II SA/Po 477/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-07

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy, opierając się na sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo istnienia rozbieżności w jego tekstach i braku stwierdzenia negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ ten nieprawidłowo stwierdził nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. konieczne jest wystąpienie jednej z dwóch negatywnych przesłanek określonych w art. 156 § 2 k.p.a. (upływ 10 lat od doręczenia decyzji lub wywołanie nieodwracalnych skutków), czego w sprawie nie stwierdzono. Sąd podkreślił, że sama sprzeczność decyzji z planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli jest wadą, nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności, jeśli nie towarzyszą jej te negatywne przesłanki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla zakładu tapicerskiego, która została następnie stwierdzona nieważnością przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO). SKO powołało się na sprzeczność decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wskazując na rozbieżności w oznaczeniu jednostki bilansowej terenu. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji SKO, kolegium ponownie stwierdziło naruszenie prawa przez decyzję Wójta. Następnie SKO utrzymało w mocy swoją decyzję, argumentując m.in. istnieniem dwóch różnych tekstów planu. Skarżący zarzucali nieustalenie obowiązującego planu w dacie wydania decyzji Wójta oraz brak wskazania podstawy materialnoprawnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję SKO, zasądził zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 07 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi B. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Decyzją nr [...] z [...] lipca 1999r. Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy na działkach nr [...] i[...] położonych w miejscowości T. dla zakładu tapicerskiego podając, że te działki zgodnie z planem zagospodarowania terenu znajdują się w jednostce bilansowej o symbolu 4.26 UR - teren usług rzemieślniczych. Rozpoznając wniosek J.K. o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...]., a następnie po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 156 § 1 pkt. 7 kpa stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy. Rozpoznając skargę inwestora P. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 października 2005r. sygn. akt II SA/Po 2856/03 uchylił decyzję SKO. W uzasadnieniu wskazano na rozbieżności w sprawie oznaczenia terenu, na którym miała być zlokalizowana sporna inwestycja. W decyzji Wójta Gminy z [...]. podano, że działki znajdują się w jednostce bilansowej o symbolu 4.26 UR , tak więc nie wiadomo na jakiej podstawie organ przyjął, że działki położone są w jednostce bilansowej 4.8 R. Ponieważ z rozprawy przed SKO w dniu 1.08.2003r. wynika, że przedmiotowe działki według oświadczenia przedstawiciela Urzędu znajdują się na terenie objętym zapisem 4.7 MR, powyższe rozbieżności należy precyzyjnie ustalić i rozważyć, czy i w jakim stopniu wpływa to na nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 158 § 2 kpa stwierdziło, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podano, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa różniące się teksty planu będące Uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] czerwca 1992r. opublikowane w Dz. Urzędowym Woj. K. nr [...], poz.92 z 1992r . Dalej podano, że organ pierwszej instancji w decyzji przywołał jednostkę bilansową 4.26 UR - tereny usług rzemieślniczych, a następnie na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2003r. stwierdzono, że jednostka ta została wpisana pomyłkowo, to jednak w tym zakresie decyzja nie została sprostowana. Samo twierdzenie, że teren inwestycyjny objęty jest symbolem 4.7 MR - teren zabudowy zagrodowej adaptowany w planie - nie może przesądzać o zgodności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Biorąc pod uwagę zapis w planie o charakterze ogólnym zawarty w pkt.4.0, w którym ustalono, że działki będące własnością nierolników należy traktować jako działki zabudowy jednorodzinnej nierolniczej lub rzemieślniczej, w przypadku gdy usługi rzemiosła nie kolidują ze szczególnymi przepisami w tej sprawie Kolegium nie stwierdziło nieważności decyzji Wójta z [...]. Drugą przesłanką nie stwierdzenia nieważności podaną w uzasadnieniu było podjęcie kolejnej Uchwały nr [...]r. Rady Gminy z [...] sierpnia 2003r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, w którym omawiane działki nr [...] i [...] zostały przeznaczone na tereny usług handlu, rzemiosła produkcyjnego i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta złożyli B. i J. K. . Zarzucają oni, że niezrozumiałe jest, iż mogą funkcjonować dwa różne teksty planu, domagają się, aby ustalić jakiej treści plan obowiązywał w dniu wydania decyzji Wójta, a ponieważ teren na którym zlokalizowano zakład stolarski zgodnie z zapisem planu był terenem rolnym należy wydać decyzje o niezgodności decyzji z planem miejscowym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje podtrzymując wcześniejszą argumentację, a szczególnie, że są dwa różne teksty planu, że w pkt.4.0 planu postanowień ogólnych dla całej wsi T. zapisano, że działki nierolników należy traktować jak działki zabudowy nierolniczej lub rzemieślniczej oraz że w nowym planie zatwierdzonym Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2003r. działki nr [...] i [...] przeznaczone zostały na tereny usług handlu .rzemiosła produkcyjnego i zabudowy mieszkaniowej. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez J.K.. Skarżący zarzuca naruszenie art. 6, art.7 i 77 kpa poprzez nie wyjaśnienie jakiej treści plan w dacie wydawania decyzji Wójta z [...]. obowiązywał dla działek nr [...] i [...] zgodnie z Uchwałą z dnia [...] czerwca 1992r., dalej zarzuca naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nie podanie przepisu prawa materialnego dotyczącego rozstrzyganej sprawy oraz naruszenie art. 158 § 2 kpa i art. 156 § 1 i 2 kpa. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu ponawia argumenty, że konieczne jest ustalenie treści planu obowiązującego w dacie wydawania decyzji Wójta [...]. zważywszy, że plan był opublikowany w Dzienniku Urzędowym woj. kaliskiego jest prawem powszechnie obowiązującym. Dalej podaje, że decyzja organu odwoławczego nie może ograniczać się tylko do podania przepisów proceduralnych, ale konieczne jest aby podawała podstawę prawa materialnego. Zdaniem skarżącego zachodzą podstawy aby stwierdzić nieważność decyzji Wójta jako rażąco naruszającej prawo, tj. obowiązujący plan miejscowy. Natomiast stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa zgodnie z art. 158 § 2 kpa występuje tylko w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 156 §2 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania jest rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...]. Celem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ orzekający o nieważności nie może rozpoznawać sprawy co do jej istoty. Zdaniem wnoszącego podanie o stwierdzenie nieważności zaskarżona decyzja ma zawierać wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W takim razie w pierwszym rzędzie należy rozważyć czy występują przesłanki z art. 46 a ust.1,pkt1 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15 z 1999 poz.139). Przepis ten stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna jeżeli jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie nieważności decyzji następuje na zasadach i w trybie kodeksu postępowania administracyjnego. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ stwierdził, iż występuje pozytywna przesłanka do stwierdzenia nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 7 polegająca na tym, że w zaskarżonej decyzji Wójta przywołano, że stolarnia ma być usytuowana na działce znajdującej się w jednostce bilansowej 4.26UR, gdy tymczasem działki są położone w jednostce bilansowej 4.7 MR. W tym zakresie decyzja Wójta z pewnością jest sprzeczna z obowiązującym w dacie wydania planem z 1992r. Wprawdzie przedstawiciel Gminy na rozprawie w dniu 1.08.2003r. powiedział, że jest to tylko pomyłka, to słusznie stwierdza SKO, że ta pomyłka nie została sprostowana , niezależnie od tego, czy można by to uznać za oczywistą pomyłkę podlegającą sprostowaniu. Póki co, w decyzji o warunkach zabudowy jest zapis, że działki nr [...] i [...] są zlokalizowane w jednostce 4.26UR, a to jest niezgodnie z ówcześnie obowiązującym planem. Rozważania SKO, że istnieją dwa teksty planu nie są potrzebne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Wskazane rozbieżności w istniejących tekstach planu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Nawet zapis w tekście planu dla jednostki 4.7 MR, że jest to teren zabudowy zagrodowej adoptowany w planie, a w innej wersji 4.7 MN teren zabudowy jednorodzinnej adept, w planie w powiązaniu z rysunkiem planu nie daje podstaw do wywodzenia, że są dwa teksty planu. Organ ustalając, że w decyzji o warunkach zagospodarowania jest zapis, że działki znajdują się na terenie 4.26 UR, gdy tymczasem faktycznie znajdują się w innej jednostce bilansowej doszedł do wniosku, że jest wyczerpana pozytywna przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 kpa w zw. z art. 46 a ust.1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Stwierdzenie wystąpienia tylko jednej z dwóch przesłanek negatywnych określonych w art. 156 § 2 kpa sprawia, że organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Tymi negatywnymi przesłankami jest - upływ czasu tj. gdy upłynęło 10 lat od doręczenia decyzji (przesłanka ta nie występuje w tym stanie faktycznym), albo gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki. Tylko i wyłącznie stwierdzenie istnienia jednej z tych dwóch przesłanek daje podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 158 § 2 kpa. Tak więc nie można ograniczyć się do stwierdzenia naruszenia prawa z tej przyczyny, że w zapisie części ogólnej planu w jednostce 4.0 dozwolono działki nierolników traktować jako działki zabudowy jednorodzinnej rzemieślniczej. W uzasadnieniu wyroku Sądu z 25.10.2005r. wskazano, że należy wziąć pod rozwagę zapis tekstu planu z jednostki bilansowej 4.0, co jednak nie pozwala na przyjęcie, że ten zapis planu wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności. Jak wyżej podano tylko i wyłącznie wystąpienie jednej z dwóch przesłanek negatywnych określonych w art. 156 § 2 kpa daje podstawę do wydania decyzji z art. 158 § 2 kpa. Wskazać więc jeszcze należy, że również późniejsza Uchwała z 28 sierpnia 2003r. precyzująca na jakim terenie usytuowane są przedmiotowe działki nie jest przesłanką negatywną o której mowa w art. 156 § 2 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jeśli organ akceptuje ustalenia, że decyzja Wójta z 26.07 1999r. została wydana z naruszeniem obowiązującego wówczas planu, to należy rozważyć czy ta decyzja wywołała nieodwracalne skutki. Należy jednak pamiętać, że orzecznictwo sądowoadministracyjne konsekwentnie stoi na stanowisku, że zrealizowanie inwestycji nie jest podstawą do uznania iż wystąpiły nieodwracalne skutki. Reasumując wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych w tym art. 6, art. 7 i art. 77 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 7 kpa i § 2 art. 156 oraz art. 158 § 2 kpa, a także nie wskazanie przepisu prawa materialnego , a szczególnie art. 46 a ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. - są uzasadnione. Sprawia to, że Sąd na zasadzie art. 145 § 1 ust.1 lit.a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzekł jak w pkt.1 wyroku. Rozstrzygnięcia zawarte w pkt II i III uzasadniają przepisy art. 152 i art. 200 cyt. ustawy. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło