II SA/Po 478/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika na prawach strony w sprawie ze skargi H. C. i K. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego; p o s t a n a w i a odmówić dopuszczenia E.G. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak W myśl art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 33 §2 tej ustawy udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Decyzja administracyjna o nakazaniu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego stanowi władczą konkretyzację norm materialnego prawa administracyjnego i tylko z tych norm można wyprowadzać interes prawny w tym postępowaniu. Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 51 wraz z regulacjami przyjętymi w art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) prowadzi do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub nakazu przywrócenia stanu poprzedniego. Postępowanie to jest postępowaniem, które wobec nie złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę, niejako zastępuje postępowanie o pozwolenie na budowę, dlatego w postępowaniu tym ma zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jako uregulowanie lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z 13.12.2006 r. II OSK 94/06 LEX nr 319419). W konsekwencji legitymację procesową do występowania w charakterze strony (uczestnika postępowania na prawach strony) w sprawie o nakazania przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego przysługuje właścicielom (użytkownikom) nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa inwestycja. Jednocześnie jednak specyfika tego postępowania nakazuje uznać, iż uprawnienie to nie przysługuje wszystkim podmiotom, których nieruchomości znajdują się w takim obszarze. W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, iż związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). W badanym przypadku z wnioskiem o przyznanie statusu uczestnika postępowania wystąpił właściciel nieruchomości sąsiadującej przez drogę i posesję sąsiada z nieruchomością objętą przedmiotową skargą, któremu nie przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji i który w tym postępowaniu nie brał udziału. W uzasadnieniu swojego wniosku wyjaśnił, iż jest zainteresowany uchyleniem zaskarżonej decyzji, bowiem obszar na którym zlokalizowane są sporne obiekty budowlane oraz jego nieruchomość zawsze przeznaczone były pod działalność gospodarczą i rzemieślniczą, a on sam jest właścicielem działki na której znajdują się nieczynne obecnie szklarnie, które być może w przyszłości będzie wykorzystywał na magazyny lub prowadzenie działalności produkcyjnej, gospodarczej. W ocenie Sądu argumentacja ta wskazuje, iż wnioskodawca ma interes faktyczny w dążeniu do uchylenia zaskarżonej decyzji, który wynika z jego obawy przed ograniczeniami w przyszłym, hipotetycznym korzystaniu z nieruchomości, której jest właścicielem. Tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie zmiany wykorzystania spornej nieruchomości w odniesieniu do planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie popełnienia samowoli oraz w odniesieniu do możliwości jej legalizacji w sytuacji braku takiego planu na dzień wydania decyzji. Uwagi i obawy wnioskodawcy odnoszą się więc do polityki planistycznej gminy, od której to zależy możliwość zagospodarowania przedmiotowego obszaru w przyszłości. Mamy więc w tym przypadku do czynienia z brakiem bezpośredniości wpływu niniejszej sprawy na sferę prawną wnioskodawcy, co w konsekwencji nie pozwala na uznanie go za uczestnika na prawach strony przedmiotowego postępowania. W tych okolicznościach wniosek nie mógł zostać uwzględniony i w konsekwencji na mocy art. 33 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został rozpatrzony odmownie. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak