że miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została objęta jedynie część działki nr [...] położonej w miejscowości [...], tj. grunty orne RVI o powierzchni 0.60 ha i RV o powierzchni ok. 0,10 ha. Pozostała część działki nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co nie stoi na przeszkodzie złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku w zabudowie zagrodowej, tym bardziej, ze M. C. jest również właścicielką przyległej działki o numerze ewidencyjnym [...], która nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. M. C. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub w części naruszającej interes prawny skarżącej, tj. w zakresie działki nr [...] położonej w miejscowości [...], a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit.a u.z.p., polegające na niepowiadomieniu jej jako właściciela nieruchomości objętej ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu oraz w związku z tym, że jako właściciel tej działki nie składała wniosku o zalesienie, a powyższa zmiana przeznaczenia terenu na grunty przeznaczone do zalesienia została dokonana nie tylko bez jej wiedzy - ale przede wszystkim bez jej zgody i wbrew jej interesom jako właściciela gruntu, z brakiem poszanowania prawa własności. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto podniosła, że chociaż Rady Gminy twierdzi, że zawiadomiła ją o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, to nie przedłożyła na tę okoliczność takiego zawiadomienia, czy też potwierdzenia odbioru przez skarżącą. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśniła, że zawiadomienie z dnia [...] r. zostało wysłane do skarżącej na adres, pod którym wówczas zamieszkiwała. W piśmie z dnia [...] r. ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę skarżąca podniosła, że z uzasadnienia do uchwały nr [...] w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do naruszenia prawa wynika, że wnioski o zalesienie były aktualizowane i weryfikowane wspólnie z właścicielami oraz sołtysami poszczególnych miejscowości po podjęciu uchwały, czyli po [...] r. Wobec tego ewentualny wniosek winien być weryfikowany ze skarżącą, ówczesnym właścicielem działki, co nie miało miejsca. W piśmie z dnia [...] r. Rada Gminy wskazała, że zwrotne potwierdzenia odbioru dla R. P. oraz skarżącej dotyczą pisma z dnia [...] r., któremu w wyniku omyłki pisarskiej nadano sygnaturę z ostatnią cyfrą 02. Wszystkie pozostałe pisma dotyczące procedury planistycznej będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie mają sygnaturę [...] Z całą pewnością zarówno do skarżącej, jak i do R. P. zostało wysłane pismo z dnia [...] r., gdyż żadne inne pismo do stron w roku 2002 nie było w ramach procedury planistycznej wysyłane. Organ podkreślił również, że immamentną cechą procedury planistycznej jest fakt, ze wniosek właściciela nieruchomości nie jest wnioskiem w indywidualnej sprawie, o którym mówi kodeks postępowania administracyjnego, ma on charakter jedynie postulatywny. Decyzja w zakresie obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji Rady Gminy, która może objąć planem zagospodarowania przestrzennego obszary objęte wnioskami mieszkańców jak i obszary, wobec których takich wniosków nie złożono. Wobec tego rozważania skarżącej w zakresie w jaki sposób został złożony wniosek o zalesienie działki nr [...] obręb [...] ma charakter drugorzędny, gdyż właściciel gruntu ma prawo ochrony własnych interesów w trybie procedury planistycznej, co też wielu właścicieli gruntów uczyniło rezygnując z przeznaczenia swoich gruntów pod zalesienie. Skarżąca miała możliwość ochrony swoich interesów w trakcie procedury planistycznej poprzedzającej podjęcie uchwały Nr [...], gdyż skutecznie doręczono jej pismo z dnia [...] roku, jak również miała ona możliwość powzięcia informacji dotyczącej całej procedury planistycznej z prasy lokalnej i ogłoszeń rozpowszechnianych na terenie Gminy [...] w sposób zwyczajowo przyjęty. Fakt zameldowania skarżącej pod adresem ul. [...], [...] zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych ustanawiał domniemanie zamieszkania skarżącej pod wskazanym adresem, a jej ewentualne zaniedbania w tym zakresie nie mogą być przerzucane na organ administracji. W piśmie z dnia [...] r. skarżąca podniosła dodatkowo zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 6 u.z.p., albowiem projekt planu miejscowego był wyłożony do publicznego wglądu w dniach od [...] r. do dnia [...] r. w godzinach od 12:00 do 14:00. Tymczasem cały 21-dniowy okres musi przypadać na dni "robocze" urzędu, kiedy możliwy jest publiczny wgląd do wyłożonego dokumentu. Nie mogą zatem w okres 21 dni być wliczone dni wolne od pracy, kiedy wgląd ten nie jest możliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy T. (Dz. U. Woj. Wlkp. z dnia [...] r., nr [...], poz. [...]). Zaskarżona uchwała jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy u.s.g., więc może być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego. Przed rozpoznaniem takiej skargi Sąd zobowiązany jest jednakże do zbadania przesłanek jej dopuszczalności. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Należy przy tym wskazać, że legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego zmianę) do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04 – wszystkie cytowane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W rozpoznawanej sprawie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego została objęta część należącej do skarżącej działki nr [...] położonej w miejscowości [...] (por. załącznik nr [...] do zaskarżonej uchwały), tj. grunty orne RVI o powierzchni 0.60 ha i grunty orne RV o powierzchni ok. 0,10 ha. W opinii skarżącej zmiana przeznaczenia tego terenu na grunty przeznaczone do zalesienia została dokonana nie bez jej wiedzy i zgody oraz wbrew jej interesom jako właściciela gruntu. Skarżąca wywodzi więc swój interes prawny z przysługującego jej prawa własności działki nr [...] położonej w G. , której część w zaskarżonym planie miejscowym została przeznaczona do zalesienia, co uniemożliwia skarżącej swobodne korzystanie z nieruchomości. Jak wynika z § 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały, tereny, dla których plan ustala zalesienie mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem. Wobec tego z uwagi na fakt, że postanowienia miejscowego planu określiły kształt prawa własności skarżącej, blokując na przyszłość inne możliwości korzystania z części nieruchomości, zdaniem Sądu interes prawny skarżącej został naruszony, a skarga była dopuszczalna. Przechodząc więc do oceny zaskarżonej uchwały należy wyjaśnić, że kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Ściśle określona procedura uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego służyć ma ochronie prawa obywateli przy wykonywaniu przez gminy władztwa planistycznego. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.; dalej: "u.z.p.") obowiązującej do dnia 11 lipca 2003 r., pod rządami której podjęta została zaskarżona w niniejszej sprawie uchawała, ustawodawca zagwarantował rzeczywistą ochronę poprzez ściśle wymaganą w art. 18 ust. 2 pkt 1 do 14 u.z.p. procedurę uchwalania planu oraz skutek jej niezachowania określony w art. 27 ust. 1 tej ustawy, tj. nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia procedury sporządzania kwestionowanego planu miejscowego należy wskazać, że zgodnie z art. 18 ust. 2 u.z.p. ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, m. in.: ogłasza w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzenia planu, określając formę, miejsce i termin, nie krótszy niż 21 dni, składania wniosków do planu (pkt 1); zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu (pkt 5 lit. a); wykłada projekt planu i prognozę, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłasza, w sposób określony w pkt 1, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewnia informację o wyłożonym projekcie i umożliwia uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów (pkt 6). Zdaniem Sądu w sprawie nie został naruszony art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p., albowiem z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] r., nr [...], Gmina stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. zawiadomiła właścicieli nieruchomości, a także nieruchomości sąsiednich, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia, stanowiący zmianę ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...], będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach od [...] r. do dnia [...] r. w siedzibie Urzędu Gminy [...] w godzinach od 12:00 do 14:00 (k. 27 akt adm.). Na liście rozdzielnika dotyczącego zawiadomienia o wyłożeniu planu skierowanym do właścicieli (k. 29 akt adm.) widnieje P. R., a w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma "[...] z dnia [...] w dniu [...] r. Z kolei nazwisko skarżącej widnieje na rozdzielniku dotyczącym zawiadomienia sąsiadów o wyłożeniu projektu – "[...] z dnia [...])" i przesyłka zawierająca to pismo została odebrana przez J. C., brata skarżącej, w dniu [...] r. W kontekście zarzutów skargi należy stwierdzić, że w wyniku popełnienia oczywistej omyłki pisarskiej na opisanych powyżej zwrotnych potwierdzeniach odbioru zamiast ostatniej cyfry numeru pisma, tj. "2", wpisano "1" i nie ma wątpliwości, że dotyczą one zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu z dnia [...] r. Świadczy o tym fakt, że na rozdzielniku do "zawiadomienia o wyłożeniu - sąsiedzi" zaznaczono, że chodzi o pismo "[...] z dnia [...] r." Wobec tego niewątpliwie rozdzielnik pomimo wpisania na nim błędnego oznaczenia pisma dotyczył zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu i błąd ten został powielony na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Również zbieżność daty sporządzenia pisma nie może być przypadkowa, skoro żadne inne pismo z tą datą nie było wysyłane do stron, przy czym z akt sprawy wynika, że żadne inne pismo do stron w 2002 r. w ogóle nie było w ramach procedury planistycznej wysyłane. Sąd uznał ponadto, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu planu zostało wysłane do skarżącej jako do właściciela nieruchomości sąsiedniej, a nie właściciela nieruchomości objętej ustaleniami planu. Skutek w postaci powzięcia przez skarżącą informacji o terminie wyłożenia projektu planu i możliwości wniesienia protestu i zarzutów nastąpił bowiem bez względu na błędne przyporządkowanie skarżącej do grona właścicieli nieruchomości sąsiednich, a nie nieruchomości objętych ustaleniami planu. Doręczenie przesyłki na adres widniejący w ewidencji gruntów należy przy tym uznać za skuteczne. Następnie Sąd wyjaśnia, że wbrew zarzutom skargi termin, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 6 u.z.p. został w niniejszej sprawie prawidłowo określony. Sugerowany w skardze sposób liczenia terminu (dni "robocze" urzędu) oznacza, że projekt planu i prognoza musiałyby być wyłożone do 4 tygodni. Zdaniem Sądu brak podstaw do takiej interpretacji omawianego przepisu. Wskazać należy, że wobec braku regulacji szczególnej, przy interpretacji tego przepisu zastosować należało zasady ogólne przyjęte w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz Kodeksie cywilnym, zgodnie z którymi do omawianego terminu wlicza się dni wolne od pracy występujące w trakcie jego biegu (por. wyroki NSA z 2 kwietnia 2014 r., II OSK 2636/12 oraz z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1176/14 podjęte na gruncie analogicznego przepisu art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Niemniej jednak w realiach rozpoznawanej sprawy istotny jest fakt, że z zachowania przez gminę procedury planistycznej przewidzianej w art. 18 ust. 2 ustawy nie wynika, czy przy wyborze rozwiązań planistycznych gmina działała zgodnie z zasadami wyznaczonymi przez ustawę w jej art. 1 ust. 2 i art. 3 oraz w zgodności z innymi ustawami, jak też czy nie nadużyła swych uprawnień wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy. Podnieść należy, że respektowanie procedury przewidzianej w art. 18 ust. 2 u.z.p. stanowiło gwarancję zachowania uprawnień procesowych strony w procedurze planistycznej między innymi przez zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu, rozpoznanie przez zarząd zarzutów, a także zawiadomienie o sesji rady rozpoznającej zarzuty, co stwarzało możliwość udziału w procesie planistycznym. Działania gminy w zgodzie z wymienionym przepisem oznaczało wyłącznie zachowanie procedury planistycznej i nie mogło być wyłączną przesłanką dla oceny, że gmina nie nadużyła przyznanych jej uprawnień planistycznych, w całkowitym oderwaniu od merytorycznych rozwiązań planistycznych. Ocena, czy gmina działała w granicach wyznaczonych art. 4 ust. 1 ustawy winna być dokonana przez odniesienie projektowanych zamierzeń planistycznych do zasad obowiązujących w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy, uprawnień właścicieli terenów wskazanych w przepisie art. 3 ustawy, a także zasady wynikającej z art. 10 ust. 2 pkt 8 u.z.p. Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, że ustalając przeznaczenie terenu i zasady jego zagospodarowania gmina uwzględniać musi wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także wymagania osób niepełnosprawnych, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury, walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, a także prawo właściciela terenu do jego zagospodarowania i do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Co również istotne, z treści art. 10 ust. 1 pkt 8 u.z.p. można wywieźć, że ustalenie w planie miejscowym szczególnych warunków zagospodarowania terenów, w tym zakaz budowy, winno wynikać z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz gruntów rolnych i leśnych. W kontekście powyższego Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że Zarząd Województwa [...] zlecił [...] rozpoznanie ilości gruntów kwalifikujących się do zalesienia, wobec czego sołtysi zostali zobowiązani do przygotowania załączonych do pisma Wójta z dnia [...] r., nr [...] (k. 3 akt adm.) wykazów gruntów, dla każdego sołectwa oddzielnie, w których należało podać wszystkich właścicieli władających, którzy chcieliby zalesić swoje grunty oraz powierzchnię do zalesienia i klasę gruntu. Na wykazie gruntów znajdującym się w aktach sprawy widnieje w kolumnie "właściciel władający" P. R., obręb [...], pow. 1,5 ha, kl. VI. W aktach sprawy znajduje się również "wykaz wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożonych po ogłoszeniu w prasie informacji o przystąpieniu do sporządzenia planu" (k. "sprawa nr 8", akta adm.), gdzie w kolumnie "zgłaszający" w wierszu 14 dla miejscowości [...] widnieje P. R., przy czym wniosek dotyczył działek nr [...] Niemniej jednak należy zauważyć, że od dnia [...] r. to skarżąca jest właścicielem działki nr [...] (zob. akt notarialny rep. A nr [...], k. 82 akt adm.), a Komunikat Zarządu Gminy [...] o przystąpieniu do sporządzenia zmian w planie zagospodarowania przestrzennego został zamieszczony w gazecie "[...]" nr [...] w dniu [...] r. Oznacza to, że R. P. po ogłoszeniu w prasie informacji o przystąpieniu do sporządzenia planu nie mógł złożyć wniosku o zalesienie działki nr [...], gdyż nie był już jej właścicielem. Jest to o tyle istotne, że z uzasadnienia do uchwały nr [...] w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do naruszenia prawa wynika, że uchwała nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmian w planie zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze Gminy T. została przyjęta na podstawie analizy wniosków składanych przez mieszkańców gminy, które po jej podjęciu były aktualizowane i weryfikowane wspólnie z właścicielami oraz z sołtysami poszczególnych miejscowości. Rada Gminy podniosła przy tym, że wniosek o zmianę przeznaczenia działek oznaczonych numerami geodezyjnym 101 i 102 położonych w miejscowości G. złożył ówczesny właściciel tych działek R. P.. Niemniej jednak twierdzenie to jest wadliwe, bo wstępna deklaracja R. P., zgłoszona jeszcze przed wszczęciem procedury planistycznej, nie została później zweryfikowana. O powyższym świadczy fakt, że w "wykazie wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożonych po ogłoszeniu w prasie informacji o przystąpieniu do sporządzenia planu", tj. po dniu [...] r. wskazano R. P., a od dnia [...] r. to skarżąca jest właścicielem działki nr [...]. Skoro więc tereny pod zalesienie zostały ustalone na podstawie wniosków właścicieli nieruchomości, co wynika z § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały, a skarżąca jako właściciel działki nr [...] takiego wniosku nie składała, przy uchwalaniu planu miejscowego w stosunku do działki nr [...] zostały naruszone zasady wynikające z art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1 i art. 10 ust. 1 pkt 8 u.z.p. Podkreślić bowiem należy, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane i niezależnie od legalności jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużywania uprawnień. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. W kontekście powyższego należy raz jeszcze podkreślić, że z treści art. 10 ust. 1 pkt 8 u.z.p. wynika, że ustalenie w planie miejscowym szczególnych warunków zagospodarowania terenów, w tym zakaz budowy, winno wynikać z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz gruntów rolnych i leśnych. Tymczasem Rada Gminy uchwaliła plan miejscowy zmieniający m. in. przeznaczenie działki nr [...] z terenów upraw polowych, ogrodniczych i sadowniczych z dopuszczeniem zabudowy uzasadnionej potrzebami prowadzonego gospodarstwa rolnego, ogrodniczego lub innej produkcji rolnej (zob. wypis z nieobowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z dnia [...] r., k. 111 akt sąd.) na grunty przeznaczone do zalesienia, opierając się jedynie na wnioskach właścicieli. W motywach podjętej uchwały Rada nie wskazała, jakimi wartościami, tj. potrzebami ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, czy też prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz gruntów rolnych i leśnych, kierowała się ustalając w planie miejscowym szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz budowy. Tymczasem Rada Gminy ustalając przeznaczenie terenu i zasady jego zagospodarowania uwzględniać musi m. in. prawo własności i prawo właściciela terenu do jego zagospodarowania, a ograniczenia tych praw, w tym zakaz budowy – w przypadku braku wniosku właściciela o przeznaczenie w planie działki pod zalesienie – winny być szczególnie uzasadnione. Sąd zgadza się z twierdzeniem Gminy zawartym w piśmie z dnia [...] r., że decyzja w zakresie obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do wyłącznej kompetencji Rady Gminy, która może objąć planem zagospodarowania przestrzennego obszary objęte wnioskami mieszkańców jak i obszary, wobec których takich wniosków nie złożono. Niemniej jednak w kontekście art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 1 i art. 10 ust. 1 pkt 8 u.z.p. i motywów, jakie przyświecały Radzie Gminy przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały, nie ma ona racji twierdząc, że rozważania skarżącej w zakresie w jaki sposób został złożony wniosek o zalesienie działki o nr [...] obręb [...] mają charakter drugorzędny. Motywy działania Gminy wynikają nie tylko z § 2 pkt 3 zaskarżonej uchwały, pisma Wójta z dnia [...] r., nr [...] (k. 3 akt adm.), z uzasadnienia do uchwały nr [...] w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do naruszenia prawa, ale także z faktu, że granice obszaru objętego planem zostały zmodyfikowane w toku prowadzenia prac planistycznych z uwagi na rezygnację niektórych właścicieli gruntów z przeznaczenia ich pod zalesienie (por. wykaz właścicieli, którzy wycofali wnioski o zalesienie gruntów, k. 24 i nast. akt adm.). Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy [...] (publ. Dz. U. Woj. Wlkp. z dnia [...] r., nr [...], poz. [...]) w zakresie, w jakim obejmuje część należącej do M. C. działki nr [...] położonej w miejscowości [...], tj. grunty orne RVI o powierzchni 0.60 ha i RV o powierzchni ok. 0,10 ha. O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło